I OSK 684/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Mariola Kowalska sędzia del. WSA Maria Grzymisławska - Cybulska Protokolant: asystent sędziego Barbara Kowalska po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 grudnia 2020 r. sygn. akt II SAB/Sz 108/20 w sprawie ze skargi T.Z. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Szczecinie w przedmiocie przekazania odwołania postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.

Wyrokiem z 3 grudnia 2020 r., sygn. akt II SAB/Sz 108/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę T.Ż. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S., polegającą na nieprzekazaniu Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Szczecinie odwołania od decyzji z 26 kwietnia 2018 r., nr DZ.608583.6282-018510.LR, ustalającej opłatę za pobyt syna skarżącego w spokrewnionej rodzinie zastępczej za okres od 19 września 2014 r. do 30 września 2014 r. oraz od 1 października 2014 r. do 30 listopada 2015 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że brak jest dowodu potwierdzającego stanowisko skarżącego, że wniósł odwołanie od przedmiotowej decyzji. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w S. informował skarżącego, że decyzja ta uprawomocniła się 31 maja 2018 r. i jest decyzją ostateczną. W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 14 lipca 2023 r. pełnomocnik skarżącego poinformowała o wygaśnięciu pełnomocnictwa ze względu na śmierć mocodawcy. W oparciu nadesłany odpis skrócony aktu zgonu [..] ustalono, że skarżący zmarł 27 stycznia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Śmierć strony postępowania sądowego, zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a., stanowi podstawę do zawieszenia postępowania, celem ustalenia następców prawnych zmarłego, a następnie podjęcia i prowadzenia postępowania z ich udziałem. Zasada ta nie ma jednak zastosowania w przypadkach uregulowanych w art. 124 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W takim przypadku zastosowanie znajduje art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowiący, że Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Celem skargi na bezczynność jest kontrola, czy organ objęty zarzutem bezczynności nie wykonuje obowiązków związanych z załatwieniem sprawy administracyjnej, a w przypadku potwierdzenia zarzutu, zobowiązanie organu do podjęcia działań mających doprowadzić do jej załatwienia. Zarzut bezczynności może zgłosić strona, a zatem podmiot mający interes prawny w sprawie, której postępowanie dotyczy. W niniejszym przypadku sprawa przedmiotowo dotyczy ustalenia odpłatności za pobyt syna skarżącego w spokrewnionej rodzinie zastępczej. Odpłatność ta została ustalona, a jak wynika z akt sprawy, analogiczna decyzja o odpłatności za ten sam okres została wydana także w stosunku do matki dziecka. Zgodnie z art. 193 ust. 1 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r., poz. 697 ze zm.), opłatę za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej ponoszą rodzice, za ponoszenie tej opłaty rodzice odpowiadają solidarnie. Z regulacji tej wynika zatem, że żadna inna osoba, poza rodzicem, nie może być adresatem decyzji ustalająca opłatę za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Oznacza to, że sprawa dotycząca bezczynności organu w przekazaniu odwołania od takiej decyzji, skierowanej do ojca dziecka, który zmarł w toku postępowania sądowego, przedmiotowo odnosi się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Nie ma zatem podstaw do zawieszania postępowania sądowego i poszukiwania następców prawnych zmarłego, nie mogą bowiem oni wykazać się interesem prawnym w sprawie dotyczącej opłaty ponoszonej wyłącznie przez rodzica. Mając na względzie wskazane okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia o umorzeniu postępowania sądowego.