Sygnatura
I OSK 673/20
I OSK 673/20 - Wyrok NSA z 2023-06-21
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 21 czerwca 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) sędzia NSA Marian Wolanin Protokolant asystent sędziego Anna Tomaszek po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. P. i M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Lu 185/19 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 11 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków 1) odrzuca skargę kasacyjną M. S.; 2) uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Krasnostawskiego z dnia 31 sierpnia 2018 r. nr [...]; 3) zasądza od Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz J. P. kwotę 880 (osiemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Lu 185/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. P. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 11 marca 2019 r. w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy: Starosta Krasnostawski w dniu 26 stycznia 2011 r. wprowadził zmianę w części opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina Rudnik polegającą na wpisaniu numeru rejestru zabytków do działki nr [...] (stanowiącej własność M. S. i J. P.) oraz do działek o numerach [...] i [...] należących do Gminy Rudnik). Zmiany te wynikały z decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 23 lutego 1982 r. w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków. Skarżący zakwestionował wpisanie działki nr [...] do rejestru zabytków i w dniu 16 czerwca 2011 r. wezwał Starostę do usunięcia naruszenia prawa poprzez wykreślenie tego wpisu z ewidencji gruntów i budynków. Decyzją z dnia 8 sierpnia 2011 r. Starosta Krasnostawski odmówił wprowadzenia żądanej zmiany. Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego w Lublinie decyzją z dnia 30 listopada 2011 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Mając na uwadze dodatkowe informacje uzyskane od Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (w tym zawarte w piśmie tego organu z dnia 4 listopada 2014 r.) oraz dokonany w 2014 r. podział działki nr [...] (wyodrębniono działki nr [...] i nr [...]), Starosta Krasnostawski decyzją z dnia 15 czerwca 2015 r. orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie poprzez usunięcie wpisu o numerze rejestru zabytków przypisanego do działki nr [...] oraz o odmowie usunięcia wpisu o numerze rejestru zabytków w odniesieniu do działki nr [...]. Organ II instancji rozpatrzył odwołania J. P. i M. S. i decyzją z dnia 29 października 2015 r. orzekł o uchyleniu skontrolowanej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po przeprowadzeniu dodatkowych dowodów Starosta Krasnostawski decyzją z dnia 31 sierpnia 2018 r. orzekł o usunięciu wpisu o numerze rejestru zabytków w zakresie działki [...] oraz odmówił usunięcia takiego wpisu w odniesieniu do działki nr [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. P. i M. S. Decyzją z dnia 11 marca 2019 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Lublinie utrzymał w mocy decyzję z dnia 31 sierpnia 2018 r., wskazując że w sprawie nie zachodzą okoliczności umożliwiające aktualizację danych ewidencyjnych w zakresie działki ewidencyjnej nr [...]. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie: 1) § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454); 2) art. 16 k.p.a.; 3) art. 24 ust. 2a i art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2018 r. poz. 650 ze zm.), zwanej dalej "P.g.k."; 4) art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2067 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę stwierdził, że organy służby geodezyjnej prawidłowo wypełniły wynikające z art. 20 ust. 2 pkt 3 P.g.k. w zw. z § 44 pkt 2 powołanego rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. zadanie polegające na aktualizacji operatu ewidencyjnego, to jest zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Podstawowym dokumentem źródłowym w sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 23 lutego 1982 r. w sprawie wpisania zabytkowego dworu z parkiem w W. do rejestru zabytków województwa lubelskiego. Decyzja ta (mająca walor decyzji ostatecznej) została wydana na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach. Podkreślono przy tym, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest dokonana zmiana (aktualizacja) danych ewidencyjnych polegająca na usunięciu wpisu o numerze rejestru zabytków w zakresie działki [...] oraz o odmowie usunięcia takiego wpisu w odniesieniu do działki nr [...] w sytuacji, kiedy bezspornym jest, że w obrocie prawnym nadal występuje prawomocna decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 23 lutego 1982 r. w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków (murowanego barokowego dworu w W. z XVII/ XVIII w. z parkiem i ogrodem). Z akt sprawy wynika, że "dwór i park w W." położony jest na działkach nr [...], [...] (działki te objęte są w całości ochroną konserwatorską) i [...] (ochrona konserwatorska obejmuje tylko część tej nieruchomości przylegającej do działki nr [...]). Sąd zauważył przy tym, że z uwagi na zgłaszane przez skarżącego uwagi odnośnie zakresu ochrony konserwatorskiej, Starosta podjął działania w przedmiocie uściślenia przebiegu granicy tej ochrony, czego przejawem była nie tylko decyzja tego organu z dnia 10 maja 2013 r. o zmianie w operacie ewidencji gruntów i budynków polegająca na zmniejszeniu powierzchni działki nr [...] z [...]ha na [...]ha, ale również - wydana w trybie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - decyzja z dnia 19 sierpnia 2014 r. o ustaleniu linii brzegu rzeki [...] (przepływającej przez działkę nr [...]). Decyzją Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Lublinie z dnia 11 października 2013 r. utrzymano w mocy decyzję Starosty Krasnostawskiego z dnia 10 maja 2013 r. o zmniejszeniu powierzchni działki nr [...]. Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. III SA/Lu 96/13 oddalono skargę Marszałka Województwa Lubelskiego na wspomnianą wyżej decyzję z dnia 11 października 2013 r. Zaskarżona decyzja uwzględnia zmiany wywołane podziałem działki nr [...] (dokonanym decyzją Starosty z dnia 19 sierpnia 2014 r.). Dodatkowo wskazano, że decyzją z dnia 29 czerwca 2018 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił w całości decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 25 stycznia 2018 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Zamościu z dnia 23 lutego 1982 r. dotyczącej uznania dworu i parku w W. za zabytek podlegający ochronie i odmówił zmiany wskazanej decyzji z dnia 23 lutego 1982 r. Ponadto, ostateczną decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 19 października 2011 r. odmówiono stwierdzenia nieważności powołanej decyzji z dnia 23 lutego 1982 r. W toku postępowania przeprowadzono oględziny w dniu 7 marca 2018 r. w celu ustalenia stanu zagospodarowania nieruchomości. Tę czynność udokumentowano protokołem z dnia 7 marca 2018 r. podpisanym przez strony, w tym przez pełnomocnika Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który oświadczył, że działka nr [...] jest terenem zabytkowym. W celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy Starosta Krasnostawski powołał geodetę J. R. (postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2018 r.) zlecając temu biegłemu sporządzenie dokumentacji geodezyjnej z określeniem zasięgu ochrony konserwatorskiej wynikającej z decyzji z dnia 23 lutego 1982 r. Opinia techniczna geodety (biegłego występującego w sprawie) z dnia 16 kwietnia 2018 r. jest jednoznaczna i stwierdza, że na podstawie mapy stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji z dnia 23 lutego 1982 r., wykazany na tej mapie teren ochrony konserwatorskiej obejmuje działki nr [...], [...], [...] oraz część działki [...]. Dla tej działki obszar objęty ochroną wynosi około [...]ha. Swoje stanowisko co terenu podlegającego ochronie w zakresie działki nr [...] biegły podtrzymał w uzupełniającej opinii z dnia 1 czerwca 2018 r. W tych okolicznościach decyzja Starosty z dnia 31 sierpnia 2018 r. jest rozstrzygnięciem zgodnym z przepisami prawa. Wskazano, że skarżący w odwołaniu nie skarżył tej decyzji i rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 o usunięciu wpisu o numerze rejestru zabytków w zakresie działki [...], wnosił natomiast o uchylenie punktu 2 decyzji orzekającej o odmowie usunięcia takiego wpisu w odniesieniu do działki nr [...]. W świetle powyższego, zdaniem Sądu, utrzymanie w mocy decyzji z dnia 31 sierpnia 2018 r. było uzasadnioną czynnością Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Sąd dostrzegł, że zaskarżona decyzja nie rozstrzyga o tym, jaka część działki nr [...] (jaka powierzchnia tej nieruchomości) objęta jest ochroną konserwatorską i fizycznie nie rozdziela strefy chronionej (nie ustala numerycznego opisu granic tej strefy). Numeryczny opis granic dotyczy bowiem działki ewidencyjnej (§ 60 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Stąd nie budzi wątpliwości stanowisko, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ujawnia w części opisowej operatu tylko numer rejestru zabytków bez określania innych szczegółów wynikających z decyzji wydanej przez konserwatora zabytków. Zasadniczą osią sporu pomiędzy organem ewidencyjnym, a stroną skarżącą jest przede wszystkim zasięg ochrony konserwatorskiej wynikający z decyzji z dnia 23 lutego 1982 r. o wpisaniu dobra kultury do rejestru zabytków oraz z załącznika graficznego do tejże decyzji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja z uwagi na ramy prawne regulujące kwestie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie mogła dawać odpowiedzi na pytanie jak dalekie są ograniczenia dla właścicieli nieruchomości (w tym przypadku dla działki nr [...]). Weryfikacji zasięgu granicy ochrony konserwatorskiej nie dokonuje się bowiem w postępowaniu związanym z prowadzeniem przez organ służby geodezyjnej ewidencji gruntów i budynków. Wobec tego "Opracowanie ewidencyjne parku dworskiego w W. woj. Zamojskie" z 1978 r. wyznaczające granice ochrony konserwatorskiej potwierdzało tylko istnienie zabytkowej nieruchomości. Z uwagi na charakter wieloletniego sporu prowadzonego przez skarżącego z organem ewidencyjnym koniecznym było wydanie decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c P.g.k). Ubocznie Sąd podniósł, że skarżącemu zapewniono możliwość czynnego udziału w przeprowadzonym postępowaniu i ustosunkowano się do wszystkich istotnych twierdzeń strony, w tym zarzutów i wniosków zaprezentowanych w odwołaniu od decyzji z dnia 31 sierpnia 2018 r. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę nie miał również podstaw do uwzględnienia odwołania M. S. z dnia 10 października 2018 r., która podobnie jak i skarżący twierdziła, że Starosta przekroczył uprawnienia wynikające z wykonywania zadań i kompetencji innych organów. W nawiązaniu do pisma procesowego z dnia 17 kwietnia 2019 r. i podniesionych w nim zarzutów i wniosków Sąd stwierdził, że brak jest uzasadnionych podstaw do uznania, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 2 Konstytucji RP. Również okoliczność, że zgłaszane uwagi i zastrzeżenia do opinii biegłego nie zostały uwzględnione przez Starostę Krasnostawskiego, nie świadczy o naruszeniu przez ten organ art. 81a § 1 k.p.a. i zasady rozstrzygania występujących wątpliwości na korzyść strony. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli J. P. i M. S., zarzucając naruszenie: I) przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b w zw. z art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. m P.g.k. w zw. art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w zakresie uprawnień starosty, w związku z prowadzoną ewidencja gruntów i budynków pozostaje dokonywanie wykładni i interpretacji decyzji o wpisie do rejestru zabytków; 2) art. 24 ust. 2b pkt 1 P.g.k. przez jego zastosowanie i przyjęcie w realiach niniejszej sprawy, że dopuszczalne było ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków informacji o wpisie do rejestru zabytków, w drodze czynności materialno – technicznej; II) przepisów postępowania, które miało zasadniczy wpływ na treść wyroku, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez zaaprobowanie decyzji organu utrzymującej w mocy decyzję Starosty Krasnostawskiego wydanej z naruszeniem art. 16 k.p.a. i art. 113 § 2 k.p.a. polegającym na bezprawnej zmianie treści ostatecznych decyzji z dnia 23 lutego 1982 r. oraz z dnia 19 października 2011 r. tudzież dokonania wyjaśnienia wątpliwości wynikających z treści decyzji przez organ nieuprawniony; 2) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez zaaprobowanie decyzji organu utrzymującej w mocy decyzję Starosty Krasnostawskiego wydanej z naruszeniem art. 7, 7a, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. polegającym na dowolnej analizie materiału dowodowego, oparciu rozstrzygnięcia na dowodach nieprzydatnych dla stwierdzenia istotnych dla sprawy okoliczności a także z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej polegającej na sprzecznych wewnętrznie ustaleniach co do zakresu i treści decyzji z dnia 23 lutego 1982 r.; 3) art. 33 § 1 p.p.s.a. przez pominięcie M. S. jako uczestniczki postępowania; 4) art. 67 § 1 p.p.s.a. przez zaniechanie doręczenia ww. uczestniczce postępowania odpisu skargi; 5) art. 91 § 2 p.p.s.a. przez niezawiadomienie uczestniczki postępowania o posiedzeniu Sądu. Wobec powyższego skarżący kasacyjnie wnieśli o: 1) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie; 2) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna od wyroku Sądu I instancji, którym oddalona została skarga J. P., została wniesiona przez skarżącego J. P. i uczestniczkę postępowania M. S. Jak wynika z akt sprawy wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem złożył J. P., który działał wyłącznie w własnym imieniu. Natomiast skarga kasacyjna została wniesiona przez J. P. i M. S. W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien odrzucić skargę kasacyjną M. S. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny w pkt 1 wyroku odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki postępowania M. S., a rozpoznał skargę kasacyjną J. P. W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, stąd też w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, które sformułowane zostały w pkt od 1 do 5. Zarzuty zawarte w pkt 1 i 2 są zasadne, natomiast zarzuty zawarte w pkt 3 do 5, a dotyczące pominięcia przez Sąd I instancji M. S. jako uczestniczki postępowania, niezawiadominienie jej o terminie rozprawy są niezasadne, albowiem sprzeczne są z aktami sprawy. Jak wynika z akt sprawy (k. 67) Sąd I instancji zawiadomił uczestniczkę M. S. o terminie rozprawy, w aktach sprawy (k. 76) znajduje się potwierdzenie odbioru zawiadomienia o terminie rozprawy podpisane przez M. S., a z protokołu rozprawy z dnia 7 listopada 2019 r. wynika, że M. S. była obecna na rozprawie w Sądzie I instancji. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy przypomnieć stan prawny obowiązujący w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji) w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: informację o wpisaniu do rejestru zabytków. Z kolei art. 23 powołanej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji) wprowadza obowiązek przekazywania dokumentów w celu aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z ust. 3 organy administracji publicznej przekazują właściwemu staroście: pkt 1 odpisy ostatecznych decyzji administracyjnych, wraz z załącznikami oraz innymi dokumentami stanowiącymi integralną ich część, w sprawie o: lit. m wpisie zabytku nieruchomego do rejestru zabytków. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wpisanie zabytku nieruchomego do rejestru ujawnia się w księdze wieczystej danej nieruchomości na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków, na podstawie decyzji o wpisie do rejestru tego zabytku, zgodnie zaś z ust. 5 (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji) decyzja o wpisie zabytku nieruchomego do rejestru, na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków stanowi podstawę wpisu w katastrze nieruchomości. Natomiast art. 14 ustawy o ochronie zabytków dotyczy wykreślenia wpisu z księgi wieczystej i ewidencji gruntów, mianowicie, na podstawie decyzji o skreśleniu zabytku nieruchomego z rejestru, wojewódzki konserwator zabytków występuje z wnioskiem o wykreślenie: z księgi wieczystej wpisu, o którym mowa w art. 9 ust. 4 (art. 14 ust. 1) katastru nieruchomości wpisu, o którym mowa w art. 9 ust. 5 (art. 14 ust. 2). Powołane przepisy, tj. art. 20 ust. 2 pkt 3, art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. m ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz art. 9 ust. 5, art. 14 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zostały uchylone z dniem 31 lipca 2020 r. ustawą z dnia 16 kwietnia 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 782). Natomiast nadal obowiązuje powołany wyżej art. 9 ust. 4 oraz art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami na podstawie których dokonuje się wpisu i wykreślenia z księgi wieczystej. Natomiast art. 18 powołanej ustawy zmieniającej z dnia 31 lipca 2020 r. stanowi, że wnioski wojewódzkiego konserwatora zabytków, o których mowa w art. 9 ust. 5 oraz w art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 6 w brzmieniu dotychczasowym, złożone i nierozpatrzone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy pozostawia się bez rozpoznania. Istota sporu w niniejszej sprawie powstała w związku z wykazaniem w ewidencji gruntów i budynków informacji o wpisaniu do rejestru zabytków na podstawie decyzji z dnia 23 lutego 1982 r. Powołaną decyzja z dnia 23 lutego 1982 r. wydaną na podstawie art. 4 i 14 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach wpisano do rejestru zabytków województwa Zamojskiego Dział [...] "Dwór i Park w W., [...]" Stanowiący załącznik do decyzji plan sporządzony w skali 1:2000 nie zawiera, ani nie posługuje się, podobnie jak sama decyzja, żadnymi oznaczeniami ewidencyjnymi (geodezyjnymi) działek na których znajduje się obszar objęty ochroną. Organ I instancji Starosta Krasnostawski wprowadził z urzędu zmiany w części opisowej operatu wskazując, że objęty decyzją z 23 lutego 1982 r. dwór i park położony jest na działkach nr [...] o pow. [...]ha, [...] o pow. [...]ha i [...] o pow. [...]ha. Działki nr [...] i [...] stanowią własność gminy, zaś działka [...] stanowi własność J. P. i M. S. W takich okolicznościach J. P. wniósł o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów w zakresie dotyczącym działki [...], które wprowadzone zostały z naruszeniem prawa. Następnie na mocy ostatecznej decyzji Starosty Krasnostawskiego z dnia 19 sierpnia 2014 r. o ustaleniu linii brzegowej, zamiast działki nr [...] ujawniono działki nr [...] o pow. [...]ha i działkę nr [...] o pow. [...]ha. Pozostała cześć działki nr [...] (o pow. [...]ha) weszła w skład nowej działki nr [...] wchodzącej w skład rzeki [...]. Starosta Krasnostawski, prowadząc przedmiotowe postępowanie powołał biegłego geodetę, celem sporządzenia dokumentacji geodezyjnej z określeniem zasięgu ochrony konserwatorskiej wynikającej z decyzji z dnia 23 lutego 1982 r. W opinii biegły geodeta stwierdza, że teren ochrony konserwatorskiej obejmuje działki nr [...], [...], [...] oraz część działki nr [...]. Dla tej działki obszar objęty ochroną wynosi [...]ha. Po przeprowadzeniu postępowania, organ I instancji wydał decyzję z dnia 31 sierpnia 2018 r. w której orzekł w pkt 1 o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] gmina Rudnik poprzez usunięcie wpisu o numerze rejestru zabytków w jednostce rejestrowej nr [...] w zakresie działki nr [...], natomiast w pkt 2 odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] gmina Rudnik, w zakresie usunięcia wpisu o numerze rejestru zabytków i wpisy w jednostce rejestrowej nr [...] pozostawić bez zmian, a organ II instancji decyzją z dnia 11 marca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zaskarżona decyzja nie rozstrzyga o tym jaka część działki (jaka powierzchnia) nr [...] objęta jest ochroną konserwatorską i fizycznie nie rozdziela strefy chronionej, nie ustala numerycznego opisu granic tej strefy, numeryczny opis granic dotyczy bowiem działki ewidencyjnej. Stąd też zdaniem Sądu I instancji, nie może budzić większych wątpliwości stanowisko, że organ prowadzący ewidencję ujawnia w części opisowej operatu tylko numer rejestru zabytków bez określania innych szczegółów wynikających z decyzji wydanej przez konserwatora. Odnosząc się do powyższego stanowiska, należy stwierdzić, że jest ono tylko w części prawidłowe, niesporne jest bowiem, że zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także informację o wpisaniu do rejestru zabytków, a podstawę wpisu, zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy o ochronie i opiece nad zabytkami, stanowi decyzja o wpisie zabytku nieruchomego do rejestru, tym samym organ ewidencyjny nie może i nie wnika w szczegóły merytoryczne decyzji o wpisie zabytku nieruchomego do rejestru, czy też wynikające z decyzji obowiązki lub ograniczenia. Ujawniając w ewidencji gruntów informację o wpisaniu do rejestru zabytków organ ujawnia ją w odniesieniu do konkretnej działki ewidencyjnej (czy działek ewidencyjnych) stąd też decyzja o wpisie zabytku nieruchomego do rejestru powinna precyzyjnie określać i wskazywać nieruchomość, czy też część nieruchomości i jej obszar, którego dotyczy decyzja. Organ ewidencyjny, dokonując wpisu w rejestrze, powinien kierować się w tym zakresie zasadą legalności formalnej i materialnej. Dokonując analizy złożonego wniosku o wpis, organ ewidencyjny zobowiązany jest badać, czy jego zakres, jak i treści w nim zawarte zgodne są z zakresem wymaganych danych - do rejestru wpisać można bowiem jedynie ustalone przez ustawodawcę dane w ściśle określony sposób (legalność formalna), o których mowa w art. 20 ust. 1 i 2 Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jak wskazywano wcześniej w rozpoznawanej sprawie decyzją z dnia 23 lutego 1982 r. wpisano do rejestru zbytków dwór i park w W., gm. Rudnik. [...]. Natomiast w ewidencji gruntów informacja o wpisie do rejestru zbytków obejmuje: działki nr [...] o pow. [...]ha, [...] o pow. [...]ha i [...] o pow. [...]ha. Konsekwencją tak ujawnionej w ewidencji gruntów informacji o wpisie do rejestru zabytków jest niezgodność pomiędzy treścią decyzji z dnia 23 lutego 1982 r. a danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Organ ewidencyjny powinien jedynie zarejestrować informację o stanie prawnym wynikającym z decyzji o wpisie do rejestru zabytków, a więc stan prawny ustalony przez inny organ w innym trybie. W przypadku zaś gdy decyzja o wpisie do rejestru zbytków nie zawiera precyzyjnych informacji niezbędnych dla dokonania wpisu w ewidencji gruntów, organ ewidencyjny powinien rozważyć, czy taka decyzja spełnia konieczne wymogi do ujawnienia w ewidencji gruntów, a ewentualne czynności wyjaśniające podejmowane przez organ ewidencyjny nie mogą prowadzić do rezultatu wprost sprzecznego z treścią decyzji o wpisaniu do rejestru zabytków. Tym samym informacja zawarta w części opisowej ewidencji gruntów jest nieprecyzyjna, a przez to błędna, podczas gdy to dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią źródło informacji, a niejednokrotnie podstawę prawną, w szeregu postępowaniach administracyjnych dotyczących nieruchomości, jak również postępowaniach sądowych, czy też przy podejmowaniu szeregu czynności prawnych, stąd też prawidłowość informacji zamieszczanych w ewidencji gruntów ma tak istotne znaczenie. Mając powyższe na uwadze, zarzuty skargi kasacyjnej wniesionej przez J. P. dotyczące naruszenia przepisów prawa postępowania, sformułowane w pkt 1 i w pkt 2 są zasadne. Natomiast niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania sformułowane w pkt 3 do pkt 5 (dotyczące uczestniczki postępowania M. S.), z przyczyn wskazanych na wstępie. Z kolei konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania jest zasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. powołanych przepisów prawa geodezyjnego w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków. Naczelny Sąd Administracyjny w pkt 1 wyroku na podstawie art. 180 p.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki postępowania M. S., w pkt 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. i lit. c p.p.s.a., w pkt 3 orzeczono o kosztach na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 200 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 11 marca 2020
- Symbol z opisem
- 6120 Ewidencja gruntów i budynków
- Hasła tematyczne
- Geodezja i kartografia
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Elżbieta Kremer /sprawozdawca/ Marek Stojanowski /przewodniczący/ Marian Wolanin
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
art. 20 ust. 2 pkt 3, art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. m · Dz.U. 2021 poz. 1990
- Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - tekst jedn.
art. 9 ust. 4 i 5, art. 14 · Dz.U. 2018 poz. 2067
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny