I OSK 698/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Stowarzyszenia [...] o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1293/20 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na nietrwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych postanawia odmówić wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...]

Wyrokiem z dnia 13 listopada 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1293/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na nietrwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych. Skargę kasacyjną od wyroku IV SA/Wa 1293/20 wywiodło Stowarzyszenie [...] (dalej Stowarzyszenie), reprezentowane przez r. pr. M.L. W skardze kasacyjnej został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z [...] września 2019 r. nr [...]. Wskazano, że ich wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo powstania trudnych do odwrócenia skutków, tj. (na skutek wyłączenia gruntów z produkcji leśnej) urządzona na tym terenie części kopalni dolomitów dewońskich (rozpoczęcie eksploatacji tych kopalin ze złoża) i nieodwracalne pozbawienie gruntów leśnych dotychczasowej funkcji lasu, w tym brak ew. późniejszej możliwości przywrócenia stanu poprzedniego. W uzasadnieniu podniesiono, że po wyłączeniu gruntów leśnych z produkcji leśnej, mogą one zostać zagospodarowane na cele niezwiązane z gospodarką leśną, w tym na cele górnicze. Wstrzymanie ma też na celu zapobieżenie sytuacji, w której podmiot nieposiadający tytułu prawnego do nieruchomości ma możliwość rozpoczęcia działalności koncesyjnej. Brak wstrzymania wykonania decyzji może skutkować, że w międzyczasie grunty leśne zostałyby zagospodarowane w ten sposób, że przywrócenie stanu poprzedniego, w tym przywrócenie im funkcji lasu, byłoby już niemożliwe. Pismem z 18 marca 2021 r. "A" spółka komandytowa, reprezentowane przez r.pr. A.G., wniosło o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 Sędziów NSA z 16.4.2007 r. I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007/4/77 przyjął, że na podstawie powołanego przepisu dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu także w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę. Pogląd ów w pełni akceptuje doktryna i orzecznictwo (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis 2012, s. 231, uw. 18; przykładowo postanowienie NSA z: 13.11.2013 r. I OSK 2546/13; 13.11.2013 r. II OSK 2158/12; 13.11.2013 r. II OSK 2159/12; 7.11.2013 r. II OSK 2656/13; 7.11.2013 r. II OSK 2672/13, cbosa). Uczestnik postępowania - "A" spółka komandytowa - nie podważył skutecznie legitymacji skargowej Stowarzyszenia w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 50 § 1 ppsa, uprawnionym do wniesienia skargi jest organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (spełnienie powyższego warunku przesądza równocześnie o możliwości wystąpienia z wnioskiem z art. 61 § 3 ppsa). Bezspornie Stowarzyszenie brało udział w postępowaniu administracyjnym (wniosło np. odwołanie od decyzji I instancji). Statutowa działalność Stowarzyszenia również obejmuje postępowanie w przedmiocie zezwolenia na wyłączenie z produkcji gruntów leśnych (jak wynika z działu 3 rubryki 3 odpisu z KRS, celem działalności organizacji jest: 1. ochrona przyrody, 2. ochrona środowiska, 3. ochrona zwierząt, 4. ochrona krajobrazu rozumianego jako postrzeganą przez ludzi przestrzeń zawierającą elementy przyrodnicze lub wytwory cywilizacji..., 7. ochrona ładu urbanistycznego, k. 229, 207v, 176v, 208 akt IV SA/Wa 1293/20). Skoro uczestnik podważa legitymację skargową Stowarzyszenia (również na etapie postępowania przed Sądem I instancji), to chcąc być konsekwentny, winien wywieść skargę kasacyjną od wyroku IV SA/Wa 1293/20, gdyż skarga Stowarzyszenia została merytorycznie rozpoznana. Z konstrukcji art. 61 § 3 ppsa wynika, że to na wnoszącym o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa obowiązek wykazania konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Winien on zatem w sposób wnikliwy uzasadnić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, przedstawiając spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, tak by przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek i zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Niezasadny jest argument, że działalność koncesyjną może rozpocząć podmiot nie mający do tego tytułu prawnego. Okoliczność ta wymyka się badaniu w ramach niniejszego postępowania, dlatego też nie może zostać uwzględniona. Wnioskodawca nie wykazał, że wykonanie zaskarżonych decyzji wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ustawodawca dopuścił wyłączenie gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne, z produkcji (art. 11 ust. 1 i art. 9 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - Dz.U. z 2017 r. poz. 1161). Nie został przy tym przewidziany mechanizm analogiczny do przyjętego w art. 9 ugn (wstrzymanie wykonania decyzji z urzędu). Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem wykazanie, że spełnione zostaną przesłanki z art. 61 § 3 ppsa. Stowarzyszenie powyższemu obowiązkowi nie sprostało. W szczególności nie wykazano, że przedmiotowemu terenowi, nawet po upływie odpowiedniego czasu, nie będzie można przywrócić funkcji lasu (należy pamiętać, że zezwolono jedynie na nietrwałe wyłącznie z produkcji gruntów leśnych). Nie przedstawiono też argumentów za tym, że wykonanie zaskarżonych decyzji przekroczy normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu tego rodzaju. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ppsa, orzekł jak w sentencji.