I OSK 56/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 października 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 805/13 w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: zawiesić postępowanie.

Wyrokiem z 18 października 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 805/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi J. K., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z [...] lipca 2013 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta Pabianice z [...] czerwca 2013 r. nr [...], odmawiająca J. K. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad żoną B. K.. Powołując jako podstawę prawną wystąpienia art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 Nr 139, poz. 982 ze zm.), dalej "ustawa", organy wyjaśniły, iż J. K. nie spełnił warunku rezygnacji z zatrudnienia, bowiem z akt sprawy wynika, iż w dacie od 14 marca 2007 r. do 11 lutego 2011 r. był zarejestrowany jako osoba bezrobotna, poszukująca pracy, a od 11 lutego 2011 r. zrezygnował z poszukiwania pracy w związku z koniecznością opieki nad żoną, będącą od listopada 2005 r. osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Uchylając decyzję organu II instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stanął na stanowisku, po przeprowadzeniu analizy art. 16a ust. 1 i art. 17 ustawy, że pojęcie rezygnacji z zatrudnienia, użyte w art. 16a ust. 1, należy interpretować szeroko, mając na uwadze cel uregulowania, tj. przyznanie rekompensaty pieniężnej tym spośród członków społeczeństwa, którzy podejmując się opieki nad swymi najbliższymi, niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, rezygnują z własnej aktywności zawodowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i oddalenia skargi, bądź, po uchyleniu, przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi do ponownego rozpoznania i zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego: lit. a/ art. 10 ust. 1 w związku z art. 18, art. 69, art. 71 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 175 ust. 1, art. 184 Konstytucji RP przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości nie może swym orzecznictwem dokonywać zmian powszechnie obowiązujących norm prawa, a prokonstytucyjna, systemowa, celowościowa wykładnia danej normy prawa nie może naruszać Konstytucji i zakresu regulacji konstytucyjnej, która w przypadku osób niepełnosprawnych w zakresie przesłanek udzielania pomocy odsyła do regulacji ustawowej, zaś w przypadku ewentualnych wątpliwości co do konstytucyjności danego aktu winien zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego, lit. b/ art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego, a nadto wykroczono poza właściwość sądu administracyjnego, lit. c/ art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) przez rażąco błędną wykładnię, bowiem rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie jest tożsama z niepodejmowaniem zatrudnienia i tym samym inne były i są przesłanki nabycia uprawnienia w postaci świadczenia pielęgnacyjnego w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r. (jak i pod tej dacie) od spełnienia przesłanek nabycia specjalnego zasiłku opiekuńczego wprowadzonego nowelizacją tej ustawy z dniem 1 stycznia 2013 r.; 2) naruszenie przepisów postępowania: lit. a/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270) przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem nie miało miejsca naruszenie norm prawa materialnego, lit. b/ art. 141 § 4 w związku z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) przez niepełne przedstawienie stanu faktycznego i prawnego, przedstawienie oceny prawnej dowolnej, brak oceny zebranego materiału dowodowego, brak jasnych, pełnych i wyczerpujących wskazań, co do dalszego prowadzenia postępowania, brak powołania pełnego orzecznictwa sądów administracyjnych wyrażanego w tego typu sprawach. J. K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postanowieniem z 12 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 1026/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: "Czy art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), w zakresie, w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji jest zgodny z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 2, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Sprawa tego orzeczenia zawisła przed Trybunałem pod sygn. P 1/14. Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej "p.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygniecie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowaodministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W niniejszej sprawie istotą jej jest czy J. K. spełnił przesłankę rezygnacji z zatrudnienia, o której mowa w art. 16a ust. 1 ustawy. Przedmiotem pytania skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego jest właśnie zgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej tego przepisu. Rozstrzygnięcie zatem w niniejszej sprawie zależy od wyniku postępowania zawisłego przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego przedstawionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.