I OSK 722/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (sprawozdawca) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 556/24 w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 21 maja 2024 roku nr SKO.4115.117.2024 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 20 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 556/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 21 maja 2024 roku nr SKO.4115.117.2024 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożyła M.M. (dalej: "skarżąca kasacyjnie") zarzucając mu: a) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) w zw. art. 7 w zw. z 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 poz. 572 ze zm. - dalej powoływana jako k.p.a.) przez ich niewłaściwe zastosowanie (a w przypadku art. 151 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie), tj. nieodniesienie się do istotnej części zarzutów podniesionych w skardze, akceptację nieprawidłowości postępowania przed organami, które zaprezentowały następujące naruszenia: ocenę faktów i materiału dowodowego zebranego w sprawie, sprzecznie z rzeczywistością i faktyczną treścią materiału w sprawie i oparcie rozstrzygnięcia na nieprawdziwych okolicznościach, które nie miały miejsca, akceptację przez organ II instancji naruszeń organu pierwszej instancji w tym zakresie - a w konsekwencji oddalenie skargi; b) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 8 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie (a w przypadku art. 151 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie), tj. nieodniesienie się do istotnej części zarzutów podniesionych w skardze, akceptację nieprawidłowości postępowania przed organami, które zaprezentowały następujące naruszenia: naruszenie przepisów postępowania tj. art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej i utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw przez oparcie rozstrzygnięcia na fałszywych okolicznościach, które nie miały miejsca oraz odstąpienie od utrwalonej, stałej praktyki przeprowadzania wywiadów środowiskowych u wnioskodawczyni telefonicznej, za czym przemawiała i nadal przemawia sytuacja życiowa, zdrowotna oraz sytuacja epidemiologiczna w kraju, akceptację przez organ II instancji naruszeń organu pierwszej instancji w tym zakresie - a w konsekwencji oddalenie skargi; c) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4, art. 11 ust. 2 oraz art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - przez ich niewłaściwe zastosowanie (a w przypadku art. 151 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie), tj. nieodniesienie się do istotnej części zarzutów podniesionych w skardze, akceptację nieprawidłowości postępowania przed organami i w konsekwencji oddalenie skargi, mimo że organy dopuściły się naruszeń prawa materialnego; d) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 11 ust. 2 w zw. art. 107 ust. 4 i 4a u.p.s., i w konsekwencji oddalenie skargi, mimo że organy dopuściły się naruszeń prawa materialnego; e) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 15o ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w konsekwencji oddalenie skargi, mimo że organy dopuściły się naruszeń prawa materialnego, f) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. - art. 4, art. 11 ust. 2 oraz art. 38 u.p.s. - art. 11 ust. 2 w zw. art. 107 ust. 4 i 4a u.p.s. - art. 15o ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - przez ich niewłaściwą interpretację a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że działania skarżącej stanowią o braku współpracy z organem, skutkującym odmową świadczenia oraz, że nie zachodziły w jej przypadku szczególne okoliczności pozwalające na odstąpienie od osobistej formy wywiadu, a organ nie przekroczył w tym zakresie granic uznania administracyjnego, gdy okoliczności sprawy przesądzają, ze skarżąca współpracowała z organem w miarę możliwości zdrowotnych, nigdy nie odmówiła wywiadu, dotyczą jej okoliczności szczególne ze względu na jej sytuację zdrowotną, przemawiające za telefoniczną aktualizacją wywiadu (wywiadem) a nadto odnośnie telefonicznej formy wywiadu oparła się wprost na oświadczeniach i zapewnieniach przekazanych jej przez pracowników MOPS i dodatkowo taki wywiad został przeprowadzony – i w konsekwencji akceptację naruszenia organu, tj. braku przyznania świadczeń mimo spełnienia warunków do ich przyznania - i przeprowadzenia wywiadu oraz jego aktualizacji i ustalenia wszystkich wymaganych objętych nimi informacji w tym nieuwzględnienie formy telefonicznej aktualizacji, która wobec sytuacji skarżącej, w tym zagrożenia jej zdrowia i ponownego wzrostu zachorowania na COVID była dopuszczalna, wskazana i możliwa i o której zapewnił sam pracownik organu, a także mimo faktu, że obecnie skarżącą odpowiedziała na wezwanie przesłane drogą pisemną, stawiając się w wyznaczonym terminie, w wyznaczonym miejscu i do wyznaczonego pracownika w dniu 12.06.2024 r., zaś to pracownik organu (M.K-O.) odmówił wówczas przeprowadzenia wywiadu, mimo że miał taką możliwość, a ponadto pracownik ten dopuścił się dalszych naruszeń, m.in. nie zapewniając nawet podstawowych środków ochrony przed zarażeniami które miał zapewnić (brak maseczki, brak rękawiczek, brak osobnego pokoju- przyjęcie skarżącej w punkcie ksero, obecność innych osób, którym poleciła opuścić pokój dopiero po zwróceniu uwagi przez skarżącą i jej pełnomocnika). Zdaniem skarżącej kasacyjnie wszystkie powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkują odmową świadczenia i akceptacją tego stanu rzeczy przez sąd, gdy jest to nieprawidłowe. Nadto, w jej ocenie, przepisy wymienione powyżej zostały naruszone przez akceptację odmowy przyznania zasiłku okresowego z powołaniem się na odmowę przez wnioskodawczynię przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania, w sytuacji, gdy: – nie było podstaw do wymagania takiego wywiadu w miejscu zamieszkania, wywiad taki był już przeprowadzony (w okresie krótszym niż 6 miesięcy) i od tego czasu nie zmieniły się żadne okoliczności, które wymagałyby przeprowadzenia kolejnego wywiadu ani jego aktualizacji (o czym oświadczyła pisemnie wraz z wnioskami) oraz w sytuacji, gdy ze względu na sytuację epidemiologiczną w kraju oraz sytuację zdrowotną i życiową wnioskodawczyni uzasadnione (oraz wystarczające) było przeprowadzenie wywiadu środowiskowego (aktualizacji) w formie telefonicznej, – skarżąca prosiła o telefoniczną aktualizację wywiadu do czego miała prawo w jej sytuacji, a MOPS sukcesywnie to uniemożliwia ignorując jej sytuację zdrowotną, w tym choroby zakaźne (a w ostatnim czasie także grypę), kilkudniowe migreny, bezsenność, ostre problemy gastryczne i jelitowe (biegunki, wymioty), zawroty głowy, obniżoną odporność, zagrożenie COVID, oraz sytuację bytową (to, że mieszka sama), – wnioskodawczyni spełniała i spełnia wszystkie przesłanki przyznania zasiłku okresowego, – wywiad środowiskowy został faktycznie przeprowadzony przed wydaniem decyzji 11.08.2023 r. (czego pełnomocnik był świadkiem), – skarżąca nie odmówiła przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ani jego aktualizacji, ani nie unikała jego przeprowadzenia. Na podstawie przywołanych zarzutów skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Nadto wniosła o zobowiązanie organu do przedłożenia notatki i pozostałej dokumentacji dotyczącej wizyty skarżącej w celu przeprowadzenia 12 czerwca 2024 r. wywiadu środowiskowego w MOPS przy ul. (...) i dopuszczenie dowodu z tej dokumentacji na fakt stawienia się skarżącej w organie celem przeprowadzenia aktualizacji wywiadu, przebiegu wizyty, zachowania i stanowiska pracownika MOPS. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026, poz. 143 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. Co do zasady w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, albowiem tylko w takich okolicznościach, gdy ustalenie stanu faktycznego jest bezsporne, można skutecznie podnosić zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Jednak w rozpoznawanej sprawie należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, albowiem prawidłowe ustalenie treści norm materialnoprawnych jest niezbędne dla oceny naruszenia przepisów postępowania dotyczących zebrania materiału dowodowego, jego oceny i poczynionych ustaleń faktycznych w sprawie. Stosownie do treści art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (DZ. U. z 2023 r. poz. 901 ze zm., dalej jako "u.p.s.") zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Warunkiem koniecznym przyznania zasiłku celowego jest spełnienie kryterium dochodowego określonego w art. 8 tej ustawy i wystąpienie trudnej sytuacji życiowej, określonej w katalogu otwartym w art. 7 u.p.s. oraz niemożność samodzielnego jej przezwyciężenia. Decyzja rozstrzygająca o przyznaniu tego typu zasiłku musi zostać poprzedzona postępowaniem wyjaśniającym, którego elementem niezbędnym, w myśl z art. 106 ust. 4 u.p.s., jest rodzinny wywiad środowiskowy. Zgodnie zaś z treścią art. 107 ust. 1 ww. ustawy oraz przepisów obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2023 poz. 901 ze zm., dalej jako "u.p.s."), rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej oraz u osób, o których mowa w art. 103. Na jego podstawie pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji określonego podmiotu oraz formułuje wnioski dotyczące planowania pomocy, które są podstawą rozstrzygnięcia sprawy. W art. 107 ust. 1 i 4 u.p.s. ustawodawca nałożył na organy obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z wnioskodawcą ubiegającym się o przyznanie świadczenia, a w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, aktualizację tego wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się, mimo braku zmiany danych, nie rzadziej niż co 6 miesięcy, przy czym użyty przez ustawodawcę zwrot określający czasookres, nie wyłącza uprawnienia organu pomocowego do przeprowadzania wywiadu środowiskowego częściej, czy też do jego aktualizacji. Może to nastąpić choćby w przypadku powzięcia wiedzy o zmianie istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych dotyczących osoby objętej pomocą społeczną, czy też w celu weryfikacji zasadności udzielanej pomocy. Zatem konieczność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, czy też jego aktualizacji przed upływem 6 miesięcznego okresu powinna być oceniania każdorazowo, z uwzględnieniem okoliczności danej sprawy. Tym bardziej, że jak wskazuje się w orzecznictwie, aktualizacja wywiadu środowiskowego ma być sporządzana nie tylko w razie zmiany danych zawartych w wywiadzie, a korzystanie ze stałych form pomocy nie ogranicza organu do przeprowadzenia wywiadu raz na 6 miesięcy (por. wyrok NSA z 5 października 2021 r. sygn. akt I OSK 501/21). Niewyrażenie natomiast przez wnioskodawcę zgody na przeprowadzenie takiego wywiadu lub jego aktualizacji, a za takie należy uznać uchylanie się od przeprowadzenia tej czynności, wypełnia dyspozycję art. 11 ust. 2 u.p.s. i – w myśl art. 107 ust. 4a u.p.s. - może stanowić samodzielną podstawę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 2 u.p.s., mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi przy tym wątpliwości, że jedną z postaci odmowy współdziałania z pracownikiem socjalnym, w rozumieniu tego przepisu, jest uniemożliwienie mu przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 95/15, z 5 października 2016 r. sygn. akt I OSK 329/15 oraz z 6 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 3598/18). Rodzinny wywiad środowiskowy jest szczególnym rodzajem dowodu, przewidzianym w ustawie o pomocy społecznej i pełni on w sprawach tej kategorii istotną rolę. Przeprowadza się go w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin ubiegających się o świadczenia oraz korzystających ze świadczeń. Jest on ustawowo określonym sposobem zbierania informacji, rozmową z osobą starającą się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej (i jej rodziną), szczególnym rodzajem postępowania dowodowego. Rodzinny wywiad środowiskowy ma ukazać w sposób wszechstronny sytuację osoby i rodziny starającej się o przyznanie świadczenia lub korzystającej z pomocy. Na jego podstawie pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji określonego podmiotu i formułuje wnioski dotyczące planowania pomocy, które są podstawą rozstrzygnięcia sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2024 r., I OSK 3120/23). Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego jest dlatego obligatoryjną czynnością organu przed dokonaniem rozstrzygnięcia w sprawie w drodze decyzji administracyjnej przyznającej prawo do świadczenia z pomocy społecznej lub takiego prawa odmawiającej. Utrudnianie czy uniemożliwianie przez wnioskodawcę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji może być potraktowane jako brak jego współdziałania z pracownikiem socjalnym, a przez to prowadzić do odmowy przyznania świadczenia. Czynności wywiadu środowiskowego nie są zastępowalne innymi środkami dowodowymi, co nakłada niejako na wnioskodawcę konieczną aktywność podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 października 2021r., I OSK 502/21). Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że z przywołanej ustawy wynika obowiązek współdziałania świadczeniobiorcy z pracownikami pomocy społecznej. Wyrazem tego jest szczególnie art. 4 u.p.s., zgodnie z którym osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. W przepisie art. 11 ust. 2 u.p.s. wymieniono z kolei zbiór okoliczności związanych z brakiem współpracy zainteresowanych z organami pomocy społecznej, które mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie niewątpliwie wynika, że w okresie od 16 lutego 2024 r., tj. od dnia złożenia wniosku o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "posiłek w domu i w szkole" w lutym 2024 roku do dnia wydania decyzji organu I instancji pracownicy socjalni podejmowali próby nawiązania kontaktu ze skarżącą celem ustalenia dogodnej dla strony daty przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego w miejscu jej zamieszkania, mimo braku takiego obowiązku. Potwierdzają to protokoły kontroli w miejscu zamieszkania skarżącej, sporządzone notatki służbowe pracownika organu pomocowego na okoliczność bezskutecznych prób przeprowadzenia wywiadu w środowisku skarżącej kasacyjnie, czy też wydruki dokumentujące przebieg rozmów telefonicznych oraz korespondencji mailem ze skarżącą oraz jej pełnomocnikiem. Powyższe okoliczności wskazują jednoznacznie, że skarżąca miała wiedzę co do konieczności przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu i formie wskazywanej przez organ, jako niezbędnego warunku rozpatrzenia zgłoszonego przez nią żądania. Pomimo tego, działania strony skarżącej kasacyjnie skutecznie uniemożliwiły przeprowadzenie tego obligatoryjnego dowodu, jak sama stwierdziła nie życzyła zresztą sobie jakiegokolwiek bezpośredniego kontaktu z pracownikami socjalnymi, wyłącznie telefoniczny. Stanowisko tego rodzaju wyraził także pełnomocnik skarżącej, podnosząc o braku obowiązku wpuszczania kogokolwiek do domu, a za wystarczające należało potraktować dane ustalone w uprzednio przeprowadzonych w sprawie skarżącej wywiadach środowiskowych, w tym z 11 sierpnia 2023 r. Nie wystąpiły natomiast tego rodzaju przeszkody, stanowiące wyjątkową sytuację odstąpienia od koniecznego przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania, co neguje konsekwentnie skarżąca kasacyjnie. Nie zważa także wnioskodawczyni na fakt, że pewne okoliczności, do których się odwołuje wystąpiły przed upływem terminu do aktualizacji wywiadu środowiskowego. Nie zwalnia bowiem organów z konieczności jego przeprowadzenia zapewnienie strony o braku zmiany, tym bardziej pogorszeniu się sytuacji życiowej i zdrowotnej wnioskodawczyni oraz odwoływanie się w związku z tym to zdarzeń występujących przed datą sporządzenia zaktualizowanego rodzinnego wywiadu środowiskowego. Dlatego też, takie postępowanie poskutkowało odmową przyznania jej wnioskowanego zasiłku celowego, co znajduje usprawiedliwienie w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji, akceptującym wydane w sprawie decyzje. Z przyczyn powyższych zarzuty naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadne. Wbrew stanowisku skarżącej, zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i przedstawione w ich uzasadnieniu argumenty, nie podważają zasadności oceny Sądu I instancji, że ustalenia stanu faktycznego sprawy, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonych decyzji, są prawidłowe. Słusznie przy tym uznano, że organy wyjaśniły wszystkie okoliczności sprawy i trafnie przyjęły, iż skarżąca nie współdziałała z pracownikami socjalnymi. Okoliczności stanu faktycznego sprawy nie budzą wątpliwości, nie doszło tym samym do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 8 k.p.a. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że procedujące w sprawie organy administracji obu instancji zasadnie uznały, że postępowanie skarżącej wypełnia przesłankę braku współdziałania z organem, które - jak wcześniej wskazano - jest obowiązkiem osób korzystających z pomocy społecznej (art. 4 u.p.s.), a w myśl art. 11 ust. 2 oraz art. 107 ust. 4a u.p.s. może stanowić powód wydania decyzji odmownej. Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego wynika dostatecznie, że skarżąca nie miała woli współdziałania, mimo przychylnej postawy organu. Z tej przyczyny zasadnie doszło do odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów, wskazania wymaga, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Podstawą zatem orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zebrany przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. Sąd bierze nadto pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 p.p.s.a.), może także z urzędu lub na wniosek przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Obowiązkiem sądu, który przeprowadza kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, jest ocena czy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, czy został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki stan faktyczny sprawy wynika z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem. Naruszeniem więc normy prawnej wynikającej z art. 133 § 1 p.p.s.a. będzie tego rodzaju przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, które doprowadza do przedstawienia przez Sąd stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym. Wobec tego nie można stwierdzić naruszenia omawianego przepisu, wobec wydania przez Sąd I instancji zaskarżonego wyroku w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Za chybiony należało również uznać zarzut obrazy art. 134 § 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi powinien być rozumiany w ten sposób, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze, jak również stwierdzić nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Naruszenie więc przywołanego przepisu może nastąpić w przypadku, gdy sąd I instancji rozpozna sprawę, wykraczając poza jej granice albo nie zauważy niewskazanego w skardze naruszenia prawa przez organy administracji orzekające w sprawie. W niniejszej sprawie nie sposób przypisać Sądowi I instancji powyższych uchybień, przeprowadził on bowiem kontrolę kwestionowanego rozstrzygnięcia. Przechodząc do zarzutu naruszenia przepisu art. 15o ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, wskazania wymaga że zgodnie z brzmieniem jego ust. 1 z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, ilekroć zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wymagane jest przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji, w szczególności z osobą lub rodziną, które zostały poddane kwarantannie w związku z podejrzeniem zakażenia lub choroby zakaźnej, ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej, zamiast przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji, może nastąpić na podstawie rozmowy telefonicznej z pracownikiem socjalnym, a w przypadku osób niepełnosprawnych z powodu dysfunkcji narządu słuchu przy wykorzystaniu środków wspierających komunikowanie się, o których mowa w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się (Dz. U. z 2017 r. poz. 1824), oraz dokumentów lub oświadczenia, o których mowa w art. 107 ust. 5b ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a także ich kopii, w tym elektronicznych, uzyskanych od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc lub informacji udostępnionych przez podmioty, o których mowa w art. 105 tej ustawy. Nadto, z art. 15o ust. 1a tejże ustawy wynika, że w sytuacji, o której mowa w ust. 1, w przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy, u których nie nastąpiła zmiana danych, aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego nie sporządza się, pomimo upływu ustawowego terminu. W takim przypadku aktualizację rodzinnego wywiadu środowiskowego sporządza się niezwłocznie po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, powyższe wskazuje bezspornie, że możliwość odstąpienia od przeprowadzenia wywiadu w sposób określony w ustawie o pomocy społecznej musi być traktowana wyjątkowo, a samo odstąpienie od przeprowadzenia wywiadu winno wynikać z podejrzenia zakażenia lub wystąpienia choroby zakaźnej. Jako szczególny przykład sytuacji kwalifikującej się do przeprowadzenia wywiadu za pośrednictwem środków wymienionych w art. 15o wskazano poddanie osoby, czy rodziny, u której miał zostać przeprowadzony wywiad środowiskowy, kwarantannie. Znamienne natomiast w sprawie tej jest to, co słusznie wskazywały orzekające w sprawie organy administracji oraz Sąd I instancji, że z dniem 1 lipca 2023 r. został odwołany stan zagrożenia epidemicznego, na skutek Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1118), zatem w czasie rozpatrywania wniosku skarżącej przepis ten nie miał zastosowania, tym samym nie zachodziły obiektywne okoliczności związane z przeciwdziałaniem COVID-19, a obowiązek przeprowadzenia – w sprawie tej – aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego powstał niezwłocznie po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego lub epidemii. W rezultacie powyższego w sprawie nie wystąpiły żadne zdarzenia pozwalające na uznanie, że doszło do spełnienia się przesłanek zawartych art. 15o ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, pozwalających na zaniechanie przeprowadzania wywiadu środowiskowego. Stąd też powoływanie się przez skarżącą kasacyjnie na przywołany przepis nie znajduje uzasadnienia. W konkluzji, zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaakceptował stanowisko orzekających w sprawie organów, że ustalone w sprawie okoliczności stanowiły wystarczającą podstawę do wydania decyzji odmownej. Zachowanie skarżącej kasacyjnie oraz niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu jej zamieszkania stanowiło bowiem brak współdziałania z organem w ustaleniu sytuacji życiowej, o którym mowa w art. 11 ust. 2 u.p.s., uzasadniający wydanie na podstawie art. 106 ust. 4 u.p.s. decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego wobec zaistnienia przesłanek określonych w art. 107 ust. 4a u.p.s. Na końcu Naczelny Sąd Administracyjny zważył na wadliwość skonstruowanych zarzutów procesowych, a skupiających argumentację na nieustosunkowaniu się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do każdego z podniesionych zarzutów. Sąd I instancji nie jest do tego zobowiązany, jeśli zarzuty skargi nie zmieniają podstaw dokonanej przez Sąd oceny w jej całokształcie. Zarzuty te winny opierać się na obrazie art. 141 § 4 p.p.s.a., podczas gdy w skardze kasacyjnej ich treść skupia się na art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 151 p.p.s.a. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Obowiązek ten dotyczy natomiast podstaw kasacyjnych, rozumiany jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, co nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. Równocześnie wadliwość przywołanych zarzutów wynika z równoczesnego przywołania przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 151 p.p.s.a. jako przez Sąd I instancji uchybionych, które to normy są sobie przeciwstawne. Pierwszy z nich o uwzględnieniu przez Sąd I instancji skargi stanowi, drugi o jej oddaleniu. Niemożliwe jest tym samym jednoczesne naruszenie przepisów tej treści. Wyjaśnienia wymaga, że niewłaściwe rozstrzygnięcie, jest następstwem błędu zasadniczego polegającego na wadliwym wykonaniu funkcji kontrolnej. W przedmiotowej skardze kasacyjnej zarzucono błędy popełnione na etapie poprzedzającym wyrokowanie, w ramach kontroli zaskarżonego aktu z punktu widzenia jego zgodności z przepisami prawa, które Wojewódzki Sąd Administracyjny stosował lub powinien był zastosować, jako normatywne wzorce kontroli legalności tego aktu, czym skarżącą kasacyjnie dąży do przerzucenia na Sąd przeprowadzenia postępowania dowodowego, zgodnego z jej oczekiwaniami. Z wadliwie przeprowadzonego postępowania wywodzi błędnie ustalony stan faktyczny. W okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, zarzut ten z przyczyn wyżej omówionych okazał się chybiony, zdaniem Sądu odwoławczego stanowi w istocie polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem wydanych w sprawie decyzji, należycie przez Sąd I instancji skontrolowanych. Dopuszczenie dowodu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym może nastąpić wyłącznie w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., a zatem dotyczy dowodów uzupełniających z dokumentów i wyznacza ścisłe granice wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Z regulacji tej wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z konkretnie oznaczonych dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją. Z przepisu tego wynika także, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Odmowa dopuszczenia dowodu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie prowadzi do uwzględnienia wniosku tożsamego przez Sąd drugiej instancji. Za Sądem tym stwierdzić jedynie należy, że wniosek ten nie podlegał uwzględnieniu wobec braku wątpliwości co do legalności kontrolowanych w sprawie decyzji, zaaprobowanych przez Sąd I instancji, a w związku z tym brakiem konieczności prowadzenia dalszego postępowania dowodowego. Równocześnie, podniesienie okoliczności występujących po wydaniu zaskarżonych w sprawie decyzji nie stanowi dowodu. Z powyższych przyczyn skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.