I OW 3/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Matek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy C. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy C. a Wójtem Gminy M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy związanej z wypłatą G.G. będącego osobą bezdomną, zasiłku stałego oraz innych świadczeń postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić Wójtowi Gminy C. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniosku.

Pismem z 2 stycznia 2025 r. Wójt Gminy C. (dalej także: "wnioskodawca") złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy związanej z wypłatą G.G. będącego osobą bezdomną, zasiłku stałego oraz innych świadczeń. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że z uwagi na fakt, że G.G. jest osobą bezdomną, organem właściwym w sprawie powinien być organ gminy ostatniego miejsca jego zameldowania na pobyt stały. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy M. wniósł o oddalenie wniosku z uwagi na fakt, że zawisła sprawa nie jest sprawą administracyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny – art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "kpa"). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ppsa. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że aby mógł zaistnieć spór o właściwość w rozumieniu art. 4 ppsa, sprawa zawisła przed organami administracji publicznej musi mieć charakter sprawy administracyjnej, tj. sprawy przekazanej do rozstrzygania organom administracji publicznej w formie władczej i w drodze aktu o charakterze indywidualnym. Z akt sprawy wynika, że postępowania dotyczące przyznania świadczeń G.G. zostały zakończone, albowiem decyzje dotyczące przyznania świadczeń zostały już wydane. W przedstawionych okolicznościach nie doszło zatem do sytuacji, w której organy przestrzegając obowiązku określonego w art. 19 kpa zakwestionowały swoją właściwość co do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej. Sprawa ta została przez organ załatwiona. Kwestią sporną pozostaje wyłącznie dokonanie rozliczeń pomiędzy gminą miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie, która udzieliła pomocy doraźnej z uwagi na szczególnie uzasadnioną sytuację osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, a gminą, do której wystąpiono o zwrot poniesionych wydatków. Rozliczenia tego rodzaju dokonywane są na podstawie art. 101 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm.), nie przybierają one jednak formy decyzji administracyjnej ani żadnego innego aktu indywidualnego z zakresu administracji publicznej. Spory wynikłe na tym tle stanowią sprawę cywilną, a nie administracyjną (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OW 10/24 i powołane tam orzecznictwo). Sprawa niniejsza nie ma zatem charakteru sporu o właściwość, który może zostać rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny w drodze wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy, nie istnieje bowiem sprawa administracyjna która miałaby podlegać rozstrzygnięciu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w związku z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 ppsa.