I OSK 50/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Mariola Kowalska sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 562/18 w sprawie ze skargi [...] prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą PPHU "[...]" [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia kierunku rekultywacji we wznowionym postępowaniu oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 24 października 2018 r. oddalił skargę [...] (Skarżący) prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą PPHU "[...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach (Kolegium) z 15 czerwca 2018 r. w przedmiocie ustalenia kierunku rekultywacji we wznowionym postępowaniu. Skarżący zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną zarzucając mu : I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art, 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 zd. 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., przejawiające się w tym, iż sąd pierwszej instancji dokonał niewłaściwej kontroli legalności działalności organów administracji publicznej, poprzez przyjęcie stanu faktycznego, ustalonego przez organy administracji bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz jego właściwej oceny, którego skutkiem było niedostateczne i niedokładne wyjaśnienie spornych okoliczności sprawy, a w konsekwencji wydanie wadliwej decyzji administracyjnej i orzeczenia; b) art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania przez sąd czy organy w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wobec szeregu zarzutów stawianych przez skarżącego, dotyczących w szczególności naruszenia przepisów postępowania w toku postępowania administracyjnego oraz oddalenie skargi przez sąd w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie; c) art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 zd. 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak przedstawienia przez Sąd 1 instancji własnego stanowiska w rozpoznawanej sprawie, a także brak kompleksowego rozpoznania przez sąd I instancji wszystkich zarzutów skargi oraz twierdzeń i argumentów podniesionych przez skarżącego, czego wyrazem jest bezapelacyjne przyjęcie stanowiska organu administracyjnego, bez merytorycznej oceny sądu, zastąpionej głównie przywoływaniem w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wybranych fragmentów dokumentacji zebranej w sprawie i przepisów prawa oraz lakoniczne odniesienie się sądu do zarzutów skarżącego poprzez ograniczenie do deklaratywnego stwierdzenia, iż nie zasługują one na uwzględnienie, co w konsekwencji uniemożliwia zrozumienie motywów rozstrzygnięcia Sądu I instancji i tym samym uniemożliwia merytoryczną polemikę z treścią rozstrzygnięcia, a Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę instancyjną wyroku; d) art. 145 § i pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 78 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo tego, iż organ administracji publicznej, w zależności od etapu postępowania w przedmiotowej sprawie : - nie przeprowadził w należyty sposób postępowania dowodowego i nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w przedmiocie jednoznacznego ustalenia, czy przez kopalnię Dziewiątle przepływa ciek, czy też jest to naturalne obniżenie terenu odprowadzające wody opadowe, między innymi poprzez całkowite zignorowanie w toczącym się postępowaniu wniosku strony o przeprowadzenie oględzin na terenach kopalni lub wszelkich niezbędnych czynności w tzw. okresie suchym, zmierzających do wskazania w sposób nie budzący wątpliwości kwestii rzekomego cieku i okresów jego występowania, a także poprzez nie wzięcia pod uwagę raportu oddziaływania na środowisko z lutego 2009 roku, z którego badań wynika, że złoże "Dziewiętle" jest nie zawodnione, czym dopuścił się naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., - pominął wniosek strony o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania w przedmiocie obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko wywołanych prowadzoną działalnością górniczą w zakresie eksploatacji złoża piaskowców kwarcytowych ze złoża Dziewiątle toczącego się przed Starostą Powiatowym w [...], zakończonym decyzją z dnia 20 lipca 2017 r. znak: ROŚ.1.6341.13.2016 uchyloną następnie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 27 grudnia 2017 r. SKO.OŚ-60/2854/158/2017 na okoliczność braku ustalenia charakteru spornego naturalnego obniżenia terenu - "cieku" i nie przeprowadzenia dowodu z dokumentów znajdujących się w ww. aktach w szczególności protokołu z dnia 6 kwietnia 2017 r. i raportu oddziaływania na środowisko, czym naruszył art. 140 k.p.a., 75 §1 k.p.a. w zw. z 78 §1 k.p.a., - pominął w treści uzasadnienia decyzji część zarzutów powołanych przez Skarżącego w odwołaniu, a w konsekwencji nie odwołał się do treści stawianych decyzji organu I instancji zarzutów, czym naruszył art. 107 § 4 k.p.a,, a które to uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem w razie podzielania przez sąd I instancji wskazanych wyżej zarzutów Skarżącego, powinien zapaść wyrok uchylający zaskarżoną decyzję. II. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 16 pkt 5 w zw, z art, 230 ustawy Prawo wodne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie okresowo gromadzących się wód opadowych na terenie działalności górniczej prowadzonej przez Skarżącego, w skutek naturalnego obniżenia terenu, za ciek wodny, a w konsekwencji stwierdzenie niedopuszczalności dokonania rekultywacji tej części gruntu, która zajęta jest na ciek wodny, w sytuacji, gdy organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości, że na działkach należących do Skarżącego mamy do czynienia z okresowym bezimiennym ciekiem, a w konsekwencji u podstaw decyzji oraz zaskarżonego orzeczenia legły niejasne oraz niedostatecznie wyjaśnione okoliczności. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Spór w sprawie dotyczył prawidłowości decyzji Kolegium w zakresie w jakim organ ten, po rozpoznaniu odwołania Skarżącego od decyzji Starosty Opatowskiego (Starosta) z 31 stycznia 2018 r. odmówił ustalenia leśnego kierunku rekultywacji dla nieruchomości gruntowych o łącznej powierzchni 0,0260 ha oznaczonych w ewidencji gruntów jako część działek 221/1 o powierzchni 0,0214 ha i nr 219 o powierzchni 0,0046 ha wskazanych na załączniku graficznym nr 1 do decyzji. Decyzja Starosty z 31 stycznia 2018 r. a następnie decyzja Kolegium wydane zostały w toku wznowionego z urzędu postępowania zakończonego decyzją Starosty z 14 października 2016 r. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia Kolegium było ustalenie, że przez część działek 221/1 o powierzchni 0,0214 ha i nr 219 o powierzchni 0,0046 ha przebiega okresowy ciek wodny, który nie może ulec likwidacji z uwagi na brzmienie art. 230 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2017r. poz. 1566). Ponieważ okoliczność ta ujawniona została już po wydaniu decyzji z 14 października 2016 r. ustalającej leśny kierunek rekultywacji, a jednocześnie miała istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, zaistniała konieczność uchylenia jej w tym zakresie w ramach wznowionego postępowania i orzeczenia co do istoty sprawy. Sąd pierwszej instancji podzielił w pełni stanowisko organu zarówno co do zaistnienia w sprawie przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jak i co do wpływu nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów na treść danej decyzji. Sąd podzielił również stanowisko Kolegium o tym, że w niniejszej sprawie – ze względu na treść art. 230 ustawy - Prawo wodne – niedopuszczalne jest dokonanie rekultywacji tej części nieruchomości, która jest zajęta na ciek wodny. Przepis ten zakazuje bowiem uszkadzania brzegów śródlądowych wód powierzchniowych. Podnosząc w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania Skarżący kwestionuje zaakceptowanie przez Sąd ustaleń faktycznych organu z których wynika, że przez wskazane w decyzji działki przebiega okresowy ciek wodny. Zarzut objęty punktem 1.a. petitum skargi kasacyjnej jest oczywiście niezasadny. Skarżący zarzucając sądowi dokonanie niewłaściwej kontroli legalności działania organów administracji publicznej poprzez przyjęcie ustalonego przez nie stanu faktycznego nie odniósł się w ogóle do przywołanych przez Sąd w uzasadnieniu wyroku dowodów przeprowadzonych w toku postępowania administracyjnego. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wymienił dowody, które w jego ocenie przemawiały za prawidłowością ustaleń faktycznych poczynionych przez organy przywołując w szczególności treść pism Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z 24 stycznia 2017 r., z 21 lutego 2017 r. (wraz z załącznikami w postaci wycinku ortofotomapy oraz wydrukiem arkusza mapy rastrowej) i z 8 marca 2017 r. Sąd powołał się również na wyniki oględzin z 22 listopada 2017 r., mapę topograficzną i geologiczno-gospodarczą oraz operat wodnoprawny. Skarżący w skardze kasacyjnej nie przedstawił żadnych konkretnych zarzutów i twierdzeń (z wyjątkiem twierdzeń dotyczących pisma z 24 stycznia 2017 r. oraz protokołu oględzin do których Sąd kasacyjny odniesie się w dalszej części uzasadnienia), które pozwalałyby na zakwestionowanie wynikających z tychże dowodów ustaleń dotyczących występowania okresowego cieku wodnego. Wbrew stanowisku wrażonemu w punkcie 1.b. petitum skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji zbadał, czy decyzje organów obu instancji nie naruszając przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również zbadał prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego. Odnosząc się do kwestii wznowienia postępowania wyjaśnił jakie okoliczności przemawiały za jego wznowieniem, zaznaczył, że nie budzi jego wątpliwości fakt wznowienia postępowania z urzędu, wskazał jakie dowody przemawiały za uznaniem, że w sprawie ujawniła się okoliczność faktyczna istotna dla jej rozstrzygnięcia. Podkreślił, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd wyjaśnił również z jakich przyczyn uznał za prawidłowe uchylenie decyzji Starosty w części wyjaśniając, że organ ten w sposób wadliwy – bez podstawy – objął przedmiotem swojego rozstrzygnięcia również działkę nr 208/2. Oznacza to, że niezasadny jest zarzut objęty punktem 1.c. petitum skargi kasacyjnej. Zarzuty objęte punktem 1. d petitum skargi kasacyjnej również uznać należy za niezasadne. W ich uzasadnieniu Skarżący podnosił, że przywołane przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku fragmenty pism są niejednoznaczne i wynikają z nich pewne sprzeczności wskazując jako ich przykład nazywanie w dokumentach strumienia zamiennie "naturalnym obniżeniem terenu" lub "strumieniem okresowym". Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że organ ustalił występowanie na terenie złoża okresowego cieku wodnego. Oczywiste jest, że ciek wodny może znajdować się w naturalnym obniżeniu terenu jak również może być określany jako strumień okresowy, o ile występuje jedynie okresowo. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że przywołane przez Skarżącego wyrażenia stanowią wyjęte z kontekstu fragmenty pisma Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z 24 stycznia 2017 r. Skarżący cytując je pomija początek zdania, w którym zawarte zostały powyższe stwierdzenia. W piśmie z 24 stycznia 2017 r. wskazano bowiem "Ustalono, że potok ten (uchodzący do odpływu z Woli Jastrzębskiej) w dokumentach nazywany bywa zamiennie "naturalnym obniżeniem terenu" lub "strumieniem okresowym", pomimo że oznaczony jest zarówno na mapie Podziału Hydrograficznego Polski, jak też na mapach topograficznych tego terenu". Innymi słowy z pisma z 24 stycznia 2017 r. wynika wprost, że na terenie obszaru górniczego ustalone zostało występowanie potoku, przy czym – co podkreślono w dalszej części pisma – jego okresowość nie miała znaczenia dla jego klasyfikacji jako cieku naturalnego zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1c obowiązującego ówcześnie prawa wodnego z 18 lipca 2001 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.). Skarżący zarzuca organowi – a co za tym idzie Sądowi pierwszej instancji – pominięcie raportu oddziaływania na środowisko sporządzonego w lutym 2009 r. Odnosząc się do tego zarzutu zwrócić należy uwagę, że właśnie pominięcie istnienia spornego cieku wodnego we wcześniej wydanych decyzjach stało się powodem wznowienia postępowania. Skarżący podnosił również w skardze kasacyjnej, że powołane w powyższym piśmie oględziny przeprowadzone zostały w listopadzie 2017 r. a więc w "porze mokrej", organ winien zatem zweryfikować kiedy zjawisko to występuje, ewentualnie uzupełnić materiał dowodowy o oględziny dokonane w okresie suchym. Odnosząc się do tego zarzut zwrócić należy uwagę, że pierwszy termin oględzin wyznaczony został przez organ na 18 sierpnia 2017 r. Skarżący wskazał jednak, że z uwagi na otrzymanie zawiadomienia o terminie 14 sierpnia 2017 r., a więc później niż 7 dni przed planowanym terminem, nie będzie mógł wziąć w nich udziału, w konsekwencji wnosi o zmianę terminu, gdyż chce w nich uczestniczyć. Skarżący wystąpił o wyznaczenie terminu oględzin na 18 ewentualnie 19 października 2017 r. Organ przychylił się do wniosku Skarżącego wyznaczając termin czynności procesowej na 18 października 2017 r. Po raz kolejny Skarżący z uwagi na zbyt późne doręczenie wezwania wystąpił o zmianę terminu. Ze sporządzonego przez organ protokołu wynika, że Skarżący był obecny 18 października 2017 r. w biurze firmy jednak z uwagi na konieczność przeprowadzenia planowanych pilnych prac geologicznych nie mógł wziąć udziału w czynnościach. W konsekwencji od czynności odstąpiono, a następnie wyznaczono kolejny termin na 22 listopada 2017 r. Sąd kasacyjny nie neguje obowiązku organu do powiadomienia strony o wyznaczonym terminie czynności procesowej z odpowiednim wyprzedzeniem. Ne neguje również prawa strony do odebrania awizowanej przesyłki w ostatnim dniu awizacji (tak jak miało to miejsce w odniesieniu do zawiadomienia o terminie oględzin wyznaczonym na 18 sierpnia 2017 r. wysłanym na oba znane organowi adresy Skarżącego). Jednak biorąc pod uwagę działania organu poprzedzające przeprowadzenie oględzin nie można stawiać mu zarzutu zaniechania przeprowadzenia oględzin w porze uznanej za bardziej odpowiednią przez Skarżącego. Odnosząc się do zarzutu pominięcia wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania zakończonego decyzją z 20 lipca 2017 r. uchyloną następnie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 27 grudnia 2017 r. na okoliczność braku ustalenia charakteru spornego naturalnego obniżenia terenu - "cieku" i nie przeprowadzenia dowodu z dokumentów znajdujących się w ww. aktach w szczególności protokołu z 6 kwietnia 2017 r. i raportu oddziaływania na środowisko Sąd kasacyjny wskazuje, że skoro Skarżący był stroną owego postępowania to mógł przedłożyć wnioskowane przez siebie dokumenty. Sąd kasacyjny podkreśla w tym miejscu, że zgodnie z art. 7 k.p.a. "[w) toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". W aktualnym stanie prawnym obowiązek podejmowania przez organy administracji publicznej z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, został zatem poszerzony o działanie na wniosek stron. Jeśli zatem organy ustalą, na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego, że określona sytuacja ma lub nie ma miejsca w sprawie, to co do zasady nie są zobligowane do poszukiwania dalszych dowodów w tym zakresie. Na organie nie spoczywa nieograniczony obowiązek poszukiwania dowodów, zwłaszcza w sytuacji gdy określone, istotne dla sprawy fakty, zostały już ustalone. Dowody przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które rzeczywiście mogą mieć znaczenie prawne dla sprawy, a nie w celu poszukiwania ewentualnych okoliczności, które mogą zaprzeczyć dotychczasowym ustaleniom. W konsekwencji oznacza to, że w przypadku posiadania przez stronę wiedzy co do innych okoliczności niż ustalone przez organ, nie może ona pozostawać bierna i powinna podjąć działania w celu wykazania prawdziwości swoich twierdzeń. Dla prowadzenia dalszych czynności dowodowych konieczna jest więc inicjatywa strony. Nawet bowiem jeśli obowiązek udowodnienia określonej okoliczności z mocy art. 7 k.p.a. ciąży na organie administracji, to nie zwalnia to strony postępowania z obowiązku dostarczenia dowodu niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążąca na organach powinność zbadania wszystkich okoliczności istotnych w sprawie w żaden sposób nie może usprawiedliwiać bierności strony zainteresowanej oraz nie zwalnia jej z obowiązku współdziałania z organem w wyjaśnieniu sprawy (por. wyroki NSA z 22 stycznia 2022 r. III OSK 1185/21, 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1711/17, 5 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1626/18, 20 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 4192/18). Również zarzut zaakceptowania przez Sąd nieodniesienia się przez organ drugiej instancji do wszystkich zarzutów podniesionych przez Skarżącego w odwołaniu, w czym upatrywał on naruszenia art. 107 § 4 k.p.a nie jest zasadny. Skarżący poza ogólnym stwierdzenie, że uwzględnienie tych zarzutów winno prowadzić do uwzględnienia złożonej przez niego skargi, nie wskazał w skardze kasacyjnej konkretnie jakie jego zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zostały pominięte przez Sąd pierwszej instancji ani też nie wskazał konkretnie, jaki wpływ ich pominięcie miało na wynik sprawy. Podsumowując wskazać należy, że w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji nie została naruszona właściwość sądu administracyjnego (art. 3 § 1), wyrok został wydany po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1) sąd rozstrzygnął w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art. 134 § 1). Uzasadnienie wyroku spełnia wszelkie wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., tym samym możliwa była jego kontrola. Ponieważ podniesione przez Skarżącego zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie doprowadziły do zakwestionowania stanu faktycznego przyjętego przez Sąd za podstawę kontroli zaskarżonej decyzji, za niezasadny uznać należało również zarzut naruszenia prawa materialnego to jest art. 16 pkt 5 w związku z art. 230 ustawy - Prawo wodne. Zgodnie z art. 16 pkt 5 ustawy - Prawo wodne pojęcie cieku naturalnego obejmuje rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy naturalnymi lub uregulowanymi korytami. W niniejszej sprawie organy ustaliły występowanie na terenie wskazanych w decyzji działek okresowego cieku naturalnego, to jest wody płynącej. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, fakt że ciek ten pojawia się okresowo nie wyłącza uznania, że spełnia on przesłanki z art. 16 pkt 5 ustawy – Prawo wodne, co uzasadniało zastosowanie art. 230 tejże ustawy. Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zarządzeniem z 28 stycznia 2022 r. strony postępowania zostały poinformowane, że w związku ze zmianą art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm., dalej: "ustawa z 2 marca 2020 r.".), wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach w których strony nie wyraziły zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. Z uwagi na brak zgody wszystkich stron postępowania na przeprowadzenie rozprawy zdalnej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną zgodnie z art. 15 zzs 4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.