I OSK 2870/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant sekretarz sądowy O. G. po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1741/15 w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1741/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1971 r., nr [...], przenoszącej własność nieruchomości oznaczonej numerem hip. [...], stanowiącej własność spadkobierców M. K., na rzecz J. K. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik E. K. zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 11 poz. 57), polegające na wydaniu przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] decyzji z dnia [...] kwietnia 1971 r. na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1969 r., znak sprawy [...], o wszczęciu postępowania w drodze przymusowego wykupu oraz decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1970 r., znak sprawy [...], o zatwierdzeniu licytacji mimo tego, że powołane decyzje wydane zostały w warunkach nieważności. Powyższe, w przypadku przesądzenia tej okoliczności w postępowaniu nadzorczym, oznaczałoby przeniesienie własności nieruchomości, co do której nie przeprowadzono postępowania o przymusowy wykup i postępowania licytacyjnego, zakończonych ostatecznymi decyzjami administracyjnymi. W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej ppsa, w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do rażącego naruszenia przepisów warunkujących możliwość przeniesienia własności nieruchomości. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej opisano dotychczasowy tok postępowania, przytoczono treść przepisów prawa, których naruszenie zarzucono w skardze kasacyjnej i wskazano, że decyzja o zatwierdzeniu licytacji nie mogła posiadać cech ostateczności, a to ze względu nie tylko na brak dokumentów źródłowych w tej kwestii, ale ze względu na brak wskazania w rozdzielniku decyzji wszystkich spadkobierców M. K. Stwierdzono, że wbrew stanowisku Sądu, brak stosownych dokumentów nie może być rozstrzygany na korzyść legalności zaskarżonej decyzji, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że dokumenty takie nigdy nie istniały - nie zostały wytworzone. Skoro Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] w uzasadnieniu swojej decyzji przemilczało następców prawnych M. K. to fakt ten pozwala zasadnie domniemywać, że decyzji tej nigdy im nie doręczono. Jest bowiem rzeczą logiczną, że gdyby organ uwzględnił te osoby, to zostałyby one wskazane w rozdzielniku. W tej sytuacji nie można domniemywać, że właściciel gospodarstwa zgadzał się z wydanymi decyzjami, bowiem nie odwoływał się od nich. W przypadku zatem, w którym brak jest ostatecznej decyzji w przedmiocie zatwierdzenia licytacji, jakakolwiek decyzja o przeniesieniu własności rażąco naruszałaby prawo. Powtarzającym się rażącym błędem w zaskarżonej decyzji jest traktowanie M. K. jako właściciela gospodarstwa o pow. [...] ha uregulowanego w księdze wieczystej nr [...]. Podniesione w kasacji zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego wiążą się ściśle z zarzutami naruszenia prawa materialnego. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa - wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa - spełniona jest wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W ocenie skarżącej kasacyjnie organ wydający decyzję, jak również organy ją kontrolujące, w jasny i oczywisty sposób rażąco naruszyły przepisy wymienione w skardze kasacyjnej. Jednoznaczność (brak wątpliwości interpretacyjnych) przepisów ustawy i rozporządzenia w zakresie zasad i trybu przeprowadzenia licytacji stanowi o tym, że ich niezastosowanie skutkuje rażącym naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Zarzut naruszenia § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych, jako przepisu prawa materialnego, nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca kasacyjnie nie wyjaśniła - stosownie do art. 174 pkt 1 ppsa - na czym polegała błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie powołanego przepisu przez Sąd I instancji. Zamiast tego, skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie tego przepisu bezpośrednio organowi administracji orzekającemu w sprawie licytacji nieruchomości, co w żaden sposób nie odpowiada wymaganiom art. 174 pkt 1 ppsa. Zarzut naruszenia art. 151 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa również nie jest zasadny. Skarżąca kasacyjnie nie wskazała bowiem, które przepisy prawa zostały rażąco naruszone w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Nie można zatem uznać, że Sąd I instancji niewłaściwie zastosował art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co miałoby skutkować naruszeniem przez Sąd art. 151 ppsa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.