I OW 142/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Sieradzkiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Sieradzkim a Dyrektorem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku J. P. w sprawie wydania decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych postanawia: wskazać Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi jako organ właściwy w sprawie.

PISMEM Z 21 LIPCA 2025 R. STAROSTA SIERADZKI WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU KOMPETENCYJNEGO ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A DYREKTOREM REGIONALNEJ DYREKCJI LASÓW PAŃSTWOWYCH W ŁODZI W SPRAWIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPATRZENIA WNIOSKU J. P., DALEJ: "ZAINTERESOWANY", W SPRAWIE WYDANIA DECYZJI ZEZWALAJĄCEJ NA TRWAŁE WYŁĄCZENIE Z PRODUKCJI GRUNTÓW LEŚNYCH. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że pismem z 25 marca 2025 r. zainteresowany wystąpił do Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych o powierzchni 0,6427 ha zlokalizowanych na działkach nr [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym C., gmina S. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi przekazał powyższą sprawę według właściwości miejscowej i rzeczowej do wnioskodawcy. Zaznaczył, że obszar będący przedmiotem wniosku jest położony na terenie użytków rolnych, które zostały przez Starostę Sieradzkiego objęte uproszczonym planem urządzenia lasu. Zwrócił przy tym uwagę, że ewidencja gruntów nie została zaktualizowana w sposób uwzględniający ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. W ocenie wnioskodawcy należy uznać, że obszar działki będącej przedmiotem postępowania stanowi las, pomimo że figuruje w rejestrach ewidencji gruntów jako grunt orny oraz grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi przekazał posiadane akta sprawy, nie odnosząc się do złożonego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Starosty Sieradzkiego, należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem – stanowiącym organ jednostki samorządu terytorialnego – a Dyrektorem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi – stanowiącym organ administracji rządowej. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe do rozpatrzenia wniosku zainteresowanej w przedmiocie wydania decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych. Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 82), jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta, a gruntów leśnych – dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, z wyjątkiem obszarów parków narodowych, gdzie właściwym jest dyrektor parku. Istota sporu sprowadza się zatem do tego, czy grunt będący przedmiotem postępowania ma charakter leśny czy rolny. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych gruntami leśnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty: (1) określone jako lasy w przepisach o lasach, (2) zrekultywowane dla potrzeb gospodarki leśnej i (3) pod drogami dojazdowymi do gruntów leśnych. Z kolei w myśl art. 3 ustawy o lasach lasem jest grunt (1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawiony: (a) przeznaczony do produkcji leśnej lub (b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo (c) wpisany do rejestru zabytków, (2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że o zakwalifikowaniu gruntu jako lasu w ustawie o lasach decyduje zatem nie tylko powierzchnia i charakter pokrywającej go roślinności, ale również inne cechy, zawiązane z przeznaczeniem lub stosownymi wpisami do rejestrów, bądź zagospodarowaniem. Nie decyduje o uznaniu gruntu za las wpis w ewidencji gruntów, relacja jest natomiast odwrotna, skoro ewidencja służy ujawnianiu stanu faktycznego i prawnego, jako lasy w ewidencji mogą być ujawnione wyłącznie grunty odpowiadające charakterystyce lasu na gruncie ustawy o lasach (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 listopada 2024 r., sygn. akt I OW 147/24). Potwierdzenie tego stanowiska można znaleźć w przepisach ustawy o lasach, która w art. 20 wskazuje, że w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, w tym lasów ochronnych (ust. 1). W ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu (ust. 2). Treść tych przepisów wskazuje, że to charakter określonego gruntu jako lasu jest okolicznością pierwotną, która rzutuje na treść dokumentów planistycznych i ewidencji gruntów. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że ujęcie działek, których dotyczył wniosek zainteresowanego o wyłączenie z produkcji gruntów leśnych, w ewidencji gruntów jako nieruchomości rolnej nie stanowi wyznacznika decydującego o uznaniu tej nieruchomości za nieruchomość rolną. Nieruchomość ta objęta jest uproszczonym planem urządzenia lasu, porośnięta jest roślinnością charakterystyczną dla lasu, co zostało stwierdzone w toku wizji terenowej przeprowadzonej 16 czerwca 2025 r. i utrwalone w postaci dokumentacji fotograficznej, oraz spełnia kryterium powierzchniowe określone w art. 3 pkt 1 ustawy o lasach. Grunt ten zatem należało uznać za grunt leśny w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach, co w konsekwencji powoduje, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku zainteresowanej jest Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.