I OSK 34/26

Dnia 26 lutego 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B., K.B. i E. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 października 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 725/25 o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawie ze skargi A. B., K.B. i E. D. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 czerwca 2024 roku, sygn. akt II SA/Łd 379/24 w sprawie ze sprzeciwu Miasta Łódź od decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr GN-III.7581.435.2022.AG w przedmiocie zwrotu nieruchomości postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z dnia 24 października 2025 r. (sygn. akt II SA/Łd 725/25), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę A. B., K.B. i E. D. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 czerwca 2024 roku, sygn. akt II SA/Łd 379/24 w sprawie ze sprzeciwu Miasta Łódź od decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 17 kwietnia 2024 roku nr GN-III.7581.435.2022.AG w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły: A. B., K.B. i E. D. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 270 p.p.s.a., w zw. z naruszeniem art. 142 § 1 oraz art. 64b § 1 w zw. z art. 47 § 1 w zw. z art. 65 i nast., w tym art. 67 § 5 p.p.s.a poprzez błędną odmowę stronie prawa do wznowienia postępowania, mimo braku doręczenia pełnomocnikowi A. B., K.B. i E. D. sprzeciwu Miasta Łódź oraz później zawiadomienia o działaniach podejmowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, a w konsekwencji pominięcie powyżej wymienionych w zakresie procedury wydania przez WSA w Łodzi wyroku, co doprowadziło do tego, że istotny zakres postępowania sądowoadministracyjnego - na tamtym etapie - którego wyniki aktualnie rzutują na prawa i obowiązki w/w, został przeprowadzony poza wiedzą i świadomością w/w, bez możliwości uwzględnienia ich stanowiska oraz wypowiedzenia się w przedmiocie wniesionego przez Miasto Łódź sprzeciwu, co w konsekwencji wypełnia dyspozycję art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. - w/w zostały w pełni pozbawione możności obrony swych praw. Prawa w/w zostały w istotny sposób naruszone gdyż obecnie, Wojewoda Łódzki wydając w dniu 23.09.2025 r. decyzję nr GN-III.7581.435.2022.AG oparł rozstrzygnięcie na wskazaniach zawartych w wyroku WSA w Łodzi, które jawią się jako niekorzystne dla w/w i zbyt daleko idące. W konsekwencji powyższego, skarżące kasacyjnie wnosiły o: uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się nieskuteczna. Wyjaśnienia na wstępie wymaga, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi są wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów. Ponadto zarzuty kasacyjne powinny zawierać uzasadnienie, a w przypadku zarzutów naruszenia przepisów procesowych także wskazanie jaki wpływ na wynik sprawy miało zarzucane uchybienie procesowe. Sąd nie może bowiem zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że rozpoznawana skarga kasacyjna, pomimo sporządzenia go przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, nie zawiera zarzutów adekwatnych do zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazać w związku z tym należy, że zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 października 205 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - orzekając na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 32 w zw. z art. 64b § 3 p.p.s.a. - odrzucił skargę A. B., K.B. i E. D. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 czerwca 2024 roku, sygn. akt II SA/Łd 379/24 w sprawie ze sprzeciwu Miasta Łódź od decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 17 kwietnia 2024 roku nr GN-III.7581.435.2022.AG w przedmiocie zwrotu nieruchomości. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że badanie dopuszczalności wznowienia na posiedzeniu niejawnym w ramach art. 280 § 1 w związku z § 2 p.p.s.a. dotyczy nie tylko kwestii zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania i oparcia jej na ustawowej podstawie wznowienia, ale również ustalenia w szczególności takich elementów jak legitymacja skargowa w tym zakresie, ziszczenie się okoliczności w postaci zakończenia postępowania objętego skargą o wznowienie prawomocnym orzeczeniem, czy brak możliwości dalszego wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie postępowania z wyjątkami przewidzianymi w art. 285 § 2 p.p.s.a. Badając zatem legitymację skargową w rozpoznawanej sprawie, Sąd Wojewódzki stwierdził, że stronami pierwotnego postępowania sądowego byli: wnoszący sprzeciw, tj. Miasto Łódź oraz organ administracji publicznej Wojewoda Łódzki, który wydał zaskarżoną decyzję. Stosownie bowiem do art. 32 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. w postępowaniu wszczętym sprzeciwem od decyzji stronami są skarżący oraz organ, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu. W postępowaniu tym, z mocy art. 64b § 3 p.p.s.a. nie występują uczestnicy postępowania, a przepisów art. 33 p.p.s.a. nie stosuje się. Tym samym, zdaniem Sądu, skoro bezspornym było, że A. B., K.B. oraz E. D. nie były stronami w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 14 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 379/24, to wniesioną przez nie skargę o wznowienie postępowania uznać należało za niedopuszczalną, jako złożoną przez nieuprawniony podmiot. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, autor skargi kasacyjnej, wskazując na niezasadną odmowę stronie prawa do wznowienia postępowania, zarzucił natomiast Sądowi I instancji naruszenie (cyt.): "art. 271 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 270 p.p.s.a., w zw. z naruszeniem art. 142 § 1 oraz art. 64b § 1 w zw. z art. 47 § 1 w zw. z art. 65 i nast., w tym art. 67 § 5 p.p.s.a.". Wyjaśnić zatem w tym miejscu trzeba, że przepis art. 270 p.p.s.a. stanowi, iż w przypadkach przewidzianych w dziale VII można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Natomiast w art. 271 pkt 1 i 2 p.ps.a. ustawodawca zawarł przesłanki wznowienia postępowania z powodu nieważności. Z kolei w myśl art. 142 § 1 p.p.s.a., odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu doręcza się każdej stronie. Zgodnie zaś z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Przepisy art. 65 i art. 67 § 5 p.p.s.a. regulują natomiast zasady doręczeń pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z powyższego wynika, że zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty pozostają w ewidentnej sprzeczności z przepisami art. 280 § 1 w zw. z art. 32 w zw. z art. 64b § 3 p.p.s.a., które stosował Sąd Wojewódzki i na podstawie których stwierdził brak legitymacji skarżących kasacyjnie do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Przepisy te (z wyjątkiem art. 64b § 1 p.p.s.a., o czym poniżej) nie stanowiły bowiem wzorca kontroli sądowej w przedmiotowej sprawie i nie mogły tym samym skutecznie podważać przyjętej przez Sąd Wojewódzki oceny w tym zakresie. Powołany z kolei art. 64b § 1 p.p.s.a., do którego odnosił się Sąd I instancji a który stanowi, że do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, nie został przez autora skargi kasacyjnej powiązany z żadnym innym przepisem pozwalającym składowi orzekającemu poddać ocenie wyrażony przez ten Sąd pogląd co do braku posiadania przez skarżące kasacyjnie legitymacji skargowej do zainicjowania postępowania wznowieniowego (tj. art. 64b § 3, art. 32, art. 33 p.p.s.a.). Stosownych przepisów w tym zakresie nie powołano również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił na podstawie art. 184 zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a.