I OSK 700/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 372/23 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1) uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 29 września 2022 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz M. K. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrokiem z dnia 19 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 372/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 grudnia 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wydanie powyższego wyroku poprzedzone było następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi. Wnioskiem z dnia 28 czerwca 2022 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowanej opieki nad matką K. T. Decyzją z dnia 29 września 2022 r. Prezydent Miasta Krakowa odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390), dalej powoływanej jako "u.ś.r.". Ponadto organ zauważył, że matka skarżącej jest wdową i zamieszkuje ze skarżącą. Niepełnosprawna matka ma też drugą córkę, która nie jest jednak w stanie zapewnić jej ciągłej opieki ze względu na zobowiązania w pracy oraz własną sytuację zdrowotną. Skarżąca jest więc jedyną osobą, która może stale opiekować się matką. Ze względu na wiek (80 lat) i stan zdrowia (zaburzenia pamięci) matka skarżącej wymagała całodobowej opieki. Jest osobą poruszającą się jedynie w obrębie mieszkania, natomiast poza mieszkaniem wymaga stałej pomocy i wsparcia. Skarżąca sprawuje opiekę nad matką zapewniając jej wszystkie potrzeby życiowe; wspomaga zarówno w czynnościach pielęgnacyjnych jak i w czynnościach gospodarczych - matka nie jest w stanie funkcjonować samodzielnie. Organ I instancji wskazał również, że ze złożonego prze stronę oświadczenia wynika, że skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia w dniu 17 czerwca 2022 r. (wyrejestrowanie działalności gospodarczej) w celu sprawowania opieki nad matką. Opieka ta była na tyle absorbująca, że uniemożliwiała podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia nawet na część etatu. W wypadku skarżącej można więc było ustalić związek przyczynowo-skutkowy między zaprzestaniem zatrudnienia, a opieką nad matką. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 23 grudnia 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że skarżąca wprawdzie oświadczała, że sprawowanie opieki nad matką zajmuje jej tyle czasu, że nie ma możliwości podjęcia żadnej pracy, niemniej jednak w ocenie organu, zakres czynności jakie wykonywała strona, tj. pomoc w ubieraniu się, przygotowanie posiłków, sprzątanie, pomoc przy czynnościach higienicznych, a także umawianie wizyt lekarskich i załatwianie spraw urzędowych nie wykracza poza zakres czynności mieszczących się w ramach wspierania rodziców wynikających z zasad współżycia społecznego. Kolegium przyznało jednocześnie rację skarżącej, że przesłanka z art. 17 ust. 1b u.ś.r., na którą powołał się organ I instancji, nie może stanowić podstawy do odmowy wnioskowanego świadczenia, a to z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, w którym wskazano, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełniało przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, a zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej. Podkreślono, że sam fakt posiadania przez podopieczną wymaganego art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jak i potwierdzenie sprawowania opieki nad niepełnosprawnym – nie jest wystarczające do przyznania świadczenia. Skarżąca od samego początku była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który jednak ograniczył się do przedłożenia dokumentacji medycznej z 2018 i 2019 r. oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 17 maja 2022 r. Z akt wynika przy tym, że druga z córek K. T. nie pracuje zawodowo ponieważ otrzymuje rentę chorobową. Skarżąca, ani jej pełnomocnik nie przedstawili jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, która by uzasadniała niepodejmowanie zatrudnienia lub zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej pomiędzy 2019 r. (dokumentacja medyczna), a 2022 (likwidacja działalności gospodarczej i uzyskanie przez matkę skarżącej wymaganego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności). Sąd dostrzegł przy tym, że skarżąca początkowo pracowała jako [...], a następnie zarejestrowała indywidualną działalność gospodarczą – [...], którą to działalność zlikwidowała na swój wniosek z dnia 17 czerwca 2022 r. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że skarżąca nie spełniła przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki. Opisywane przez skarżącą czynności nie mają charakteru nadzwyczajnego, powszechnie bowiem przyjmuje się, że w ramach wsparcia starszych rodziców dzieci przejmują na siebie obowiązki polegające na robieniu zakupów, sprzątaniu, gotowaniu, wspieraniu rodziców w załatwianiu spraw i umawianiu wizyt lekarskich. W ocenie Sądu z materiału dowodowego sprawy w żaden sposób nie wynikało, aby opieka nad niepełnosprawną matką sprawowana przez skarżącą, uniemożliwiała kontynuowanie przez nią dotychczasowej działalności, tj. wykonywania usług [...]. Co więcej pośrednio z akt wynika, że siostra skarżącej właściwie nie pracuje zawodowo (renta chorobowa), matka skarżącej faktycznie okresowo u niej przebywała (ww. dokumentacja medyczna). Nadto opisane przez skarżącą czynności typu: pranie, sprzątanie są czynnościami, które skarżąca wykonuje również w swoim interesie skoro mieszka razem z matką. Opłacanie rachunków, wykupywanie recept, umawianie wizyt lekarskich i towarzyszenie matce – oczywiście jest dodatkowym obciążeniem, ale czynności prowadzenia gospodarstwa domowego przez opiekuna powinny być ocenione nie tylko w powiązaniu z innymi, wykonywanymi przez niego czynnościami, ale też w powiązaniu ze schorzeniami osoby niepełnosprawnej, ich rodzajem, a także możliwością pozostawania niepełnosprawnego bez opieki, zakresu samoobsługi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie: I) prawa materialnego; tj.: 1) art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że zakres sprawowanej przez stronę skarżącą opieki nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia oraz że między rezygnacją lub niepodejmowaniem przez stronę skarżącą zatrudnienia nie występuje zawiązek przyczynowy; 2) art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że dla istnienia związku przyczynowego konieczne jest wykazanie, iż rezygnacja z zatrudnienia nastąpiła w związku z pogorszeniem się stanu zdrowia niepełnosprawnej i że zdarzenia te pozostawały w związku czasowym ze sobą, co z kolei doprowadziło do błędnego uznania, iż w przedmiotowej spawie nie występuje związek przyczynowy między rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, podczas gdy poprawna wykładnia tego przepisu nakazuje ustalić, czy na dzień złożenia wniosku zakres opieki sprawowanej przez stronę skarżącą był na tyle szeroki, że obiektywnie uniemożliwiał jej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia; 3) art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na niezasadnym uznaniu, że obowiązkiem strony skarżącej było przedłożenie dokumentacji medycznej na potwierdzenie schorzeń osoby niepełnosprawnej, podczas gdy ustawa nie przewiduje obowiązku wykazywania stanu zdrowia niepełnosprawnej w żaden inny sposób aniżeli legitymowanie się właściwym orzeczeniem o niepełnosprawności; II) naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, tj.: 1) art. 135 P.p.s.a. poprzez niewzięcie pod uwagę całości materiału dowodowego w sprawie czego skutkiem było niesłuszne oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a. oraz uznanie, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa; 2) art. 151 P.p.s.a. poprzez niesłuszne oddalenie skargi podczas gdy zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 i 80 K.p.a., bowiem organ odwoławczy orzekł jednoznacznie sprzecznie z zebranym materiałem dowodowym oceniając go zupełnie dowolnie, czym naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów zdecydowanie wykraczając poza granice tej swobody. Mając na uwadze powyższe, skarżąca kasacyjnie wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a.; 2) ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; 3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 P.p.s.a. W takiej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozważenia wymagają zarzuty przytoczone w ramach podstawy kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Należy jednakże zauważyć, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania są ściśle powiązane z zarzutem naruszenia prawa materialnego i w związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się łącznie do postawionych zarzutów. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Powołany przepis określa więc przesłanki podmiotowe i przedmiotowe, które muszą zaistnieć łącznie, aby danej osobie mogło być przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Istotne jest przy tym, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom wymienionym w ww. przepisie, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą w nim wskazaną. Nie jest ono przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym, ale za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Skoro świadczenie pielęgnacyjne ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga, to musi istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką. Natomiast w sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej lub długotrwałej, taki związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje. Podkreślenia wymaga, że wprawdzie ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji "sprawowania opieki", tym niemniej z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece - w rozumieniu tego przepisu - musi ona być stała lub długoterminowa. Określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują zaś na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy więc stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Związek przyczynowo-skutkowy w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. zachodzi zatem wówczas, gdy wymiar i charakter osobistej opieki sprawowanej nad niepełnosprawnym członkiem rodziny jest na tyle absorbujący, że uniemożliwia opiekunowi podjęcie lub kontynuowanie zatrudnienia. Tym samym przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, polegająca na "niepodejmowaniu lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny" powinna być rozumiana jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas podmiotowi tę opiekę sprawującemu, że nie jest on w stanie podjąć (kontynuować) innej stałej aktywności wymagającej jej codziennego i stałego zaangażowania, a przez którą należy rozumieć aktywność zawodową. Mając na uwadze powyższe rozważania przyjąć należy, że na gruncie art. 17 ust. 1 u.ś.r. organ, na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, zarówno dokumentów uprawnionych organów, jak i innych zgromadzonych w sprawie dowodów, dokonuje ustalenia czy brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a także czy opieka ta stanowi przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. W sprawie bezsporne jest, że M. K. wystąpiła w dniu 28 czerwca 2022 r. z wnioskiem o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania, rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad matką. Do akt dołączono kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 17 maja 2022 r. wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie, z którego wynika, że matka skarżącej od 20 kwietnia 2022 r. ma ustalony znaczny stopień niepełnosprawności, symbol przyczyn niepełnosprawności [...]. W orzeczeniu tym wskazano, że ww. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, w uzasadnieniu zaś, mając na uwadze rokowania odnośnie przebiegu choroby oraz możliwości poprawy stanu zdrowia, naruszenie organizmu uznano za trwałe i dlatego orzeczenie wydano na stałe. Strona dodatkowo, na potwierdzenie stanu zdrowia K. T., do wniosku dołączyła dokumentację medyczną z lat 2019-2020, z której wynika m.in., że matka skarżącej cierpi na [...]. Dodatkowo, w dniu 20 lipca 2022 r. pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie przeprowadził wywiad środowiskowy, z którego wynika, że M. K. w związku z niepełnosprawnością matki sprawuje nad nią opiekę z zakresie przygotowania leków, posiłków, robieniu zakupów, sprzątaniu mieszkania, czynnościach pielęgnacyjnych, załatwianiu spraw medycznych i urzędowych oraz wszystkich pozostałych. Ustalono m.in., że K. T. ma [...], jest osobą poruszającą się jedynie w obrębie mieszkania, natomiast poza mieszkaniem wymaga stałej pomocy i wsparcia. Skarżąca kasacyjnie sprawuje opiekę nad matką, zapewniając jej wszystkie potrzeby życiowe, wspomaga zarówno w czynnościach pielęgnacyjnych jak i w czynnościach gospodarczych z uwagi na to, że niepełnosprawna nie jest w stanie funkcjonować samodzielnie. Stwierdzono również, że M. K. z uwagi na sytuację zdrowotną matki (konieczność przypominania o braniu leków, pomoc w przygotowaniu posiłków, mierzenie cukru, nadzorowanie i pomoc w czynnościach dnia codziennego i innych) nie jest w stanie podjąć aktywności zawodowej w żadnym wymiarze w związku z tym, że matka wnioskodawczyni wymaga opieki w ciągu dnia i w nocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgromadzony materiał dowodowy obrazuje, że skarżąca w istocie sprawuje całodobową opiekę nad 80-letnią (w dniu wydania zaskarżonej decyzji) matką, która cierpi na [...]. Jak wyjaśniła skarżąca w piśmie z dnia 1 sierpnia 2022 r. matka jest pod stałą opieką lekarza rodzinnego, okulisty oraz neurologa. Strona wykonuje czynności, o których wskazywano w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu 20 lipca 2022 r., jak również stara się jak najwięcej rozmawiać z matką, aby ta podejmowała konwersację. K. T. nie jest osobą samodzielną, zapomina nazwy przedmiotów i czynności, ma problemy z chodzeniem, nie porusza się za pomocą sprzętu rehabilitacyjnego tylko z pomocą i asekuracją skarżącej. Z powyższego wynika zatem, że nie wykonuje ona czynności życia codziennego bez pomocy innej osoby. Z tych względów, mając na uwadze charakter schorzeń matki skarżącej oraz zakres sprawowanej opieki, nie sposób podzielić oceny Sądu I instancji aprobującego przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, że pomiędzy sprawowaną przez skarżącą opieką nad matką a rezygnacją z zatrudnienia nie ma związku. Sąd I instancji na poparcie argumentacji świadczącej o zasadności stanowiska odnośnie braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką odwołał się co prawda do treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1655/22 jednakże przedstawione w powołanym orzeczeniu stanowisko zapadło w innym stanie faktycznym. Nieuprawnione w związku z tym było stanowisko organu odwoławczego, podzielone następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącą ma charakter czynności który nie koliduje z możliwością podjęcia przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Organy oraz Sąd I instancji w swoich rozważaniach dotyczących zakresu świadczonej przez skarżącą opieki skupiły się na tzw. czynnościach dnia codziennego, pomijając kwestie związane ze specyfiką stanu zdrowia matki skarżącej, ograniczającą jej możliwość samodzielnego funkcjonowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje przy tym, że skarżąca jest osobą obiektywnie zdolną do pracy, jednakże nie oznacza to, że w zaistniałej sytuacji ma ona realną możliwość świadczenia pracy, czy podjęcia zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasowym. Ponadto, dla uznania, że spełniona została kluczowa przesłanka świadczenia pielęgnacyjnego wskazana w art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. niepodejmowanie zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, istotne jest, aby osoba starająca się o świadczenie pielęgnacyjne nie pozostawała w zatrudnieniu lub nie wykonywała innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r., czyli nie pozostawała w jednym ze stosunków prawnych wskazanych w tym przepisie. Stwierdzenie istnienia takiego stosunku prawnego, niezależnie od jego zakresu, powoduje, że przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zostaje spełniona. Ustawodawca nie dopuszcza zatem możliwości pozostawania opiekuna osoby niepełnosprawnej w jakimkolwiek stosunku zatrudnienia, czy stosunku prawnym dotyczącym innej pracy zarobkowej. Przy ustaleniach przebiegu aktywności zawodowej wnioskującej decydujące znaczenie ma zatem fakt, że M. K. prowadziła do maja 2022 r. działalność gospodarczą, a w dniu 17 czerwca 2022 r. złożyła wniosek o jej wyrejestrowanie, tj. miesiąc po orzeczeniu przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie o stopniu niepełnosprawności K. T. (17 maja 2022 r.). Rezygnacja skarżącej kasacyjnie z zatrudnienia nastąpiła na skutek wykreślenia z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i po tej dacie strona nie pozostawała w zatrudnieniu. Powyższe, mając także na uwadze stan zdrowia matki skarżącej kasacyjnie i ustalony zakres sprawowanej opieki zainteresowanej, świadczy że strona zrezygnowała z innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. w celu sprawowania opieki nad osobą bliską legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa dodatkowo, że z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. nie wynika, aby przesłanką negatywną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego było stwierdzenie, że obok osoby ubiegającej się o świadczenie są również inne osoby, na których w tym samym stopniu ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby niepełnosprawnej i które mogłyby w pewnym zakresie opiekować się osobą niepełnosprawną lub udzielać wsparcia finansowego opiekunowi takiej osoby. Nie jest zatem dopuszczalna odmowa przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na to, że obowiązek alimentacyjny spoczywa także na innych osobach oraz że osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne oraz pozostałe osoby, na których spoczywa obowiązek alimentacyjny wobec osoby niepełnosprawnej, mogłyby podzielić między siebie obciążenia związane z opieką nad osobą niepełnosprawną. Taka przesłanka negatywna przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie została przewidziana przez ustawodawcę w treści art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt I OSK 378/23, z dnia 7 czerwca 2024 r. sygn. akt I OSK 1313/23, z dnia 28 czerwca 2024 r. sygn. akt I OSK 1663/231 oraz I OSK 1594/23, z dnia 11 lipca 2024 r. sygn. akt I OSK 1703/23 oraz I OSK 2545/23, z dnia 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2457/23, I OSK 2540/23, I OSK 1935/23 oraz I OSK 2659/23, z dnia 7 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2229/23, I OSK 2181/23, I OSK 2086/23, I OSK 1941/23 oraz I OSK 1944/23, z dnia 19 września 2024 r. sygn. akt I OSK 2339/23, a także z dnia 5 grudnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2974/23). Z tego względu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia podnoszona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie okoliczność, że M. K. ma jeszcze siostrę, która nie pracuje zawodowo. Mając na uwadze powyższe konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku, zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Niezasadny jest natomiast zarzut naruszenia art. 135 P.p.s.a. Stanowi on, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten dotyczy jednak jedynie wyroków uwzględniających skargę, a zatem w ramach zarzutu dotyczącego naruszenia art. 135 P.p.s.a., w przypadku oddalenia skargi przez Sąd I instancji - jak w niniejszej sprawie - nie można skutecznie kwestionować przeprowadzonej przez ten Sąd oceny legalności zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając wniosek skarżącej kasacyjnie organ uwzględni wskazaną powyżej wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. i dokona ponownej oceny okoliczności niepodejmowania przez stronę zatrudnienia i jego związku ze sprawowaną opieką. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną i na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 182 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.