I OSK 639/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. S., A. Z., Z. U., H. K. i W. U. o zawieszenie postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej A. S., A. Z., Z. U., H. K. i W. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1810/23 w sprawie ze skargi A. S., A. Z., Z. U., H. K. i W. U. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr DNI.rn.625.41.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 listopada 2023 r. oddalił skargę A. S., A. Z., Z. U., H. K. i W. U. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr DNI.rn.625.41.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia. Skarżący wywiedli od powyższego wyroku skargę kasacyjną, w której zawarli wniosek o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt K 2/22 z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Należy przy tym zauważyć, że z ww. przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania. Zawieszenie postępowania musi być uzasadnione nie tylko celowością, ale i sprawiedliwością i ekonomiką procesową. Rozstrzygając o zawieszeniu postępowania sąd nie może pominąć zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), której emanacją jest jedna z fundamentalnych zasad postępowania sądowoadministracyjnego, zawarta w art. 7 P.p.s.a o konieczności podejmowania przez sąd administracyjny czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oznacza w istocie domaganie się od sądu prowadzenia postępowania nie dłużej, niż tego wymaga wyjaśnienie okoliczności faktycznych i prawnych koniecznych do rozstrzygnięcia. Sprawowanie wymiaru sprawiedliwości z opóźnieniami prowadzi do osłabienia skuteczności sądów i zaufania do nich. Jak wynika z udostępnionych publicznie przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt K/22 (https://trybunal.gov.pl/s/k-2-22) od dnia wpływu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, tj. od 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy. Wniosek kwestionujący konstytucyjność wskazanego w nim przepisu nie został zatem skierowany na rozprawę mimo upływu ponad dwóch lat od jego złożenia. W tym stanie rzeczy uwzględniając potrzebę rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne, by zawiesić postępowanie w sprawie na podstawie przepisu art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., który stanowi o fakultatywności takiego rozstrzygnięcia. Odmawiając zawieszenia Naczelny Sąd Administracyjny miał na względzie, że strony niniejszego postanowienia nie zostaną pozbawione możliwości obrony swoich praw, gdyż w art. 272 § 1 P.p.s.a. przewidziano możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.