I OW 226/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędziowie Sędzia NSA Mariola Kowalska Sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą [...] a Ministrem Rozwoju, Pracy i Technologii w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku I.S., A.W., M.W., H.S. i Z.B. o waloryzację i wypłatę odszkodowania z tytułu wywłaszczenia postanawia: oddalić wniosek

Pismem z dnia 17 września 2020 r. Starosta P., dalej jako "Starosta", wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Ministrem Inwestycji i Rozwoju, dalej jako "Minister", poprzez wskazanie Ministra jako organu właściwego do rozpoznania wniosku I.S., A.W., M.W., H.S. i Z.B. działających przez r.pr. M.B. – dot. podania aktualnej wysokości odszkodowania dla każdego z nich, z tytułu wywłaszczenia na rzecz Wojewódzkiego Zarządu Dróg Publicznych w [...] części nieruchomości położonej we wsi [...] gm. [...], oznaczonej aktualnie jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2 (część ul. [...] - drogi wojewódzkiej), objętej dawną księgą wieczystą pn. "[...]". Starosta wskazał, że w sprawie, w dniu [...] maja 2016 r., wydał decyzję nr [...] umarzającą postępowanie, która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...]. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 października 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 72/18 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz decyzję Starosty, a w uzasadnieniu tegoż wyroku wskazał na konieczność wystąpienia przez Starostę do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez wskazanie właściwego organu do rozpatrzenia wniosku o zwaloryzowanie odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną pod budowę drogi wojewódzkiej. W odpowiedzi na powyższy wniosek Minister Rozwoju, Pracy i Technologii jako następca zadaniowy i kompetencyjny Ministra Inwestycji i Rozwoju, na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii (Dz.U. z 2020 r. poz. 1718) wskazał, że nie jest właściwym organem do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Na poparcie swojego stanowiska Minister ten powołał się na wyrażoną w ww. wyroku z dnia 17 października 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 72/18 wiążącą ocenę prawną. Wskazał, że skoro przedmiotowa nieruchomość objęta została decyzją zezwalającą na realizację inwestycji drogowej w postaci budowy drogi wojewódzkiej i z tego powodu stała się - z mocy prawa - własnością Województwa [...], to zgodnie z oceną wyrażoną przez WSA w Warszawie, odszkodowanie za jej przejęcie winien wypłacić Zarząd Województwa [...]. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego, a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Przez spór o właściwość w znaczeniu przewidzianym w art. 4 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze sporem kompetencyjnym, który powstał pomiędzy Starostą [...] a Ministrem Rozwoju, Pracy i Technologii. Podkreślenia wymaga, że jest to spór pozorny, wykreowany w istocie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 72/18 zobowiązał Starostę [...] do wystąpienia do NSA o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Z akt administracyjnych nie wynika, że po wydaniu wspomnianego wyroku organ negował swoje kompetencje do załatwienia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Natomiast okoliczność, że Starosta [...] uprzednio uznał, iż postępowanie w przedmiocie waloryzacji i wypłaty odszkodowania jest bezprzedmiotowe, nie oznaczała automatycznie zaistnienia negatywnego sporu kompetencyjnego, bowiem organ ten nie artykułował wątpliwości co do swojej właściwości, a wskazywał, że biorąc pod uwagę charakter żądania nie ma podstaw do wydania decyzji administracyjnej. Owa wątpliwość jest więc wątpliwością Sądu I instancji, a nie Starosty [...]. Kierując się jednak ekonomią procesową i uprzedzając ewentualne dalsze wątpliwości obiter dictum wskazać należy, że organem właściwym do waloryzacji odszkodowania określonego w orzeczeniu z [...] grudnia 1961 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] jest Starosta [...] , na podstawie art. 129 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 132 ust. 3 zdanie 1 u.g.n. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.