I OW 82/24

Dnia 2 sierpnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marian Wolanin sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy P. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy P. a Wójtem Gminy C. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku G.S. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić Wójtowi Gminy P. ze środków Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od wniosku.

Wnioskiem z 17 kwietnia 2024 r. Dyrektor Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działający z upoważnienia Wójta Gminy P., wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy P. a Wójtem Gminy C. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku G.S. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego i wskazania Wójta Gminy C. jako organu właściwego w sprawie. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że miejscem zamieszkania zainteresowanej jest Gmina C., zainteresowana aktualnie nie ma możliwości powrotu pod swój adres zameldowania na terenie Gminy P. a ponadto zadeklarowała zamiar pozostania na terenie Gminy C. przez okres ok. 2 najbliższych lat. W uzasadnieniu wskazano również, że decyzją z 7 lutego 2024 r. nr GOPS.5010.1.2024 Wójt Gminy C. przyznał G.S. zasiłek stały od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 30 listopada 2025 r. w kwocie po 1.000 zł miesięcznie oraz objął ją składką na ubezpieczenie zdrowotne na powyższy okres – w trybie art. 101 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.2023.901 t.j., dalej również jako "ups"). W odpowiedzi na wniosek, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. działający z upoważnienia Wójta Gminy C. wniósł o wskazanie Wójta Gminy P. jako organu właściwego w sprawie i podniósł, że zainteresowana przebywa na terenie Gminy C. jedynie tymczasowo i przy najbliższej okazji powróci na teren Gminy P., tam też cały czas korzysta z opieki medycznej i tam też ma zamiar zamieszkać. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j., dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Stosownie do art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 t.j., dalej: "kpa"), spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny. Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 ppsa). Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Taka sytuacja zachodzi tylko w rozstrzyganiu przez organy administracji sprawy indywidualnej, podlegającej załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Z akt sprawy wynika, że decyzją z 7 lutego 2024 r. nr GOPS.5010.1.2024 Wójt Gminy C. przyznał G.S. zasiłek stały od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 30 listopada 2025 r. w kwocie po 1.000 zł miesięcznie oraz objął ją składką na ubezpieczenie zdrowotne na powyższy okres. W przedstawionych okolicznościach nie doszło do sytuacji, w której organy przestrzegając obowiązku określonego w art. 19 kpa zakwestionowały swoją właściwość w indywidualnej sprawie administracyjnej. Sprawa ta została przez organ załatwiona. Kwestią sporną pozostaje wyłącznie dokonanie rozliczeń pomiędzy gminą miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie, która udzieliła pomocy doraźnej z uwagi na szczególnie uzasadnioną sytuację osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, a gminą, do której wystąpiono o zwrot poniesionych wydatków. Rozliczenia tego rodzaju dokonywane są na podstawie art. 101 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 901 ze zm.), nie przybierają one jednak formy decyzji administracyjnej. Spory wynikłe na tym tle stanowią sprawę cywilną, a nie administracyjną (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OW 10/24 i powołane tam orzecznictwo). Sprawa niniejsza nie ma zatem charakteru sporu o właściwość, który może zostać rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny w drodze wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 ppsa.