I OSK 844/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt: II SA/Lu 557/19 w sprawie ze skargi P.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt: II SA/Lu 557/19 oddalił skargę P.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] lipca 2019 r. znak: [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego. Od powyższego wyroku P.N. wywiódł skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że "zachodzi duże prawdopodobieństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, a także trudnych do odwrócenia skutków, w przypadku, gdy zaskarżona decyzja się uprawomocni". Uzasadniając powyższe skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja doprowadzi do wydania przez organ uprawniony decyzji nakazującej skarżącemu zwrot wypłaconego świadczenia, zaś zwrot tak niebagatelnej sumy doprowadzi z kolei do bardzo niekorzystnej sytuacji majątkowej skarżącego i jego rodziny, co znacznie zagrozi ich finansowemu utrzymaniu się. Ponadto środki mogą zostać zwrócone po bardzo długim czasie oczekiwania, co doprowadzić może do daleko idących i negatywnych materialnie dla skarżącego skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) zwanej dalej: p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynika, że ciężar w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Strona zobligowana jest przynajmniej do uprawdopodobnienia zaistnienia niebezpieczeństwa, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że przesłanką wstrzymania wykonania aktu będzie taka szkoda, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to natomiast takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Co jednak najistotniejsze, najważniejszą kwestią jest ocena czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Oceniając zatem zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazać należy, że skarżący kasacyjnie bardzo ogólnikowo określił, że w konsekwencji wykonania decyzji dojdzie do bardzo niekorzystnej sytuacji majątkowej, a nawet negatywnych materialnie skutków. W sposób oczywisty takie uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie spełnia wyżej wskazywanych wymogów. Skarżący kasacyjnie w żaden sposób nie wykazał ani nie uprawdopodobnił, że spełniona została którakolwiek z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z pewnością twierdzenie o możliwości powstania bardzo niekorzystnej sytuacji majątkowej nie stanowi o wykazaniu istnienia przesłanki znacznej szkody, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Także hipotetycznie wskazana okoliczność długiego czasu oczekiwania na zwrot środków finansowych, nie będzie przesądzać o konieczności uwzględnienia wniosku z uwagi na możliwość wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Niezależnie jednak od sposobu uzasadnienia wniosku, zauważyć należy, że wskazane we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji okoliczności nie pozostają w bezpośrednim związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Autor wniosku sam wskazał, że zaskarżona decyzja doprowadzi do wydania przez organ uprawniony decyzji nakazującej skarżącemu zwrot wypłaconego świadczenia i właśnie z tą decyzją wiąże niekorzystne materialnie skutki dla skarżącego. Wskazane we wniosku okoliczności nie nastąpią w wyniku wykonania obecnie zaskarżonej decyzji, lecz mogłyby nastąpić w przypadku wydania decyzji zobowiązującej skarżącego do zwrotu świadczenia. Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.