I OW 151/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie NSA Marek Stojanowski NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta i Gminy S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy S. a Prezydentem Miasta T. przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku D. Ł. o przyznanie zasiłku okresowego postanawia wskazać Burmistrza Miasta i Gminy S. jako organ właściwy w sprawie.

PISMEM Z 30 LIPCA 2025 R. BURMISTRZ GMINY I MIASTA S. WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A PREZYDENTEM MIASTA T. W SPRAWIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPATRZENIA WNIOSKU D. Ł., DALEJ: ZAINTERESOWANY, O PRZYZNANIE ZASIŁKU OKRESOWEGO. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że zainteresowany przebywający w Specjalistycznym Szpitalu im. [..] w B. nie może zostać uznany za osobę bezdomną, gdyż jest współwłaścicielem mieszkania położonego w T., w którym zamieszkiwał przed rozpoczęciem pobytu w szpitalu. Podniósł także, że w T. zamieszkują żona i dzieci zainteresowanego, w także przed sądem w T. toczyły się sprawy karne z udziałem zainteresowanego. W ocenie wnioskodawcy świadczy to o skoncentrowaniu spraw życiowych zainteresowanego w tym właśnie mieście. Z uwagi na powyższe wnioskodawca wystąpił o uznanie Prezydenta Miasta T. za organ właściwy w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie zainteresowanemu zasiłku okresowego. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta T. wniósł o wskazanie Burmistrza Gminy i Miasta S. jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że zainteresowany ma orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w T. zakaz przebywania w lokalu wskazanym we wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Oznacza to, że nie ma on możliwości zamieszkania w tym lokalu, co pozwala na uznanie go za osobę bezdomną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Burmistrza Gminy i Miasta S., należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydentem Miasta T. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpatrzenia wniosku o przyznanie zainteresowanemu zasiłku okresowego. Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1214, z późn. zm.), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1). W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (ust. 2). Jednocześnie należy odnotować, że pojęcie osoby bezdomnej jest pojęciem o zdefiniowanej prawnie treści. Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 8 u.p.s. osoba bezdomna to osoba niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, zainteresowany określa siebie jako osobę bezdomną. Obecnie przebywa w placówce medycznej, której nie można uznać za lokal mieszkalny, a w aktach sprawy brak jest dokumentu, z którego wynikałoby, że przed hospitalizacją zamieszkiwał on w lokalu mieszkalnym. Wprawdzie w aktach znajduje się wystawione przez szpital zaświadczenie z dnia 20 maja 2025 r. o pobycie w szpitalu, w którym to zaświadczeniu stwierdzono, że zainteresowany zamieszkuje w T. przy ul. J. Zauważyć jednakże należy, że 28 marca 2024 r. Sąd Rejonowy w T. orzekł o zakazie przebywania zainteresowanego w tym lokalu. Przyjąć zatem należy, że wskazane powyżej zaświadczenie – zgodnie z jego tytułem – poświadcza pobyt zainteresowanego w placówce medycznej, a nie fakt posiadania prawa do określonego lokalu mieszkalnego. Ponadto w aktach sprawy znajduje się dokument z dnia 5 czerwca 2025 r. wskazujący, że zainteresowany od 2000 r. do 2024 r. zameldowany był na pobyt stały w S. Oznacza to, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie zainteresowanemu zasiłku okresowego nie był on zameldowany na pobyt stały, co pozwala na stwierdzenie, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki uznania zainteresowanego za osobę bezdomną. W tym stanie rzeczy wniosek dotyczący zainteresowanego będącego osobą bezdomną podlega regulacji art. 101 ust. 2 u.p.s. Skoro zatem zainteresowany po raz ostatni zameldowany był na pobyt stały w S., to organem właściwym do rozpatrzenia tego wniosku jest Burmistrz Gminy i Miasta S. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.