I OW 102/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta L. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta L. a Prezydentem Miasta S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku S.W. – opiekuna prawnego A. S. – o przyznanie zasiłku stałego postanawia: wskazać Prezydenta Miasta L. jako organ właściwy w sprawie.

Pismem z 27 marca 2024 r. Prezydent Miasta L. (dalej także: "wnioskodawca") wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta L. a Prezydentem Miasta S. (dalej także: "prezydent") w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku S. W. – opiekuna prawnego A. S. – o przyznanie zasiłku stałego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego dla całkowicie ubezwłasnowolnionej A. S. wystąpiła S. W. – jej opiekun prawny. W ocenie wnioskodawcy w opisanej sytuacji właściwość miejscową organu należy ustalić według miejsca zamieszkania opiekuna, które znajduje się w S. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta S. podniósł, że A. S. zamieszkuje w domu pomocy społecznej, gdzie została skierowana postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z 19 kwietnia 2010 r. oraz decyzją z 3 lutego 2011 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta L. W ocenie prezydenta w zaistniałej sytuacji organem właściwym dla mieszkańca domu pomocy społecznej jest ten organ który wydał decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny - art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: "kpa"). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ppsa. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 ppsa, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie oba organy uważają się za niewłaściwe do rozpoznania sprawy, zatem spór ma charakter negatywny. Właściwość miejscową organów administracji w sprawach objętych ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283, dalej: "ups") reguluje art. 101 tej ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jak z kolei wynika z art. 101 ust. 6 ups, dla mieszkańca domu pomocy społecznej lub osoby korzystającej z usług rodzinnego domu pomocy właściwa jest gmina, która skierowała mieszkańca lub osobę do tej jednostki. Z odpowiedzi na wniosek wynika, że A. S. zamieszkuje w Domu Pomocy Społecznej dla Osób z Chorobą Alzheimera w P. z filią w K., dokąd została skierowana na podstawie decyzji z 3 lutego 2011 r., nr [...], wydanej przez Kierownika Działu ds. Domów Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. – z upoważnienia Prezydenta Miasta L. Powyższa okoliczność nie została zakwestionowana przez wnioskodawcę. Oznacza to, że w sprawie zastosowanie znajduje art. 101 ust. 6 ups – który to przepis stanowi lex specialis w stosunku do art. 101 ust. 1 tej ustawy. W takiej sytuacji fakt zamieszkiwania opiekuna A. S. na terenie S. nie ma znaczenia w sprawie, albowiem z mocy art. 101 ust. 6 ups, w przypadku mieszkańca domu pomocy społecznej, we wszystkich sprawach dotyczących świadczeń z pomocy społecznej, właściwy jest organ tej gminy, który wydał decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej – w rozpoznawanej sprawie jest to Prezydent Miasta L. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa w zw. z art. 4 ppsa postanowił jak w sentencji.