I OSK 791/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej: J.G., M.S., K.T., M.T., A.R., J.R., D.W. i M.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 4 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 213/21 w sprawie ze skargi: J.G., M.S., K.T., M.T., A.R., J.R., D.W. i M.Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 listopada 2020 r. nr SZ.gn.625.67.2020 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. podjąć zawieszone postępowanie; 2. zawiesić postępowanie w sprawie

Postanowieniem z 18 października 2024 r. I OSK 791/22 Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie w związku ze śmiercią w dniu 22 kwietnia 2024 r. skarżącej D.W. i brakiem wskazania jej następców prawnych, którzy mogą wstąpić w jej miejsce do niniejszego postępowania (art. 124 § 1 pkt 1 in principio w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej ppsa) (k. 194-195 akt sądowych) Pismem z 6 czerwca 2025 r. pełnomocnik J.G., M.S., K.T., M.T., A.R., J.R. i M.Z. r.pr. R.C. poinformował, że spadek po zmarłej D.W. nabyli: E.P. i K.W. dołączając do pisma potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie: wypisu notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia z 12 marca 2025 r. Rep A nr [...]; odpisu postanowienia Sądu Okręgowego z 10 września 2024 r. I Ns 196/23, którym Sąd całkowicie ubezwłasnowolnił K.W.; zaświadczenie Sądu Rejonowego w Zawierciu z 31 stycznia 2025 r. III RNs 219/24, z którego wynika, że opiekunem prawnym ubezwłasnowolnionego całkowicie K.W. ustanowiona została E.P.; pełnomocnictw do reprezentowania E.P. i K.W. w niniejszym postępowaniu (k. 214-224 akt sądowych). Pismem z 30 czerwca 2025 r. r.pr. R.C. złożył w imieniu E.P. i K.W. oświadczenie, że wstępują oni do niniejszego postępowania i popierają wniesioną skargę (k. 227-228 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w razie śmierci strony - od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego [...] (art. 128 § 1 pkt 1 ppsa). Wobec ustalenia następów prawnych D.W. przyczyna zawieszenia postępowania ustała, przez co - na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 ppsa - należało podjąć zawieszone postępowanie, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w punkcie 1 sentencji. W niniejszej sprawie zaistniała inna podstawa do zawieszenia postępowania w sprawie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania [...] przed Trybunałem Konstytucyjnym [...]. Warunkiem zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 ppsa jest stwierdzenie przez sąd związku tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania przed jednym z wymienionych w przepisie organów będzie miał charakter prejudycjalny w stosunku do sprawy sądowoadministracyjnej. Przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich zawisła sprawa o sygn. K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78 poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28 poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200 poz. 1471; z 2009 r. nr 114 poz. 946). W uzasadnieniu swojego wniosku Rzecznik podniósł, że jego zastrzeżenia budzi przyjęte w zaskarżonym przepisie rozwiązanie intertemporalne, które nakazuje umorzenie niektórych postępowań pozostających w toku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w obecnym składzie, pomiędzy rozpoznawaną sprawą a postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym zachodzi związek, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, co uzasadnia zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że z urzędu znanym mu jest fakt, że postępowania kasacyjne w sprawach: I OSK 756/23, 2831/23 i 2998/23 z udziałem tych samych stron również pozostają zawieszone do czasu zakończenia przez Trybunał Konstytucyjny postępowania w sprawie o sygn. akt K 2/22. O ile zatem zaistniała przesłanka do podjęcia zawieszonego uprzednio postępowania wobec ustalenia i wstąpienia do niniejszego postępowania następców prawnych po zmarłej D.W., o tyle stwierdzić należało istnienie niezależnej od dotychczasowej przyczyny zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, którą jest przedmiotowo istotne dla niniejszej sprawy postępowanie w sprawie o sygn. akt K 2/22 zawisłe przed Trybunałem Konstytucyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 i art. 131 ppsa, orzekł jak w punkcie 2 sentencji.