I OW 123/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariola Kowalska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Kremer, Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak: [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta [...] a Burmistrzem L. przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku L. P. o przyznanie świadczenia w formie zasiłku stałego wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne i zasiłku okresowego postanawia: wskazać Burmistrza L. jako organ właściwy w sprawie.

Pismem z [...] sierpnia 2021 r., znak: [...], Prezydent Miasta [...] (Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...]) wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Burmistrzem L. (Ośrodek Pomocy Społecznej w L.) w sprawie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku L. P. o przyznanie świadczenia w formie zasiłku stałego wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne i zasiłku okresowego. W uzasadnieniu wniosku Prezydent Miasta [...] stwierdził, że [...] maja 2021 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] wpłynął wniosek L. P. o przyznanie świadczeń w formie zasiłku stałego wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne i zasiłku okresowego na czas oczekiwania na orzeczenie stopnia niepełnosprawności. Wywiad środowiskowy w formie przewidzianej w art. 15o ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) z wnioskodawcą przebywającym na terenie [...] w Schronisku dla Osób Bezdomnych przy ul. [...], przeprowadził pracownik socjalny OPS Dzielnicy [...]. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji i rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że L. P. (lat 62) jest osobą bezdomną, a jego ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały był adres: ul. [...], R., gm. L.. Jak podkreślił organ, wniosek został złożony w okresie pobytu wnioskodawcy w schronisku dla osób bezdomnych, na podstawie decyzji z [...] lutego 2021 r., nr [...], przyznanego od [...] lutego 2021 r. do [...] czerwca 2021 r. Obecnie przed organem toczy się postępowanie z wniosku z [...] czerwca 2021 r. o kontynuację pobytu wnioskodawcy w schronisku dla osób bezdomnych. Z akt sprawy wynika też, że wnioskodawca jest objęty różnymi formami pomocy w miejscu pobytu, przyznawanymi przez OPS Dzielnicy [...]: 1. zasiłek celowy, na podstawie decyzji z [...] lutego 2021 r., nr [...]; 2. zasiłki celowe, na podstawie decyzji z [...] lutego 2021 r., nr [...]; 3. zasiłek okresowy, na podstawie decyzji z [...] marca 2021 r., nr [...]; 4. zasiłek okresowy, na podstawie decyzji z [...] marca 2021 r., nr [...]; 5. zasiłek celowy, na podstawie decyzji z [...] marca 2021 r., nr [...]; 6. zasiłki celowe, na podstawie decyzji z [...] czerwca 2021 r., nr [...]; 7. zasiłek celowy, na podstawie decyzji z [...] czerwca 2021 r., nr [...]; 8. zasiłek celowy, na podstawie decyzji z [...] czerwca 2021 r., nr [...]. Pobyt w placówce dla bezdomnych, w ocenie Prezydenta, świadczy o tym, że wnioskodawca jest osobą bezdomną. Ze względu na szczególne uregulowanie właściwości w sprawach pomocy społecznej nie ma podstaw do przyjęcia, że Prezydent [...], w imieniu którego działa Dyrektor OPS Dzielnicy [...], jest organem właściwym w sprawie przyznania zasiłku stałego wraz z opłacaniem składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz zasiłku okresowego na czas oczekiwania na orzeczenie o niepełnosprawności. Podstawowym przepisem w odniesieniu do osób bezdomnych jest art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876, dalej "u.p.s."), który stanowi, że w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Pojęcie bezdomności rozpatruje się w oparciu o art. 6 pkt 8 u.p.s., zgodnie z którym jako osobę bezdomną traktuje się osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Do ustalenia, że mamy do czynienia z osobą bezdomną, w świetle definicji ustawowej zawartej w u.p.s., wystarczające jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek. Pierwszą z nich jest stwierdzenie, że osoba nie zamieszkuje w lokalu służącym do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokalu będącym pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki. Nie jest w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Nie spełnia zatem warunku zamieszkiwania w lokalu w rozumieniu definicji o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, pobyt w schronisku dla bezdomnych. Użyty przez ustawodawcę zwrot "w szczególności" wskazuje na przykładowy charakter wyliczenia zawartego w treści art. 2 ust. 1 pkt 4 o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, co oznacza, że wszystkie pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, nawet te, które w ustawie nie zostały wprost wymienione, nie stanowią lokali mieszkalnych w rozumieniu powołanej ustawy. Spełnienie tej przesłanki określonej w art. 6 pkt 8 u.p.s. oznacza, że wnioskodawca jest osobą bezdomną. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.p.s. właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenia, a zgodnie z ust. 2 tego artykułu w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Prezydent przywołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którego postanowieniach prezentowane jest stanowisko, że samo potoczne znaczenie sformułowania schronisko/noclegownia wskazuje na wyłącznie przejściowy oraz krótkotrwały charakter udostępnienia pomieszczeń. Pod pojęciem schroniska określa się rodzaj hotelu zapewniający nocleg (zazwyczaj w zbiorowych salach), odpoczynek, możliwość zjedzenia posiłku, wysuszenia odzieży, uzupełnienia zapasów, czyli chodzi o miejsce, którego założeniem jest umożliwienie przeczekania do chwili, gdy pomoc taka będzie zbędna ze względu na poprawę sytuacji życiowej danej osoby, ewentualnie do czasu, gdy zapewniona zostanie pomoc o charakterze stałym w postaci np. umieszczenia w domu pomocy społecznej. Prezydent, odnosząc się do definicji ustawowej zawartej w art. 6 pkt 8 u.p.s., zauważył, że wymagającą łącznego spełnienia przesłanką, oprócz niezamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, jest fakt niezameldowania na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Oznacza to, że oba te warunki mają charakter kumulatywny. Ze zgromadzonej przez Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] dokumentacji wynika, że wnioskodawca ostatnio był zameldowany w miejscowości R., gmina L., a obecnie jest osobą niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i nieposiadającą stałego zameldowania. Ustalenie stanu bezdomności wnioskodawcy powoduje, że do zakwalifikowania, który organ jest właściwy w sprawie, będzie miała zastosowanie norma zawarta w art. 101 ust. 2 u.p.s. Prezydent przypomniał, że wyjątkiem od reguły właściwości organów pomocy społecznej wskazanej w art. 101 ust. 1 i 101 ust. 2 u.p.s. jest art. 101 ust. 3 u.p.s., zgodnie z którym w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. W sprawie wnioskodawcy, zdaniem organu, nie zachodzi jednak żadna z okoliczności wymienionych w powołanej normie. Wnioskodawca korzysta na terenie W. ze schronienia, w ramach którego ma zapewnione posiłki, a ponadto objęty jest wsparciem w formie zasiłków celowych, które są refundowane przez OPS w L., a jego sytuacja nie wymaga działania niecierpiącego zwłoki. Wprawdzie ustawodawca przewidział w art. 101 ust. 4, że w przypadkach, o których mowa w ust. 3, można przyznać świadczenia wymienione w art. 37-42 i 47-50, a w treści tej normy zawiera się również prawo do zasiłku stałego (art. 37), lecz warunkiem przyznania świadczenia w miejscu pobytu jest wystąpienie przypadku, o którym mowa w art. 101 ust. 3 – przypadku szczególnie uzasadnionego sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, lub sprawy niecierpiącej zwłoki. W ocenie organu takie okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodzą. Ponadto przepis art. 101 ust. 4 u.p.s. ma charakter normy fakultatywnej, co oznacza, że organ może ją zastosować, ale w przypadkach uzasadnionych swoją sytuacją nie musi. W ocenie organu przesłanka wskazana w art. 101 ust. 3 u.p.s. nie występuje w okolicznościach sprawy, ponieważ przyznanie zasiłku stałego jest formą wsparcia w dłuższym czasie i celowe, z punktu widzenia zasad pomocy społecznej byłoby, aby gmina macierzysta dla strony postępowania przyznała to świadczenie, w sytuacji gdy inne świadczenia, mające charakter niezbędny, przyznawane są przez organ miejsca pobytu. Prezydent zwrócił też uwagę na fakt, że Miasto [...] jest szczególnie dużym skupiskiem osób bezdomnych i na jego terenie przebywa wiele osób korzystających ze świadczeń pieniężnych i rzeczowych przyznawanych przez Miasto. O ile przyznanie świadczenia w formie zasiłku celowego ma w swym zamyśle zaspokojenie bieżącej i niezbędnej potrzeby bytowej (art. 39), o tyle cechą zasiłku stałego jest zapewnienie stałych dochodów osobie, która własnym staraniem nie jest w stanie sobie ich zapewnić. Z tego względu, zdaniem Prezydenta, świadczenie to, w przypadku osoby bezdomnej, powinno być przyznawane przez organ właściwy dla niej ze względu na miejsce ostatniego zameldowania na pobyt stały, w oparciu o art. 101 ust. 2 u.p.s., chyba że w sprawie zachodzą szczególne okoliczności lub sytuacja osobista osoby ubiegającej się o świadczenie uzasadnia w sposób szczególny przyznanie świadczenia w miejscu pobytu. Wobec powyższego, zdaniem Prezydenta, organem właściwym do rozpatrzenia wniosku L. P. o przyznanie świadczenia w formie zasiłku stałego wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne i zasiłku okresowego na czas oczekiwania na orzeczenie stopnia niepełnosprawności jest Burmistrz L., w imieniu którego na zasadzie art. 110 ust. 7 u.p.s. działa Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w L. jako organ właściwy ze względu na ostatnie miejsce zameldowania wnioskodawcy na pobyt stały oraz wobec stanu faktycznego, z którego wynika, że w sytuacji wnioskodawcy nie zachodzą okoliczności wymienione w treści art. 101 ust. 3 u.p.s. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, pismem z [...] września 2021 r., Burmistrz L. wniósł o orzeczenie, że organem właściwym w sprawie jest Prezydent Miasta [...]. Burmistrz wskazał, że w sprawie bezsporne jest, że wnioskodawca jest osobą bezdomną, ostatnim miejscem jego stałego zameldowania była Gmina L., a oba organy uznały się za niewłaściwe w sprawie. Organ podkreślił, że udzielenie świadczeń dla tego wnioskodawcy jest przedmiotem drugiego sporu kompetencyjnego pomiędzy organami. Pierwszy zakończył się wskazaniem Prezydenta Miasta [...] jako organu właściwego, postanowieniem NSA z 29 października 2019 r. sygn. akt I OW 65/19. W ocenie Burmistrza, właściwość Prezydenta w przedmiotowej sprawie opiera się na art. 101 ust. 3 u.p.s., ponieważ zgodnie z art. 101 ust. 4 u.p.s. świadczenia objęte wnioskiem mogą być przyznane przez Prezydenta. Burmistrz, uzasadniając swoje stanowisko, podkreślił, że szczególna sytuacja wnioskodawcy wynika ze znacznej odległości pomiędzy miejscem jego pobytu (W.) a miejscem ostatniego zameldowania (L.). Ta odległość powoduje, ze postępowanie prowadzone w L. wiąże się z o wiele większym nakładem pracy niż postępowanie prowadzone na miejscu, tj. w W. Ponadto pracownicy socjalni miejsca pobytu wnioskodawcy znają znacznie lepiej specyfikę lokalną i środowisko wnioskodawcy niż pracownicy socjalni Gminy L. Dowodem sprawności postępowań prowadzonych w miejscu pobytu wnioskodawcy są decyzje wydawane w stosunku do niego do tej pory, a które wskazane są we wniosku. Przepis art. 101 ust. 3 u.p.s., w ocenie Burmistrza, nie ogranicza właściwości organu miejsca pobytu wyłącznie do sytuacji nieciepiących zwłoki, ale przewiduje ją także w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, co ma miejsce w niniejszej sprawie (przemawia za tym także stan zdrowia wnioskodawcy). Z punktu widzenia ekonomiki postępowania niezasadne jest aby Prezydent Miasta [...] pomagał wnioskodawcy w zakresie udzielenia mu schronienia, a inny organ prowadził i wydawał decyzję w przedmiocie pozostałych świadczeń. Nie jest też trafny, zdaniem organu, argument wniosku, że za wskazaniem Burmistrza L. przemawia fakt, że W. jest szczególnym skupiskiem bezdomnych, zaś stałe potrzeby wnioskodawcy powinny być zaspokajane przez gminę ostatniego zameldowania. To wnioskodawca decyduje o miejscu swojego pobytu, zaś jego związek z Gminą L. ma charakter jedynie formalny poprzez fakt ostatniego zameldowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór o właściwość ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, którą zajmują się dwa organy administracji publicznej (spór pozytywny) lub której organy administracji publicznej odmawiają przyjęcia do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, powołując się na brak podstaw do ustalenia swej właściwości (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, które nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w tej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość między Prezydentem Miasta [...] a Burmistrzem L. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku L. P. o przyznanie świadczenia w formie zasiłku stałego wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne i zasiłku okresowego. Stosownie do art. 101 ust. 1 u.p.s. właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Od zasady tej przewidziano wyjątek w odniesieniu do osób bezdomnych. Zgodnie z art. 101 ust. 2 u.p.s. w stosunku do tych osób właściwą miejscowo jest gmina ostatniego ich miejsca zameldowania na pobyt stały. Definicję pojęcia osoby bezdomnej zawiera art. 6 pkt 8 u.p.s., który stanowi, że bezdomnym jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Powyższy przepis przewiduje więc dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na uznanie osoby za bezdomną. Pierwszy odnosi się do osoby, która nie mieszka w lokalu mieszkalnym i jednocześnie nie posiada stałego zameldowania, drugi natomiast odnosi się do sytuacji, kiedy osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym posiada stałe zameldowanie w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W przypadku każdego z tych stanów przewidziane w ustawie przesłanki muszą występować kumulatywnie. Stosownie natomiast do treści art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 611), do której odsyła powołany wyżej art. 6 pkt 8 u.p.s., pod pojęciem "lokal mieszkalny" należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki. Nie jest w rozumieniu ww. ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hosteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Wszystkie pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, nawet te, które nie zostały wprost wymienione, nie stanowią lokali mieszkalnych w rozumieniu powołanej ustawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OW 1/16; z 17 grudnia 2018 r. sygn. akt I OW 190/18 oraz z 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OW 32/20; postanowienia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że użycie w powołanym przepisie zwrotu "w szczególności" wskazuje na przykładowy charakter wyliczenia. Zatem pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób nie stanowią lokali mieszkalnych w rozumieniu powołanej ustawy. Do takich pomieszczeń zaliczyć można między innymi szpitale, schroniska dla bezdomnych, hostele, ośrodki interwencji kryzysowej. Pobyt w takich miejscach ma umożliwić tylko przeczekanie do chwili, gdy pomoc w takiej formie będzie zbędna ze względu na poprawę sytuacji życiowej, zdrowotnej danej osoby, ewentualnie do czasu, gdy zapewniona zostanie pomoc o charakterze stałym w postaci np. umieszczenia w domu pomocy społecznej. Nawet zatem, gdy z różnych przyczyn jest to stan przedłużający się, pobyt ten nie traci charakteru czasowego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 20 listopada 2019 r., sygn. akt I OW 87/19; z 7 maja 2021 r., sygn. akt I OW 31/21; z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I OW 10/21, CBOSA). Jak wynika z akt sprawy, w tym z Karty rozpoznania telefonicznego z [...] maja 2021 r., wnioskodawca jest osobą bezdomną. Jako aktualny adres zamieszkania wnioskodawca wskazuje Schronisko dla Osób Bezdomnych w W., ul. [...], natomiast jego ostatni adres zameldowania to R., ul. [...], gm. L.. Z tego adresu wnioskodawca wymeldował się [...] lipca 2017 r. i obecnie nie posiada adresu zameldowania. Skoro wnioskodawca przebywa w schronisku dla osób bezdomnych, nie posiada żadnego majątku, nie pracuje i nie osiąga dochodów, to należy go uznać za osobę bezdomną. W związku z tym właściwość miejscową gminy w przedmiotowej sprawie należy ustalić zgodnie z art. 101 ust. 2 u.p.s., tj. według miejsca ostatniego zameldowania na pobyt stały. Ostatnim miejscem zameldowania wnioskodawcy na pobyt stały była miejscowość R., gm. L., zatem organem właściwym do rozpoznania jego wniosku w sprawie przyznania zasiłku stałego wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne i zasiłku okresowego jest Burmistrz L. Dodać należy, że w przeciwieństwie do sprawy I OW 65/19, która również dotyczyła wnioskodawcy (przyznanie świadczenia w formie udzielenia tymczasowego schronienia w schronisku dla osób bezdomnych), w niniejszej sprawie, dotyczącej wniosku o przyznanie zasiłku stałego i okresowego, nie będzie miał zastosowania, przyjęty tam za podstawę orzekania, art. 101 ust. 3 u.p.s. Artykuł 101 ust. 3 u.p.s. wskazuje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Przepis ten pozwala więc na ustalenie innej właściwości miejscowej organu tylko wówczas, gdy sytuacja osobista strony odbiega od powszechnie występującego w tego rodzaju sprawach niedostatku środków utrzymania lub trudnej sytuacji materialnej ubiegającego się oświadczenie, w tym gdy wnioskodawca z obiektywnych przyczyn nie ma możliwości ubiegać się o przyznanie świadczenia w organie, którego właściwość wynikałaby z przepisu art. 101 ust. 1 lub ust. 2 u.p.s. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2020 r., sygn. akt I OW 67/20, LEX nr 3070323). W niniejszej sprawie, natomiast, wnioskodawca jest osobą w wieku 62 lat, obciążoną różnymi schorzeniami, jednak samodzielną (także ruchowo) i niewymagającą opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych czy też pomocy zakładu opiekuńczo-leczniczego lub pielęgnacyjno-opiekuńczego. Jego sytuacji nie można zatem uznać za wyjątkowej na tle innych osób zmagających się z bezdomnością, zwłaszcza że wniosek dotyczy stałego wsparcia, a nie pomocy doraźnej, udzielonej zresztą wnioskodawcy przez Prezydenta [...]. Za szczególną sytuację, uzasadniającą zastosowanie w sprawie art. 101 ust. 3 u.p.s., nie można też uznać, jak wskazuje Burmistrz L., znacznej odległości pomiędzy W. a L. tj. miejscem aktualnego pobytu i miejscem ostatniego zameldowania wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.