I OSK 555/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia Piotr Przybysz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Wielkopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 14 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Po 722/23 w sprawie ze skargi J.W. i W.S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 8 sierpnia 2023 r. nr SN-III.7536.33.2023.10 w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości I. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, II. zasądza od J.W. i W.S. solidarnie na rzecz Wojewody Wielkopolskiego kwotę 460 (słownie: czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.W. i W.S. (dalej: skarżący) na decyzję Wojewody Wielkopolskiego (dalej: organ) z 8 sierpnia 2023 r., nr SN-III.7536.33.2023.10, w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości, wyrokiem z 14 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Po 722/23, uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Wojewody Wielkopolskiego solidarnie na rzecz skarżących kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Starosta [...] decyzją z 30 czerwca 2023 r., nr GN.6821.3.7.2022 (sprostowaną następnie postanowieniem tego organu z 2 sierpnia 2023 r.): 1) zobowiązał J.W. i W.S. jako współwłaścicieli do udostępnienia E. sp. z o.o. części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. 1,4900 ha w celu: a) wykonania czynności związanych z konserwacją urządzeń przesyłowych nienależących do części składowych gruntu, tj. dwóch odcinków napowietrznej linii elektroenergetycznej nn 0,4 kV, polegających na przycięciu gałęzi drzew i krzewów w zakresie, w jakim zagrażają one funkcjonowaniu ww. linii; b) wykonania czynności związanych z remontem urządzeń przesyłowych nienależących do części składowych gruntu, tj. dwóch odcinków napowietrznej linii elektroenergetycznej nn 0,4 kV, polegających na wymianie przewodów gołych, zawieszonych na istniejących słupach linii oraz przewodu tymczasowego zamontowanego na skutek awarii w dniu 20 lutego 2022 r. na przewód typu AsXSN, bez zmiany dotychczasowych parametrów technicznych ww. linii; c) wykonania czynności związanych z remontem urządzeń przesyłowych nienależących do części składowych gruntu, tj. słupowej stacji transformatorowej nr [...], polegających na wymianie uszkodzonej szafki stacyjnej; 2) ustalił czas udostępnienia nieruchomości na 8 dni, przypadający w okresie 6 miesięcy od daty wydania niniejszej decyzji; 3) ustalił obszar udostępnienia o pow. 3.850 m2, którego przebieg przedstawia załącznik nr 1, stanowiący integralną część decyzji; 4) nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Starosta wyjaśnił, że złożenie wniosku o wydanie decyzji zobowiązującej skarżących do udostępnienia nieruchomości zostało poprzedzone próbą uzyskania zgody współwłaścicieli nieruchomości na przeprowadzenie robót. Próba ta zakończyła się niepowodzeniem. Omówiono uwagi skarżących podnoszone w toku postępowania administracyjnego. Zaznaczono, że na skutek tych uwag E. sp. z o.o. zmieniła przebieg zajęcia, przy jednoczesnym zachowaniu wskazanej pierwotnie powierzchni zajęcia. Skarżący zakwestionowali również potrzebę wykonania prac na odcinku linii z przewodami jednożyłowymi od bramy do końca działki (2 słupy w kierunku skrzyżowania), które nie były zerwane i objęte prowizoryczną naprawą na skutek wystąpienia siły wyższej oraz nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. W tym zakresie spółka wyjaśniła, że odcinek ten wymaga remontu z uwagi na oddziaływanie wrastających w przewody gałęzi (obciążenia mechaniczne oraz uszkodzenia elektryczne spowodowane zwarciami). W ocenie organu pierwszej instancji wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej skarżących do udostępnienia nieruchomości pochodzi od uprawnionego podmiotu. We wniosku tym podano również, że udostępnienie nieruchomości nastąpi w celu wymiany gołych przewodów dwóch odcinków napowietrznej linii elektroenergetycznej nn 0,4 kV na przewód typu AsXSN. Planowane jest również wymienienie uszkodzonej szafki stacji transformatorowej nr [...]. W ocenie Starosty w sprawie niewątpliwie ma się do czynienia z remontem urządzeń przesyłowych. Odwołując się do orzecznictwa stwierdzono, że wymiana słupów i lin będzie spełniała definicje remontu, nawet gdy zmianie ulegnie średnica przewodów przesyłających lub nowe słupy zostaną wykonane w innej technologii, z innego materiału i o odmiennej konstrukcji, jeżeli tylko nie ulegną zmianie parametry techniczne. W tym kontekście zaznaczono, że w wyniku planowanych prac, na remontowanych odcinkach linii nn 0,4 kV nie ulegną zmianie parametry techniczne i użytkowe linii, ani ich przebieg w stosunku do stanu istniejącego w dniu złożeniu wniosku. We wniosku wprost wskazano, że prace nie zmieniają dotychczasowych parametrów technicznych linii. Zastosowanie nowych materiałów w postaci przewodu izolowanego typu AsXSn jest zgodne z aktualnymi standardami technicznymi budowy napowietrznej linii nn 0,4 kV oraz zwiększa stopień bezpieczeństwa przeciwporażeniowego i przeciwpożarowego. W kontekście przycięcia gałęzi drzew i krzewów w pasie i w pobliżu dwóch odcinków linii nn 0,4 kV wskazano, że omawiana decyzja nie zastępuje wymaganych uzgodnień, pozwoleń lub innych inicjatyw, niezbędnych do realizacji planowanych i objętych nią prac. Niniejsza decyzja stanowi tytuł do dysponowania nieruchomością na potrzeby związane z właściwym utrzymaniem urządzeń przesyłowych. Wyjaśniono, że wnioskodawca przedstawił niezbędny do wykonania prac obszar o pow. 3.850 m2, który odpowiada powierzchni obszaru robót budowlanych wraz z drogą dojazdową i uwzględnia przebieg zaproponowany przez współwłaścicieli nieruchomości. Wyjaśniono przy tym, że wbrew twierdzeniom współwłaścicieli nieruchomości, obszaru udostępnienia (zajęcia) nieruchomości nie można utożsamiać zarówno z pasem technologicznym (który wprowadza ograniczenia technologiczne i środowiskowe w sytuowaniu obiektów i zagospodarowaniu terenu wynikające z obecności linii), jak i pasem służebności (który stanowi również swoisty obszar oddziaływania, w związku koniecznością zapewnienia prawidłowego funkcjonowania urządzeń oraz bezpieczeństwa osób i mienia). Zaznaczono również, że przedsiębiorca przesyłowy oświadczył, że za wystarczające należy uznać zobowiązanie właściciela do udostępnienia nieruchomości na okres 8 dni. Skarżący wnieśli odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji organu pierwszej instancji. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W dalszej kolejności wniesiono o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania. Wniesiono również o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Wojewoda Wielkopolski decyzją z 8 sierpnia 2023 r., nr SN-III.7536.33.2023.10 utrzymał w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji. Nie podzielono twierdzeń skarżących wskazujących, że planowane przez E. sp. z o.o. prace stanowią przebudowę. Odwołując się do orzecznictwa wskazano, że sama wymiana słupów, przewodów na części linii będzie spełniała definicję remontu. Zaznaczono również, że planowane prace nie zmieniają dotychczasowych parametrów technicznych linii. Trudno też wyobrazić sobie sytuację, w której podmiot odpowiedzialny za stan linii elektroenergetycznych i bezpieczną ich eksploatację zakłada przewody, w których zastosowano przestarzałe technologie niegwarantujące bezpieczeństwa. Stwierdzono również, że art. 124b ust. 1 u.g.n. nie upoważnia do uzależnienia wydania decyzji o udostępnieniu nieruchomości od spełnienia jakichkolwiek dodatkowych przesłanek lub wymogów w rodzaju obowiązku badania charakteru inwestycji w kontekście jej oddziaływania na środowisko, czy oceny jej realizacji w odniesieniu do przepisów technicznych. W kontekście powołanej przez skarżących decyzji lokalizacyjnej wskazano, że decyzja ta nie zobowiązuje inwestora do realizacji inwestycji. Wyjaśniono również, że obszar mający zostać objęty zajęciem został wyznaczony z uwzględnieniem wskazówek skarżących udzielonych przez nich 15 listopada 2022 r. podczas wizyty w Starostwie Powiatowym w [...]. Skarżący wnieśli skargę na omówioną powyżej decyzję Wojewody. Wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) całkowite pominięcie praw i interesów skarżących, w oparciu o przesłanki, które nie znajdują potwierdzenia w faktach i przedstawionym materiale dowodowym, z całkowitym pominięciem argumentów, materiałów dowodowych i wniosków podnoszonych przez skarżących oraz obowiązującej sytuacji prawnej nieruchomości wynikającej z prawomocnych wyroków sądowych, obowiązujących decyzji administracyjnych, otrzymanych zapewnień i oświadczeń ze strony przedsiębiorstwa przesyłowego; 2) art. 156 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2023 r. poz. 775 ze zm. – dalej w skrócie: "k.p.a.") poprzez wydanie aktu, który w razie wykonania, tj. uszkodzenia wykonywaniem prac w obrębie korony lub zniszczenia drzewostanu wywołałby czyny zagrożone administracyjną karą pieniężną na mocy art. 88 i art. 89 ustawy o ochronie przyrody. W przypadku, gdyby dodatkowo doszło do naruszenia zakazów wycinki w okresie lęgowym chronionych gatunków ptaków (większość gatunków polskich) gniazdujących w koronach drzew i w umieszczonych na nich budkach lęgowych, także czynów zagrożonych karą aresztu albo grzywny zgodnie z art. 131 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody, a nadto jeśli zniszczenia w świecie roślinnym lub zwierzęcym byłyby znacznych rozmiarów lub też szkoda w gatunkach chronionych byłaby istotna, doszłoby również do naruszenia art. 181 k.k. zagrożonego karą grzywny, ograniczenia wolności, lub pozbawienia wolności do lat 8; 3) dopuszczenie się w postępowaniu prowadzonym od 5 października 2022 r. do 30 czerwca 2023 r. niezwykłej, niczym nieuzasadnionej przewlekłości postępowania rażąco naruszającej art. 35 § 3 i art. 36 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Skarżący wnieśli również pisma procesowe z 5 października 2023 r. oraz 7 listopada 2023 r. Wojewoda wniósł zaś pismo procesowe z 18 października 2023 r. W pismach tych rozwinięto dotychczasową argumentację stron. Uzasadniając wyrok uwzględniający skargę Sąd I instancji wskazał, że w ocenie organów spełnione zostały wszystkie z przesłanek zobowiązania skarżących do udostępnienia nieruchomości przedsiębiorcy przesyłowemu celem wykonania czynności związanych z konserwacją i remontem przewodów służących dystrybucji energii elektrycznej. Skarżący kwestionują jednak powyższą ocenę organów wskazując m. in. na całkowite pominięcie ich argumentów oraz dowodów. Podstawę wydania zapadłych w sprawie decyzji stanowiły postanowienia art. 124b ust. 1 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Przytoczony przepis przewiduje szczególny wypadek czasowego ograniczenia wykonywania prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej, stanowiący postać wywłaszczenia. Właściciel, użytkownik wieczysty lub uprawniony z tytułu innych praw rzeczowych ograniczany jest w swoim prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie w sposób wynikający z komentowanego artykułu i określony w decyzji zezwalającej na korzystanie z nieruchomości. Zastosowanie normy wysłowionej w przytoczonym przepisie wymaga kumulatywnego spełniania dwóch przesłanek. Po pierwsze musi zaistnieć konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontem oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń nienależących do części składowych nieruchomości. Po drugie właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) musi nie wyrazić zgody na takie udostępnienie. Warunkiem uznania planowanych robót za remont jest wykazanie, że roboty te odpowiadają definicji remontu wyrażonej w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm. – dalej w skrócie: "P.b."). Roboty (czynności) remontowe w rozumieniu art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 P.b., wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym, muszą polegać na odtworzeniu (także z użyciem innych niż pierwotnie wyrobów) stanu pierwotnego (nie stanowiąc bieżącej konserwacji), bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu (co stanowiłoby przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a P.b.), w tym bez zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (gdyż zmiana w tym zakresie prowadzi do rozbudowy lub nadbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.b.; W. Piątek w: red. A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, s. 65-66, uw. 13). Sąd I instancji zastrzegł, że definicji zamieszczonych w P.b. nie można wprost przenosić na grunt art. 124b u.g.n., bez uwzględnienia specyfiki regulacji i sytuacji faktycznej. W ocenie tego Sądu nie można poprzestawać na definicjach P.b. z pominięciem obowiązków operatora systemu przesyłowego, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1385 ze zm. – dalej w skrócie: "p.e."). Analizując art. 124b u.g.n. należy sięgać do uregulowań p.e. w zakresie obowiązków operatorów i sposobu realizacji tych obowiązków. Możliwość przewidziana w art. 124b u.g.n. stanowi jedynie narzędzie do ich wypełniania, zgodnie z wymogami art. 4 ust. 1 p.e. Tym samym są to dodatkowe wymagania, nieznajdujące swej podstawy w P.b. Zgodnie z art. 9c ust. 2 pkt 1 i 3 p.e. należy zagwarantować bezpieczeństwo oraz "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego". Wobec tego przeprowadzenie działań mających na celu remont sieci w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego może być uznane za remont w rozumieniu art. 124b u.g.n. Celem art. 124b u.g.n. jest przede wszystkim stworzenie warunków prawnych do utrzymania przewodów i urządzeń przesyłowych niebędących częściami składowymi nieruchomości, za których stan odpowiedzialne są przedsiębiorstwa przesyłowe. Ponadto istotą art. 124b u.g.n. jest przyznanie przedsiębiorstwom energetycznym instrumentu pozwalającego na realizację celów publicznych (art. 6 pkt 2 u.g.n.), które nałożone zostały na nie przepisami p.e. i wiążą się z utrzymywaniem zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię. W realiach niniejszej sprawy zdaniem Sądu I instancji istotne znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji mają regulacje k.p.a. Przez pryzmat regulacji tego aktu należy ocenić twierdzenia skarżących wskazujące m. in. na całkowite pominięcie ich argumentów oraz dowodów. Po przytoczeniu treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 11, art. 15 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd I instancji stwierdził, że w jego ocenie zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom k.p.a. Sąd uznał, że przedwcześnie, bez dostatecznego uzasadnienia przyjęto, iż sporna linia energetyczna stanowiła własność przedsiębiorstwa przesyłowego, a nie część składową nieruchomości skarżących. Dokonując ustaleń w tym zakresie oparto się wyłącznie na oświadczeniu E. sp. z o.o. z 20 października 2022 r. Oświadczenie to zatytułowano jako "oświadczenie właściciela obiektu budowlanego". E. sp. z o.o. oświadczyła w nim, że jest właścicielem urządzeń elektroenergetycznych zlokalizowanych na działce skarżących. Wskazano przy tym, że urządzenia te stanowią składnik przedsiębiorstwa, a tym samym nie są częścią składową nieruchomości. W kontekście omawianego oświadczenia Sąd I instancji zaznaczył, że wykazanie prawa własności remontowanych lub konserwowanych urządzeń nie jest przesłanką zastosowania art. 124b ust. 1 u.g.n. Jeśli urządzenia te nie są bezspornie częścią składową nieruchomości to obowiązek utrzymywania ich w należytym stanie obciąża przedsiębiorstwo zawiadujące daną linią przesyłową, a okoliczności związane z prawem własności nie mają istotnego znaczenia. Konieczność wykazywania prawa własności każdego elementu linii w postępowaniu mającym na celu przywrócenie jej funkcjonalności unicestwiłoby cel regulacji art. 124b ust. 1 u.g.n., którym jest umożliwienie zapewnienia sprawnego działania infrastruktury określonej w tym przepisie i niezakłóconego korzystania z linii (por.: wyrok NSA z 19 maja 2021 r., I OSK 2522/18; wyrok NSA z 12 lutego 2020 r., I OSK 3801/18). Dla zastosowania wskazanego przepisu konieczne jest ustalenie, że dany przewód, kabel czy urządzenie wchodzi w skład przedsiębiorstwa, a nie należy do części składowych nieruchomości udostępnianej (tak: wyrok NSA z 12 listopada 2019 r., I OSK 2865/18). W ocenie Sądu w przypadku wykazania, że dana linia stanowi własność przedsiębiorstwa przesyłowego, przyjąć należy, że wchodzi ona w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa przesyłowego. Domniemywać bowiem należy, że majątek spółki prawa handlowego służy prowadzonej przez nią działalności wchodząc tym samym w skład jej przedsiębiorstwa. W przypadku jednak braku możliwości wykazania przez tego rodzaju przedsiębiorstwo prawa własności linii za wystarczające należy uznać wykazanie, że faktycznie stanowi ona część prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa. W ocenie Sądu meriti oświadczenie E. sp. z o.o. z 20 października 2022 r. nie może samo w sobie stanowić wystarczającego dowodu pozwalającego na uznanie, że sporna linia stanowi własność przedsiębiorstwa przesyłowego. Oświadczenie to samo w sobie nie może również zostać uznane za wystarczające dla przyjęcia, że sporna linia wchodzi w skład przedsiębiorstwa spółki. Skarżący w piśmie z 5 grudnia 2022 r. wprost zakwestionowali zgodność z prawdą omówionego oświadczenia wskazując, że jest ono gołosłowne. W tego rodzaju sytuacji obowiązkiem organu było rozważenie wartości dowodowej oświadczenia spółki oraz przedstawienie argumentów przemawiających za uznaniem go za wiarygodne. Wydając zaskarżoną decyzję, w ocenie Sądu I instancji, nie przedstawiono jakichkolwiek argumentów przemawiających za przyznaniem oświadczeniu spółki mocy dowodowej. W tym zakresie należało dokonać w szczególności oceny wartości dowodowej oświadczenia przez pryzmat postanowień art. 75 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio. W kontekście przytoczonej regulacji Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że oświadczenie z 20 października 2022 r. nie zostało złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania, a w konsekwencji nie czyni zadość wymogom art. 75 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu I instancji pominięto przy tym milczeniem argumenty skarżących podnoszące, że oświadczenie spółki nie znajduje oparcia w faktach. Dowodzenie kwestii własności winno zasadniczo następować w oparciu o obiektywne dowody, takie jak np. dokumenty, a nie jednostronne oświadczenia podmiotu zainteresowanego uzyskaniem pozytywnego dla siebie rozstrzygnięcia. Sąd I instancji miał na uwadze, że Wojewoda w ogóle nie odniósł się do powołanego przez skarżących wyroku SR w [...] z 22 czerwca 2020 r., I C 1289/18 oraz wyroku SO w Poznaniu z 29 grudnia 2020 r., XV Ca 1536/20. Orzeczenia te zostały powołane przez skarżącą już w jej piśmie z 7 kwietnia 2022 r. oraz przedłożone w toku prowadzonego postępowania wraz z jej pismem z 4 listopada 2022 r. Z uzasadnienia pierwszego ze wskazanych wyroków wynika, że w toku postępowania z powództwa skarżących o zapłatę pomiędzy skarżącymi a spółką nie było sporu co do tego, że zlokalizowane na spornej nieruchomości urządzenia przesyłowe stanowiły własność spółki. W tym zakresie w uzasadnieniu omawianego orzeczenia wprost stwierdzono, że "Poza przedmiotem sporu było również, że na nieruchomości znajdują się urządzenia przesyłowe należące do pozwanej". Wskazać jednak należy również na wyrok SO w Poznaniu z 29 grudnia 2020 r., XV Ca 1536/20. Wyrokiem tym oddalono apelację spółki od wskazanego wcześniej wyroku SR w [...]. W uzasadnienia wyroku SO w Poznaniu stwierdzono, że ustalenia poczynione w zawisłej przed Sądem sprawie cywilnej nie mają mocy wiążącej w kolejnych sprawach między tymi samymi stronami. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że również znajdujące się w aktach sprawy orzeczenia sądów powszechnych w realiach niniejszego postępowania nie mogą dowodzić, że spółce w istocie przysługiwało prawo własności spornych urządzeń przesyłowych, a w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek przekonywującego dowodu przemawiającego za uznaniem, że sporne urządzenia przemysłowe w istocie stanowią własność E. sp. z o.o. W ocenie Sądu I instancji w aktach sprawy brak jest również jakiegokolwiek przekonywującego dowodu przemawiającego za uznaniem, że sporne urządzenia przemysłowe wchodzą w skład przedsiębiorstwa skarżącej. W szczególności spółka nie okazała jakiegokolwiek dokumentu księgowego potwierdzające np. to, że sporna linia została wprowadzona do jej ewidencji środków trwałych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w ocenie Sądu I instancji nie sposób znaleźć jakiegokolwiek odniesienia się przez Wojewodę do przedłożonych przez skarżącą postanowień z 22 kwietnia 2022 r. oraz 28 września 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzeń. Nie odniesiono się również w żadnej mierze do postanowienia SR w [...] z 15 listopada 2022 r., II Kp 141/22. Odwołując się do wskazanych dokumentów skarżąca dążyła do wykazania braku zasadności twierdzeń spółki wskazujących na konieczność przeprowadzenia remontu spornej linii energetycznej. W konsekwencji powołując się na wskazane orzeczenia skarżąca dążyła do wykazania okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. W tego rodzaju sytuacji obowiązkiem Wojewody wypływającym zarówno z zasady prawdy materialnej, jak i zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego było odniesienie się do tych orzeczeń oraz poddanie ich wnikliwej analizie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że wydając zaskarżoną decyzję nie odniesiono się również do twierdzeń odwołania ukierunkowanych na wykazanie, że planowana przez przedsiębiorstwo przesyłowe wymiana przewodów na przewody o większym przekroju skutkuje zwiększeniem zdolności przesyłowych, dopuszczalnej mocy obciążenia, jak i natężenia pola elektromagnetycznego. Powyższe twierdzenia skarżących zmierzały do wykazania, że wbrew stanowisku organu pierwszej instancji działania planowane przez przedsiębiorstwo przesyłowe mogą skutkować zmianą parametrów technicznych linii energetycznej. Wojewoda nie przedstawił jakichkolwiek argumentów pozwalających na uznanie powyższych twierdzeń skarżących za bezpodstawne. Ze bezpodstawne Sąd meriti uznał zarzuty skargi wskazujące na naruszenie art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. W kontekście przytoczonej regulacji wyjaśnić należy, że decyzja wydana w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n. stwarza jedynie dla przedsiębiorstwa tytuł prawny niezbędny dla skorzystania z nieruchomości celem m. in. wykonania czynności związanych z konserwacją, remontem przewodów nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Wydanie decyzji na podstawie wskazanego przepisu nie przesądza w żadnej mierze tego, czy planowane przez przedsiębiorcę przesyłowego prace są czy też nie zgodne z regulacjami dotyczącymi ochrony środowiska. W konsekwencji warunkiem zastosowania art. 124b ust. 1 u.g.n. nie jest w żadnej mierze zgodność planowanych przedsięwzięć z regulacjami dotyczącymi ochrony środowiska. W orzecznictwie wprost stwierdza się, że rozważany przepis nie formułuje obowiązku badania charakteru inwestycji w kontekście jej oddziaływania na środowisko czy oceny jej realizacji w odniesieniu do przepisów technicznych (tak: wyrok NSA z 12 października 2016 r., I OSK 2619/15). Zamierzonego rezultatu, w ocenie Sąd I instancji, nie mogą wywrzeć twierdzenia skargi wskazujące na przewlekłość postępowania administracyjnego. W realiach niniejszej sprawy skarga została bowiem wniesiona na omówioną powyżej decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 8 sierpnia 2023 r. Skarżący dążąc do zweryfikowania postępowania administracyjnego pod kątem ewentualnej bezczynności bądź też przewlekłości mogli przed jego zakończeniem wystąpić ze skargą na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Konkludując, Sąd I instancji wskazał, że mając na uwadze całokształt powyższych rozważań należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Wydając tą decyzję Wojewoda nie wywiązał się z obowiązków wynikających z zasady prawdy materialnej, zasady przekonywania oraz zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Nie odniesiono się w kompleksowy sposób do omówionych powyżej argumentów i dowodów skarżących ukierunkowanych na wykazanie braku przesłanek do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n. W ocenie Sądu powtórzyć w tym miejscu należy, że rozstrzygnięcie wydawane na podstawie wskazanego przepisu stanowi szczególną postać wywłaszczenia. W tego rodzaju sytuacji obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest przeprowadzenie szczególnie starannego postępowania administracyjnego, w tym odniesienie się do wszystkich argumentów właścicieli, których uprawnienia mają zostać ograniczone na skutek zastosowania dyspozycji art. 124b ust. 1 u.g.n. W toku powtórnego postępowania obowiązkiem organu będzie uwzględnienie przedstawionej powyżej wykładni prawa, w tym w szczególności odniesienie się do wszystkich, w tym zwłaszcza do wskazanych powyżej argumentów skarżących. Mając na uwadze charakter stwierdzonych uchybień za przedwczesne Sąd I instancji uznał czynienie definitywnych rozważań w przedmiocie prawidłowości zastosowania postanowień art. 124b ust. 1 u.g.n. Prowadzenie przez Sąd meriti rozważań w tym zakresie musi zostać poprzedzone przeprowadzeniem przez Wojewodę postępowania odpowiadającego wszystkim rygorom k.p.a. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożył organ zastępowany przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) - dalej "k.p.a.": a) przez niewłaściwe przyjęcie, że organy przedwcześnie, bez dostatecznego uzasadnienia przyjęły, że sporna linia energetyczna stanowi własność przedsiębiorstwa przesyłowego – E. sp. z o.o., dalej "E.", a nie część składową nieruchomości skarżących, co w konsekwencji doprowadziło do zakwestionowania przez Sąd faktu, że urządzenia elektroenergetyczne posadowione na działce nr [...] w [...] stanowią składnik przedsiębiorstwa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do uznania braku możliwości wydania przez organy administracji zgody na przeprowadzenie przez [...] remontu tych urządzeń oraz uchylenia decyzji organu odwoławczego; b) przez nieprawidłowe przyjęcie, że organ odwoławczy nie przedstawił argumentów wykazujących, że planowane prace stanowią remont, a nie przebudowę, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do powzięcia przez Sąd wątpliwości, czy planowane prace mieszczą się w hipotezie normy prawnej wyrażonej w art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.), dalej "u.g.n.", a w konsekwencji do uchylenia decyzji organu odwoławczego, 2. art. 200 p.p.s.a. w zw. z 210 § 1 p.p.s.a. przez zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżących, mimo że nie składali wniosku o zwrot kosztów postępowania ani w toku postępowania, jak również do zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia, w której uczestniczyli osobiście, co spowodowało że Sąd zobowiązał organ do zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżących, mimo że nie było podstaw prawnych do ich zwrotu. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z 193 p.p.s.a. wniesiono o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci załączonych decyzji: Wojewody Wielkopolskiego z 19 września 2022 r. znak SN-III.7536.51.2022.7, oraz Wojewody Wielkopolskiego z 12 października 2022 r. SN-III.7536.55.2022.7, na okoliczność, że E. dokonywała napraw awarii urządzeń elektroenergetycznych: linii elektroenergetycznej oraz transformatora, co oznacza że E. przyłączyła do sieci ww. urządzenia elektroenergetyczne i dystrybuuje przez nie prąd elektryczny. Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie skarżonego orzeczenia i oddalenie skargi J.W. i W.S. oraz o zasądzenie od skarżących na rzecz Wojewody Wielkopolskiego kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyli skarżący popierając stanowisko wyrażone w skardze oraz wnosząc o "utrzymanie w mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony skarżącej kasacyjnie do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że jest ona zasadna. Istota sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów sprowadza się do następujących twierdzeń: po pierwsze, Sąd I instancji nieprawidłowo uznał, że organy przedwcześnie, bez dostatecznego uzasadnienia przyjęły, że sporna linia energetyczna stanowi własność E., a w konsekwencji zakwestionował fakt, że przedmiotowe urządzenia elektroenergetyczne stanowią składnik przedsiębiorstwa, po drugie, Sąd I instancji nieprawidłowo uznał, że organ odwoławczy nie przedstawił argumentów wykazujących, że planowane prace stanowią remont, a nie przebudowę; po trzecie, Sąd I instancji zobowiązał organ do zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżących, mimo że skarżący nie złożyli wniosku o zwrot kosztów postępowania. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego (dalej: k.c.) urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. W orzecznictwie przyjmuje się, że z treści art. 49 k.c. wynika, że jego zastosowanie zależy od przesłanki, aby objęte nim urządzenia wchodziły w skład przedsiębiorstwa. Przesłanka ta jest spełniona z chwilą połączenia wymienionych w art. 49 k.c. urządzeń do sieci należącej do przedsiębiorstwa lub zakładu. W rezultacie urządzenia te przestają być częścią składową nieruchomości i nie stanowią na podstawie art. 191 k.c. własności właściciela tej nieruchomości, stanowią bowiem cześć składową przedsiębiorstwa (zob. np. wyrok NSA z 5 czerwca 2012 r., I OSK 72811). Należy przyjmować, że wejście w skład przedsiębiorstwa przesyłowego jest związane z nabyciem posiadania urządzenia przesyłowego przez przedsiębiorcę. Skoro bowiem przedsiębiorstwo w świetle art. 49 § 1 k.c. rozumiane jest w znaczeniu przedmiotowym (zgodnie z art. 551 k.c.), to w jego skład wchodzi także stan faktyczny władztwa nad rzeczą, jakim jest posiadanie, zarówno rzeczy ruchomej, jak i nieruchomości. Do nabycia posiadania urządzenia przesyłowego dochodzi zaś już w chwili połączenia urządzenia z siecią przedsiębiorcy. Z tym bowiem momentem przedsiębiorca niewątpliwie nabędzie posiadanie rzeczy, gdyż obejmie władztwo nad urządzeniem w celach związanych z działalnością przesyłową. Nabycie posiadania w takim przypadku nastąpi bez względu na to, czy za pomocą tego urządzenia nastąpi faktyczny przesył mediów (M. Balwicka-Szczyrba [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. A. Sylwestrzak, LEX/el. 2025, art. 49, pkt 11). Przepisy Prawa energetycznego nakładają na operatorów systemów przesyłowych obowiązki w zakresie utrzymywania bezpieczeństwa, niezawodności oraz zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię (zob. art. 9c ust. 3 p.e. dotyczący obowiązków operatorów systemu dystrybucyjnego lub systemu połączonego elektroenergetycznego w zakresie systemów dystrybucyjnych). Z kolei celem unormowania zawartego w art. 124b u.g.n. niewątpliwie jest przede wszystkim stworzenie warunków prawnych do utrzymania przewodów i urządzeń przesyłowych niebędących częściami składowymi nieruchomości, za których stan odpowiedzialne są przedsiębiorstwa przesyłowe. Przepis art. 124b ust. 1 u.g.n. stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Zgodnie zaś z art. 124b ust. 2 tej ustawy decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1. Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że na właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości, może być nałożony obowiązek udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności polegających na konserwacji, remontach oraz usuwaniu awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n. Obowiązkowi temu odpowiada uprawnienie operatora systemów przesyłowych do wejścia na nieruchomość w celu wykonania stosownych czynności. Uprawnienie takie może uzyskać wyłącznie taki operator, który jest posiadaczem urządzenia przesyłowego wchodzącego w skład przedsiębiorstwa przesyłowego tego operatora. Winien on wykazać, że mają być podjęte czynności wobec urządzenia połączonego z siecią przedsiębiorcy. Zaznaczyć należy, że art. 124b u.g.n. umożliwia wydanie decyzji o udostępnieniu nieruchomości w celu wykonania konserwacji lub usunięcia awarii albo dokonania remontu urządzeń, przewodów, ciągów lub obiektów podmiotom, które nie legitymują się decyzją wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., to jest decyzją o udzieleniu zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Wskazania wymaga, że warunkiem uznania planowanych robót jako przewidzianych w art. 124b ust. 1 u.g.n. czynności związanych z remontem urządzeń wskazanych w tym przepisie jest wykazanie, że roboty te spełniają przesłanki określone w art. 3 pkt 8 p.b. Roboty (czynności) remontowe w rozumieniu art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 p.b., wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym, muszą polegać na odtworzeniu (także z użyciem innych niż pierwotnie wyrobów) stanu pierwotnego (nie stanowiąc bieżącej konserwacji), bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu, w tym bez zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość, gdyż zmiana w tym zakresie prowadzi do rozbudowy lub nadbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b. (W. Piątek w: red. A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, s. 65-66, uw. 13). Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, nie można zamieszczonych w Prawie budowlanym definicji przenosić wprost na grunt art. 124b u.g.n., bez uwzględnienia specyfiki regulacji i sytuacji faktycznej, jak również nie można poprzestawać na definicjach Prawa budowlanego z pominięciem obowiązków operatora systemu przesyłowego, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne. Analizując art. 124b u.g.n. należy sięgać do uregulowań p.e. w zakresie obowiązków operatorów i sposobu realizacji tych obowiązków. Możliwość przewidziana w art. 124b u.g.n. stanowi jedynie narzędzie do ich wypełniania, zgodnie z wymogami art. 4 ust. 1 p.e. Wskazać dalej należy na sformułowany w orzecznictwie sądów administracyjnych przekonujący pogląd, że takie czynności, jak wymiana słupa elektroenergetycznego, stanowiącego element składowy linii elektroenergetycznej, prowadząca do posadowienia w miejscu dotychczasowym nowego słupa (m.in. wykonanego z nowego materiału, w nowej technologii), może być kwalifikowana jako remont pod warunkiem, że zostaną zachowane dotychczasowe parametry techniczne i użytkowe powyższego urządzenia i związanych z nim przewodów oraz przebieg samej trasy linii elektroenergetycznej. Użycie nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów, niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Racjonalne jest, że zamiast przestarzałych technologii (drewniane słupy, nieizolowane przewody o mniejszej średnicy) przy remoncie stosuje się nowsze technologie (np. betonowe słupy z żerdzi wirowanej, izolowane przewody o większej średnicy). Działania planowane przez inwestora, polegające na wymianie zużytych jej elementów - przewodów i słupów, stanowią co do zasady remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 p.b. (por. wyrok NSA z 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 983/17, z 6 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1509/16). Na linię energetyczną trzeba patrzeć jak na pewną całość i w tym kontekście oceniać czy mamy do czynienia z remontem, czy przebudową. Sama wymiana słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości lub rozstawu, miejsca posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Zmiana tych parametrów oznaczać będzie, że nie jest to remont, choć nie każda, nawet drobna (zmiana), będzie go wykluczać. Przykładowo wymiana słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu nawet, gdy zmianie ulegnie średnica przewodów instalacji lub słupy zostaną wykonane w innej konstrukcji i technologii, ale nie ulegną zmianie ww. parametry techniczne, a planowane roboty nie obejmą obiektu budowlanego, lecz określony jego fragment (por. wyrok NSA z 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1006/17). Pod pojęciem linii elektroenergetycznej należy rozumieć nie tylko przewody i urządzenia, nienależące do części składowych nieruchomości, służące do przesyłania energii elektrycznej, ale także inne podziemne, naziemne lub nadziemne obiekty i urządzenia niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń (verba legis - art. 124b ust. 1 u.g.n.). Takimi obiektami są w szczególności stacje transformatorowe, które są niezbędne do korzystania z przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Powszechnie znany jest fakt, że o tym, jaki prąd będzie płynął linią energetyczną, decydują parametry stacji transformatorowych. Transformator pozwala bowiem uzyskiwać pożądane wartości napięcia i natężenia prądu w obwodzie wtórnym (Nowa encyklopedia powszechna PWN, Wyd. Naukowe PWN 1996, s. 438-439; E. Batóg, J. W. Mietelski, B. Winiarska, red. K. Włodarczyk, Słownik szkolny. Fizyka, Wyd. Zielona Sowa 2004, s. 288/289). Jeżeli parametry stacji transformatorowej nie ulegną zmianie, to nie zmieni się ani wielkość mocy przesyłanego prądu, ani natężenie pola elektromagnetycznego wokół linii energetycznej. Z kolei warunkiem uznania planowanych robót jako przewidzianych w art. 124b ust. 1 u.g.n. czynności związanych z usuwaniem awarii urządzeń wskazanych w tym przepisie jest stwierdzenie, że w wyniku niekontrolowanego rozwoju sytuacji podczas eksploatacji urządzeń, o których mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n., doszło do ich gwałtownego, nieprzewidzianego uszkodzenia lub zniszczenia, powodujące przerwę w ich użytkowaniu lub utratę ich właściwości (por. art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej - tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 112). Usunięcie awarii powinno zatem polegać stosownie do okoliczności na przywróceniu użytkowania urządzeń lub na przywróceniu ich właściwości. Przenosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z zebranego materiału dowodowego wynika niezbicie, że przedmiotowe przewody elektroenergetyczne oraz stacja transformatorowa są połączone z siecią E. oraz służą E. do przesyłania energii elektrycznej. Za błędne należy uznać stanowisko Sądu I instancji, że oświadczenie E. z 20 października 2022 r. nie może samo w sobie stanowić wystarczającego dowodu pozwalającego na uznanie, że sporna linia stanowi własność przedsiębiorstwa przesyłowego, jak również, że w aktach sprawy brak jest również jakiegokolwiek przekonywującego dowodu przemawiającego za uznaniem, że sporne urządzenia przemysłowe wchodzą w skład przedsiębiorstwa skarżącej. Jak wskazał Sąd I instancji, w szczególności spółka nie okazała jakiegokolwiek dokumentu księgowego potwierdzające np. to, że sporna linia została wprowadzona do jej ewidencji środków trwałych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oczekiwania Sądu I instancji w tej kwestii są zbyt daleko idące. O wejściu w skład przedsiębiorstwa przesyłowego przesądza bowiem stan faktyczny władztwa nad rzeczą (urządzeniem przesyłowym), jakim jest posiadanie. Sąd I instancji dopatrując się w odniesieniu do tej kwestii naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i w konsekwencji uwzględniając skargę dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy istnieją podstawy do przyjęcia, że przedmiotowe przewody elektroenergetyczne oraz stacja transformatorowa nie należą do części składowych nieruchomości. Bez znaczenia jest to, czy E. jest ich właścicielem. Skoro bowiem są one używane przez E. do przesyłania energii elektrycznej, to obowiązkiem E. jest utrzymanie sprawności tych urządzeń oraz usuwanie ewentualnych awarii. E. jest zatem podmiotem, który w myśl art. 124b u.g.n. może zostać uprawniony do wejścia na przedmiotową nieruchomość w celu wykonania stosownych czynności. Zakres planowanych czynności do wykonania po wejściu na przedmiotową nieruchomość nie wskazuje na to, że w ich wyniku dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości lub rozstawu, miejsca posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Skarżący podnoszą, że planowana przez przedsiębiorstwo przesyłowe wymiana przewodów na przewody o większym przekroju skutkuje zwiększeniem zdolności przesyłowych, dopuszczalnej mocy obciążenia jak i natężenia pola elektromagnetycznego. Należy podkreślić, że chodzi o potencjalną, a nie realną możność zwiększenia ww. czynników. Planowane czynności mieszczą się zatem w pojęciu remontu. Sąd I instancji kwestionując ustalenia organów, zgodnie z którymi planowane prace stanowią remont, a nie przebudowę, naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 124b ust. 1 u.g.n. Za zasadny należało także uznać zarzut naruszenia art. 200 p.p.s.a. w zw. z 210 § 1 p.p.s.a. przez zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżących. Z akt sądowo-administracyjnych nie wynika bowiem, aby skarżący w toku postępowania sądowo-administracyjnego, w szczególności na rozprawie w dniu 14 grudnia 2023 r., złożyli wniosek o zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania. Mając na uwadze podane argumenty i uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną do rozstrzygnięcia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 tej ustawy.