I OSK 842/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Jolanta Rudnicka (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 1836/24 w sprawie ze skargi R.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2024 r. nr KOC/3070/Op/24 w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 1836/24, oddalił skargę R.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 19 czerwca 2024 r. nr KOC/3070/Op/24 w przedmiocie zasiłku celowego. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z 9 kwietnia 2024 r., nr OPS.FII.ZRŚ.5102.1371.2024, Prezydent m. st. Warszawy odmówił R.O. przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności we wnioskowanej kwocie 804 zł. W uzasadnieniu organ podał, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż zainteresowany jest osobą samotnie gospodarującą, całkowicie niezdolną do pracy, osiągającą dochód z tytułu renty na poziomie 2240,36 zł netto. Dochód ten, w ocenie organu, przekracza kryterium dochodowe ustalone przepisem art. 8 ust. 1 pkt ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2023, poz. 901 – dalej "u.p.s."). Organ wskazał również, że ww. dochód jest obciążony z tytułu zajęcia komorniczego na kwotę 540 zł z tytułu bieżących alimentów, co ustalono na podstawie informacji uzyskanej od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...]. W sprawie ustalono także, iż wnioskodawca ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności, ze wskazaniem zakazu pracy na wysokości. Organ wskazał również, że udziela zainteresowanemu pomocy nieprzerwanie od 2012 r. średnio raz w miesiącu do marca 2024 r. w formie różnych zasiłków celowych na zakup żywności, leków etc. Organ podkreślił, że w toku orzekania uwzględnił, że zainteresowany korzysta także z pomocy w formie niepieniężnej tj. z jednego nieodpłatnego posiłku dziennie w barze przy ul. [...] w [...] od kwietnia 2024 r. do września 2024 r. Wartość tych nieodpłatnych posiłków organ określił na ok. 700 zł miesięcznie. Prezydent zaznaczył przy tym, że pomoc społeczna ma być wsparciem dla osób potrzebujących, nie zaś pełnić funkcję zaspokajania wszystkich potrzeb życiowych wnioskodawców, zaś rozpatrzenie wniosku strony odbyło się nie tylko biorąc pod uwagę potrzeby zainteresowanej ale również możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Organ podkreślił, że jest zmuszony gospodarować środkami przeznaczonymi na wypłatę świadczeń z pomocy społecznej z uwzględnieniem potrzeb wszystkich beneficjentów, przy czym podał, że w kwietniu 2024 r. dysponował kwotą 19.808,33 zł z przeznaczeniem na zasiłki celowe na dożywianie, którą musi rozdysponować pomiędzy 1078 potrzebujących osób. Odwołanie od powyższej decyzji złożył R.O. Decyzją z dnia 19 czerwca 2024 r., nr KOC/3070/Op/24, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta m.st. Warszawy. Podzielając stanowisko organu I instancji, organ odwoławczy zaznaczył, że w sprawie przyznania (bądź nie) zasiłku celowego, jak również specjalnego zasiłku celowego, organy korzystają z instytucji uznania administracyjnego i zdaniem Kolegium organ I instancji nie przekroczył granic tego uznania. W sposób wszechstronny rozpatrzył bowiem sytuację, w jakiej znajduje się wnioskodawca i podjął decyzję o odmowie przyznania świadczenia. Kolegium podkreśliło, iż z akt sprawy wynika, że wnioskodawca pozostaje pod stałą opieką organu, który systematycznie od 2012 r. udziela pomocy zainteresowanemu w formie zasiłków celowych. Na cel objęty wnioskiem w niniejszej sprawie pomoc jest również udzielana wnioskodawcy (posiłki w wymiarze 1 posiłku ciepłego dziennie). Kolegium odniosło się ze zrozumieniem do wywodów odwołania, w których wnioskodawca powoływał się na swoją sytuację życiową. Jednak wskazało również, że znając z urzędu stany faktyczne innych osób korzystających ze świadczeń, sytuacja odwołującego nie należy do absolutnie wyjątkowych, w szczególności biorąc pod uwagę uzyskiwany dochód. Kolegium podkreśliło przy tym, że organ I instancji ma prawo do limitowania udzielanych świadczeń również ze względu na ich formę, w szczególności biorąc pod uwagę potrzeby innych beneficjentów pomocy społecznej. Na ww. decyzję Kolegium R.O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że jest w bardzo trudnej sytuacji zarówno zdrowotnej, jak i materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 18 lutego 2025 r. oddalił skargę. Sąd przywołując treść art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., wskazał, że zasiłek celowy może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego w dacie wydawania zaskarżonych decyzji dla osoby samotnie gospodarującej – a taką jest skarżący – 776 zł. Sąd wskazał, że w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy ustalono, że skarżący uzyskuje dochód w wymiarze przekraczającym ww. kryterium. Poza sporem jest, że jego łączny dochód netto wynosi po zbilansowaniu dochodów i obciążeń kwotę 1 458,18 zł. Skoro zatem kwota ta przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, które wynosi 776 zł, to – w ocenie Sądu – trafnie uznano, że skarżący nie kwalifikował się do uzyskania pomocy w oparciu o art. 39 u.p.s. Sąd I instancji zaznaczył że zgodnie z treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2021 r., sygn. akt I OPS 2/21, alimenty, o których mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. nie stanowią należności uiszczanych przez dłużnika alimentacyjnego, czy to dobrowolnie czy też podlegających ściągnięciu w drodze egzekucji sądowej, na rzecz funduszu alimentacyjnego. Sąd stwierdził zatem, że – w świetle powyższej uchwały NSA, do uwzględnienia której Sąd jest zobowiązany na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. – w niniejszej sprawie organy nie mogły uwzględnić, przy wyliczeniu dochodu skarżącego, potrącenia z renty dokonanego przez komornika na poczet zaległości alimentacyjnych wypłacanych z funduszu alimentacyjnego i musiały przyjąć, że jego miesięczny dochód netto wynosi 1458,18 zł. Prawidłowo zatem organy uznały, że dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe, które uprawniałoby go do uzyskania wnioskowanego zasiłku celowego, a które – zgodnie z art. art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. – wynosi 776 zł. Dalej Sąd wskazał, że mimo ustalenia dotyczącego kryterium dochodowego konieczne było także rozważenie ewentualnej możliwości przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia na podstawie art. 41 pkt 1 i 2 u.p.s., zgodnie z którym, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznane świadczenie w postaci specjalnego zasiłku celowego lub zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu. WSA podał że w doktrynie przyjmuje się, iż przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w tym przepisie występuje wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że jest nadzwyczajna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie trafnie organy uznały, że specjalny zasiłek celowy nie może być przyznany. Sytuacja skarżącego, chociaż trudna, to nie wyczerpuje jednak znamion przepisu art. 41 u.p.s., a wobec tego nie mogła skutkować wydaniem korzystnego dla niego rozstrzygnięcia na wskazany cel. WSA podkreślił że jak wynika z ustaleń organów orzekających, skarżący objęty jest stałą pomocą ośrodka pomocy społecznej, który udziela mu pomocy nieprzerwanie od 2012 r. średnio raz w miesiącu do marca 2024 r. w formie różnych zasiłków celowych na zakup żywności, leków etc. Skarżący korzysta także z pomocy w formie niepieniężnej tj. z jednego nieodpłatnego posiłku dziennie w barze przy ul. [...] w [...] od kwietnia 2024 r. do września 2024 r. Wartość tej pomocy (tj. nieodpłatnych posiłków) to ok. 700 zł miesięcznie. Wobec tego, zdaniem Sądu, organ słusznie podkreślił, że skarżący nie może jednak nie może oczekiwać, że wszystkie jego potrzeby zostaną zaspokojone w żądanej wysokości. Nie może też uczynić ze świadczeń pomocy społecznej stałego źródła dochodu. Ponadto Sąd zgodził się z organem, że musi on gospodarować środkami przeznaczonymi na wypłatę świadczeń z pomocy społecznej z uwzględnieniem potrzeb wszystkich beneficjentów. Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że organy nie naruszyły granic uznania administracyjnego. Nie miały też miejsca inne naruszenia prawa. Od powyższego wyroku skarżący, reprezentowany przez adwokata, złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości, uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania za pierwszą i drugą instancję, oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, zrzekając się przeprowadzenia rozprawy. Wniesiono o zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów udzielonej pomocy prawnej w maksymalnej wysokości za postępowanie kasacyjne oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości ani w części. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 K.p.a., wskutek oddalenia skargi mimo że w sprawie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności poprzez brak dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie ograniczenie się przez organ II instancji do rozpoznania prawidłowości rozstrzygnięcia przez organ I instancji, co spowodowało, że złożenie środka odwoławczego jest tylko iluzoryczne, bowiem organ z góry przekreślił możliwość pozytywnego rozpoznania odwołania w sytuacji, gdy organ odwoławczy nie przeanalizował dokładnie sytuacji majątkowej i zdrowotnej skarżącego; 2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 104 K.p.a. i 107 § 1 i 3 K.p.a. oraz 11 K.p.a., poprzez oddalenie skargi wskutek niedostrzeżenia licznych uchybień organu, m.in. poprzez wydanie decyzji niezawierających wszystkich elementów koniecznych, a w szczególności poprzez brak odniesienia się do konkretnie sformułowanych zarzutów podniesionych w odwołaniu. Na podstawie art, 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 1 i 2 u.p.s., poprzez nieprawidłowe zastosowanie, mimo że sytuacja majątkowa i zdrowotna skarżącego jest ciężka, co pozwala na przyznanie mu zasiłku celowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto ww. zarzuty. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna zarzuciła, że Sąd I instancji nie dostrzegł, iż naruszono zasadę dwuinstancyjności postępowania, a administracyjna kontrola instancyjna była iluzoryczna, gdyż nie odniesiono się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Przypomnieć należy, że istotą dwuinstancyjności postępowania jest dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie – zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie decyzji organu II instancji zostało skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 K.p.a. Organ odniósł się do faktów istotnych dla niniejszej sprawy. Nie jest natomiast naruszeniem zasady dwuinstancyjności sytuacja, gdy organ rozpoznając odwołanie w uzasadnieniu ostatecznej decyzji nie ustosunkuje się do niektórych z zarzutów zawartych w odwołaniu, zwłaszcza dotyczących kwestii nie mających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Akta administracyjne nie potwierdzają stanowiska skarżącego, że Sąd I instancji nie dostrzegł istotnych braków w postępowaniu wyjaśniającym przeprowadzonym przez organy. W niniejszej sprawie skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił również, że organy, a za nimi Sąd I instancji nie wzięli pod uwagę jego trudnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej. Z zarzutem tym także nie można się zgodzić. Otóż z akt sprawy wynika, że jest dokładnie na odwrót. Wynika z nich bowiem, że organy nieprzerwanie od 2012 r. udzielają skarżącemu pomocy (średnio raz w miesiącu do marca 2024 r.) w formie różnych zasiłków celowych na zakup żywności, leków itp. Z akt wynika ponadto, że skarżący korzysta z jednego nieodpłatnego posiłku dziennie w barze przy ul. [...] w [...] od kwietnia 2024 r. do września 2024 r. Wartość tej formy pomocy organ oszacował na ok. 700 zł miesięcznie. Nie można zatem w żaden sposób zarzucić organom pomocy społecznej, że nie biorą pod uwagę ciężkiej sytuacji, w której znalazł się skarżący. Natomiast okoliczność, że w niniejszej sprawie nie przyznano skarżącemu zasiłku celowego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego (art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.) oraz specjalnego zasiłku celowego z art. 41 pkt 1 u.p.s. z powodu nie wystąpienia "szczególnie uzasadnionego przypadku", absolutnie nie świadczy o nie wzięciu pod uwagę sytuacji skarżącego, wręcz przeciwnie, uzasadnienie zarówno decyzji organu odwoławczego, jak i Sądu I instancji wskazuje na to, że wnikliwie ją przeanalizowano. Podkreślić w tym miejscu należy, że skarga kasacyjna podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego nie wskazała na naruszenie art. 39 ust 1 i 2 u.p.s., lecz podniosła naruszenie jedynie art. 41 pkt 1 u.p.s., zatem tylko pod kątem naruszenia tego przepisu zostanie dokonana kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Tytułem wstępu i rozważań teoretycznych należy w tym miejscu przypomnieć, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 – 4 u.p.s., pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że celem pomocy społecznej nie jest stałe dostarczanie środków utrzymania i zaspakajanie wszystkich potrzeb jej beneficjentów, lecz pomoc ta ma stanowić wsparcie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwić im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc ta nie może zatem polegać na stałym zapewnieniu środków utrzymania i ma jedynie subsydiarny charakter w stosunku do aktywności samego zainteresowanego. Dlatego też, rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy społecznej, organ winien brać pod uwagę zarówno cele tej pomocy określone w ustawie, jak i możliwości finansowe organu. Winien on uwzględniać sytuację ubiegającego się o przyznanie świadczenia, jego zaangażowanie w zakresie współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, jak i zakres pomocy udzielonej mu ze środków publicznych. Podkreślić też należy, że zarówno wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz liczby innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Jednocześnie organ musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z przepisów art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna lub zdrowotna była trudna. Zgodnie z art. 41 pkt 1 u.p.s., w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" nie zostało zdefiniowane w przepisach ustawy o pomocy społecznej. W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się natomiast, że "szczególnie uzasadniony przypadek" to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (W. Maciejko, P. Zaborniak. Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz. Warszawa 2008, s. 202). Wobec tego, "szczególnie uzasadniony przypadek", musi być to przypadek na tyle charakterystyczny i odbiegający od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnym położeniu, że uzasadnia przyznanie pomocy z uwagi na nadzwyczajność zdarzenia, które wystąpiło i jest na tyle dotkliwe w skutkach, że dana osoba sobie z nim nie poradzi, nawet przy uwzględnieniu możliwości ludzkiej zapobiegliwości. Takie zawężenie możliwości przyznawania specjalnego zasiłku celowego do przypadków o szczególnym charakterze wiąże się z faktem, iż ustawodawca nie uzależnił przyznania tego świadczenia od kryterium dochodowego, jak ma to miejsce w przypadku zwykłych zasiłków celowych, uregulowanych w art. 39 u.p.s. Beneficjenci świadczeń z art. 41 ust. 1 u.p.s. nie spełniają ogólnych kryteriów otrzymania pomocy. Przyznanie pomocy takim osobom i rodzinom – przy ograniczonych środkach finansowych i ogromnej liczbie beneficjentów oraz osób oczekujących na wsparcie – wymaga więc zaistnienia zdarzeń absolutnie wyjątkowych. Zaznaczyć należy, że decyzje wydawane na podstawie art. 41 u.p.s. mają charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet po dokonaniu ustalenia, że strona spełnia przesłanki normatywne, od zaistnienia których uzależniona jest możliwość zastosowania wsparcia z art. 41 u.p.s., organ nie ma obowiązku orzekać zgodnie z wnioskiem strony. Zatem nawet trudna sytuacja bytowa osoby czy rodziny występującej o tę formę wsparcia nie jest jeszcze równoznaczna ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem, o którym mowa w tym przepisie. Natomiast kontrola sądowa decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Ogranicza się bowiem do zbadania, czy organ wydający decyzję nie przekroczył granic uznania oraz czy wydana w sprawie decyzja nie nosi cech dowolności. Zaś sam wybór rozstrzygnięcia w zakresie przyznanego przez ustawę luzu decyzyjnego, nie może być kwestionowany w ramach kontroli zgodności z prawem, gdyż zgodne z prawem są wszystkie możliwe w tym zakresie rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s., nie może sprowadzać się wyłącznie do okoliczności związanych z sytuacją materialną, czy zdrowotną osoby ubiegającej się o świadczenie – tego rodzaju okoliczności, nie negując ich uciążliwości dla wnioskodawcy, nie mają jednak charakteru wyjątkowego w stosunku do innych osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej – a do takich przypadków ma zastosowanie instytucja opisana w art. 41 pkt 1 u.p.s. Przez "szczególnie uzasadniony przypadek" należy więc rozumieć sytuacje nagłe, drastyczne, dotkliwe w skutkach oraz ingerujące w plany życiowe, nienależące do zdarzeń codziennych. Stosowanie art. 41 u.p.s. nie może też stanowić obejścia art. 38 i 39 u.p.s. Nie można go zatem sprowadzić do prostej alternatywy wobec regulacji wymagających spełnienia kryterium dochodowego, a tym samym przyznawania na jego podstawie zasiłku celowego tym, którzy te kryteria przekroczyli. W orzecznictwie sądów administracyjnych, za szczególne przypadki uzasadniające przyznanie specjalnego zasiłku celowego, nie zostały uznane: spłata zadłużenia, opłacenie rachunku za gaz, brak środków na bieżące wydatki. W rozpoznawanej sprawie skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 41 ust 1 i 2 u.p.s., poprzez nieprawidłowe zastosowanie, mimo, że jego sytuacja majątkowa i zdrowotna jest ciężka. Kwestionuje nieprzyznanie mu specjalnego zasiłku celowego na zakup żywności. Mając na uwadze powyższe rozważania dotyczące "szczególnie uzasadnionego przypadku" należy stwierdzić, że nie można potrzeby w postaci zakupu żywności uznać za mającą charakter nadzwyczajny, wyjątkowy i nieprzewidywalny. Taka potrzeba nie jest konsekwencją wielu niefortunnych zbiegów okoliczności i wydarzeń, wykraczających poza możliwości przewidzenia i przeciwdziałania. Wydatki na zakup żywności należą bowiem do stałych, systematycznych i codziennych, dających się przewidzieć. Specjalny zasiłek celowy nie może natomiast przybierać formy świadczenia cyklicznego, przyznawanego na kolejne pojawiające się przewidywalne, bądź nawet oczywiste potrzeby, związane z normalnym, bieżącym życiem. Szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w w/w przepisie to taka bowiem sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych, o czym była już mowa powyżej. Skarżący natomiast nie wykazał, że koszty zakupu żywności związane są z jego aktualnie nagłą i nadzwyczajną sytuacją. Zatem uznać należy, że okoliczności, na które się powoływał skarżący – nie kwestionując jego trudnej sytuacji życiowej, materialnej i zdrowotnej – nie noszą znamion nagłości, niecodzienności, czy nadzwyczajności, wymaganej dla przyznania zasiłku określonego w art. 41 ust. 1 u.p.s. Nie było zatem podstaw do przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego. Należy w tym miejscu raz jeszcze podkreślić, że art. 41 u.p.s. nie może w żadnym razie prowadzić do powstania sytuacji, w której wnioskodawca uczyni z pomocy społecznej swoje stałe źródło utrzymania. Interpretacja taka byłaby niedopuszczalna jako sprzeczna z intencją ustawodawcy, a zwłaszcza z ustanowioną w art. 2 ust. 1 u.p.s. zasadą pomocniczości. Wobec powyższego należy uznać, że Sąd I instancji zasadnie podzielił stanowisko organów administracji co do tego, że w niniejszej sprawie nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" z art. 41 pkt 1 u.p.s., warunkujący przyznanie skarżącemu kasacyjnie specjalnego zasiłku celowego. Natomiast okoliczność, że skarżący ma inne zdanie, niż stanowisko zajęte przez Sąd I instancji, stanowi jedynie polemikę z Sądem i nie mogła stanowić skutecznej podstawy skargi kasacyjnej. Stwierdzić zatem należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa na podstawie art. 250 p.p.s.a., przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny (art. 254 § 1 p.p.s.a.) przy zastosowaniu przepisów art. 258-261 p.p.s.a.