I OSK 2827/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Przybysz Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej X. spółki akcyjnej z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2790/22 w sprawie ze skargi X. spółki akcyjnej z siedzibą w Warszawie na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 22 września 2022 r. nr KKU–219/20 w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną

Wyrokiem z 17 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2790/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę X. S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 22 września 2022 r. nr KKU-219/20 w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości. Skargę kasacyjną wywiodła X. S.A. w W. (dalej jako: Spółka, skarżąca lub skarżąca kasacyjnie), reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając powyższy wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako: ppsa) ww. wyrokowi naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 1 ppsa, tj.: a) art. 5 ust. 1 i art. 11 ust.1 pkt. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy prowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32 poz. 191 ze zm.) i art. 6 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1989 r. nr 14, poz. 74) przez jego błędną wykładnię i uznanie, że jedynie zarząd ustalony na podstawie decyzji lub umowy wyłącza komunalizację z mocy prawa; b) art. 34a w związku z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "X." (Dz.U. z 2021r., poz. 146) przez jego niezastosowanie; c) art. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "X." (Dz.U. z 1948 r. Nr 43, poz. 312), art. 16 ust. 1, 2 i 3 i art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz.U. z 1970r. Nr 9 poz. 76) oraz art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (tj. Dz.U. nr 24, poz. 122 ze zm.) przez niezastosowanie w sytuacji, kiedy przepisy prawa przewidywały wyposażenie przedsiębiorstwa państwowego X. w środki niezbędne do prowadzenia działalności i mienie stanowiące wydzieloną część, w związku z art. 80 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1985r. Nr 22 poz. 99 ze zm.), przez jego niezastosowanie, a przez to nieuwzględnienie przejścia z mocy prawa gruntów będących w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego X. w zarząd tego przedsiębiorstwa; 2. przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ppsa, tj. art. 151 ppsa przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej i oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8 art. 77 § 1 i art. 80 kpa w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnymi ustawę i o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32 poz. 191 ze zm.) przez nieuwzględnienie, że w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość była zajęta na cele komunikacji kolejowej i zajęta pod infrastrukturę kolejową (w tym przyległy pas gruntu stanowiąc teren ochronny służący prawidłowej eksploatacji linii), służącej do realizacji przewozów kolejowych, a ponadto nieuwzględnienie przepisu art. 11 ust. 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. wyłączającej z komunalizacji składniki mienia, które należą do przedsiębiorstw państwowych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym. Skarżąca kasacyjnie na podstawie art. 176 § 1 pkt. 3) w zw. z art. 185 § 1 ppsa wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Na podstawie art. 176 § 2 ppsa złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Zarządzeniem z 6 czerwca 2025 r. Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 ppsa, zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, a zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 ppsa. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia Sądu I instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Następnie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 193 zd. drugie ppsa, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określono zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed Sądem II instancji wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 193 zd. pierwsze ppsa. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z treścią art. 174 ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej postawiono zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Co do zasady w takich sytuacjach należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutów procesowych, gdyż w przypadku, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, dopiero po przesądzeniu, że stan sprawy przyjęty przez wojewódzki sąd administracyjny w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd I instancji przepis prawa materialnego. Najdalej idący i w istocie jedyny zarzut dotyczący naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów postępowania sprowadza się do uchybienia dyspozycji normy z art. 151 ppsa przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej i oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8 art. 77 § 1 i art. 80 kpa w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnymi i ustawę o pracownikach samorządowych, jak również nieuwzględnienie przepisu art. 11 ust. 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. wyłączającej z komunalizacji składniki mienia, które należą do przedsiębiorstw państwowych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym. Należy zauważyć, że zarzut ten dotyczy także naruszenia prawa materialnego, gdyż powołane w nim regulacje, które miały być nieuwzględnione przez organ administracyjny orzekający w sprawie, poza kwestiami ustrojowymi, normują materialnoprawną problematykę nabycia mienia komunalnego. Skarżąca kasacyjnie starała się za pomocą tego zarzutu zwalczać poczynione w obrębie kontrolowanej sprawy ustalenia stanu faktycznego. Zgodnie z przywołanym w tym zarzucie art. 5 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 – staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Natomiast stosownie do wskazanego przez kasatora art. 11 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3 tej ustawy, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli: 1) służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej, 2) należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, z zastrzeżeniem przepisu art. 14, 3) należą do Państwowego Funduszu Ziemi, z zastrzeżeniem przepisu art 15. Trafnie Sąd I instancji ocenił, w ślad za stanowiskiem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, że treść art. 5 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych uprawnia do jednoznacznej konkluzji, iż przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe). Natomiast przesądzające znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie wyżej wskazanego aktu normatywnego. Jak ustalił organ wydający kontrolowaną następnie decyzję, Spółka nie posiadała na dzień 27 maja 1990 r., a więc w dacie wejścia w życie ww. ustawy, dokumentu potwierdzającego uzyskanie prawa zarządu (użytkowania) komunalizowanej nieruchomości położonej w Ł. - szlak kolejowy X., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr: [...] o pow. 0,0021 ha, [...] o pow. 0,2643 ha, [...] o pow. 0,4164 ha, [...] o pow. 1,3326 ha, [...] o pow. 0,3081 ha, [...] o pow. 0,2123 ha, [...] o pow. 0,3341 ha, [...] o pow. 0,3008 ha, [...] o pow. 0,0994 ha, [...] o pow. 0,0093 ha, [...] o pow. 0,0785 ha, [...] o pow. 0,1783 ha, [...] o pow. 1,6858 ha, [...] o pow. 0,0261 ha, [...] o pow. 0,0850 ha, w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...]. Innymi słowy, Spółka nie mogła być uznana za podmiot legitymujący się tytułem prawnym do tej nieruchomości. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa ustaliła bowiem, że w zebranym w sprawie materiale dowodowym brakuje potwierdzenia, aby prawo zarządu do spornej nieruchomości przysługiwało jakiemukolwiek podmiotowi. Dlatego też Spółka nie mogła skutecznie przeciwstawić się komunalizacji tej nieruchomości, gdyż nie wykazała skutecznie, że ww. nieruchomość należała do niej w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym. Jak prawidłowo wywiodła Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, a stanowisko to następnie zaakceptował Sąd I instancji, w kontrolowanej sprawie nie znajdował zastosowania art. 11 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. X. S.A. w W. nie jest bowiem przedsiębiorstwem, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 powołanego aktu normatywnego, zgodnie z którym składniki mienia ogólnonarodowego, o których mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. X. na dzień 27 maja 1990 r. nie wykonywały zadań należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej, a te właśnie podmioty wymienia rzeczony przepis. Z faktu, że organem założycielskim X. był minister, nie wynika, iż wykonywane przez X. zadania należą do właściwości organów administracji rządowej. Ponadto w sprawie nie znajdował zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Wykaz przedsiębiorstw państwowych oraz jednostek organizacyjnych, o których mowa w tym przepisie, określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz.U. z 1990 r. nr 51 poz. 301). W powołanym podustawowym akcie wykonawczym nie zostało wymienione przedsiębiorstwo państwowe X. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że nie sposób uznać, aby składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego) w realiach niniejszej sprawy należały do Państwowego Funduszu Ziemi. Zatem także art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. W konsekwencji, skoro w ramach rozpoznawanego obecnie zarzutu nie miało miejsca naruszenie prawa materialnego, to bezzasadne okazały się powiązane z nim zarzuty naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 8 art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Dlatego też rozpoznawany zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy podlegał oddaleniu, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. Została ona bowiem wydana w warunkach pełnej realizacji zasady prawdy materialnej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ administracyjny II instancji w sposób wszechstronny i wyczerpujący ustalił stan faktyczny sprawy. Okoliczność, że ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego jest niekorzystna dla Spółki, nie oznacza, że decyzja będąca przedmiotem skargi jest nieprawidłowa. Dokonana w zaskarżonej decyzji ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Nie mogły zostać uwzględnione zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. W odniesieniu do tej kwestii należy zwrócić uwagę, że podstawy normatywne znajdujące zastosowanie w sprawie były przedmiotem wypowiedzi formułowanych w ramach działalności uchwałodawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uchwale z 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16, stwierdzono, że pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa X. bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191, ze zm.). Analogiczne stanowisko, w całości podzielające przedstawiony pogląd prawny, wyrażono w uchwale z 26 lutego 2018 r., sygn. akt I OPS 5/17. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie, tak jak każdy inny skład orzekający sądu administracyjnego I oraz II instancji, pozostaje związany ww. uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i uznanie, że wedle art. 5 ust. 1 i art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy - Przepisy prowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych i art. 6 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jedynie zarząd ustalony na podstawie decyzji lub umowy wyłącza komunalizację z mocy prawa. Sąd I instancji prawidłowo przyjął w ślad za orzeczeniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, że pojęcia "dysponowanie" i "zarządzanie" nie są tożsame z pojęciem "należy do", które w swym zakresie znaczeniowym wskazuje na aspekt prawnorzeczowy. W szczególności o zarządzie nie świadczy samo faktyczne przeznaczenie gruntu pod infrastrukturę kolejową, jeżeli nie wiązało się ono z tytułem prawnym. Ponadto nie świadczy o zarządzie legitymowanie się decyzją o opłatach za zarząd, w sytuacji braku tytułu prawnego – zarządu. W konsekwencji w dacie 27 maja 1990 r. ustanowienie zarządu wymagało określonej formy prawnej, tj. decyzji lub umowy, co wynikało z art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Jeżeli Spółka nie wykazała istnienia tego rodzaju decyzji lub umowy, to oznacza to, że nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. "należała" do terenowego organu administracji państwowej. W rezultacie podlegała ona komunalizacji z mocy prawa. Przyjdzie zauważyć, że ten pogląd znajduje potwierdzenie w powołanych wcześniej uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach sygn.: I OPS 2/16 oraz I OPS 5/17. W uzasadnieniu tych uchwał stwierdzono m. in., że uchwalona w dniu 27 kwietnia 1989 r. ustawa o przedsiębiorstwie państwowym "X." (Dz.U. Nr 26, poz. 138 ze zm.), zmieniająca m.in. ustawę z 1960 r. o kolejach, stanowiła w art. 50 ust. 1, że prawa przedsiębiorstwa X., działającego dotychczas na podstawie ustawy z 1960 r. o kolejach stają się prawami X., jako podmiotu działającego na podstawie ustawy z 1989 r. Ustawa ta nie zawierała jednak żadnych postanowień w zakresie ewentualnego przyznania X. zarządu gruntami. Powołany wyżej art. 50 ust. 1 miałby więc zastosowanie w zakresie zarządu, gdyby X. uzyskało zarząd w sposób opisany powyżej. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o X. z 1989 r. przedsiębiorstwu temu przysługiwało mienie, jako część wydzielona z mienia ogólnonarodowego w postaci środków będących w dyspozycji X. w chwili wejścia ustawy w życie oraz środki nabyte po tej dacie. Z przepisu tego nie wynika jednakże przyznanie X. jakiegokolwiek prawa o charakterze zarządczym do nieruchomości. Tak powołana wyżej ustawa z 1989 r., jak i ustawa z dnia 19 października 1991 r. o zmianie ustawy o przedsiębiorstwie państwowym "X." (Dz.U. Nr 107, poz. 463) nakazywała w art. 16 uznać prawo X. do wydzielonego mienia za "gospodarowanie", a nie oznaczone prawo rzeczowe. Oddaleniu podlegał także zarzut naruszenia art. 34a w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "X." przez jego niezastosowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo ocenił, że organy administracyjne nie były zobligowane do stosowania tych przepisów, gdyż nie dotyczą one postępowania w przedmiocie komunalizacji. Trafnie Sąd I instancji wyjaśnił, że przepis art. 34 ustawy o komercjalizacji dotyczy uwłaszczenia gruntów Skarbu Państwa na dzień 5 grudnia 1990 r., co do których X. nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu jej tych gruntów w formie prawem przewidzianej. Z kolei art. 34a ustawy o komercjalizacji stanowi, że grunty, o których mowa w art. 34, z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnymi i ustawę o pracownikach samorządowych. Zarówno przepisy art. 34, jak i 34a ustawy o komercjalizacji nie dotyczą gruntów, których komunalizacja nastąpiła na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnymi i ustawę o pracownikach samorządowych, lecz gruntów o których mowa w art. 5 ust. 3 i ust. 4 tej tego aktu normatywnego. Natomiast niniejsze postępowanie prowadzone jest na podstawie art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy o komunalizacji. Wskazana w przepisie art. 34 ustawy o komercjalizacji data, stanowiąca przesłankę nabycia użytkowania wieczystego określona została jako data późniejsza w stosunku do 27 maja 1990 r., czyli daty wywołującej oznaczone ustawowo skutki prawne w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z 1990 r. W związku z powyższym nabycie użytkowania wieczystego przez Spółkę skarżącą na podstawie ustawy o komercjalizacji nie powodowało, że 27 maja 1990 r. grunty nabywane nie należały do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z 1990 r. Decyzje uwłaszczające X. na 5 grudnia 1990 r. nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji komunalizacyjnych, gdyż komunalizacja i uwłaszczenie nie pozostają ze sobą w konflikcie czasowym. Zatem za błędne uznał Sąd I instancji kwestionowanie przez X. komunalizacji przez przepisy uwłaszczeniowe. W odniesieniu do tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny aprobując stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyjaśnia, że w wyroku z 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt K 30/03 (OTK-A 2005/4/35), Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 34a ustawy o komercjalizacji X. dotyczy gruntów, o których mowa w art. 34 tej ustawy, czyli gruntów będących nadal własnością Skarbu Państwa, znajdujących się 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu X. – co do których X. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Z kolei mienie objęte komunalizacją na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej stało się własnością gmin z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r., a zatem zdecydowanie wcześniej. W rezultacie przepisy o uwłaszczeniu X. nie mogły odnosić się do nieruchomości, które już wcześniej przeszły na własność gmin. W kwestii zarzutu dotyczącego naruszenia art. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "X.", art. 16 ust. 1, 2 i 3 i art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach oraz art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych przez niezastosowanie w sytuacji, kiedy przepisy prawa przewidywały wyposażenie przedsiębiorstwa państwowego X. w środki niezbędne do prowadzenia działalności i mienie stanowiące wydzieloną część, w związku z art. 80 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, przez jego niezastosowanie a przez to nieuwzględnienie przejścia z mocy prawa gruntów będących w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego X. w zarząd tego przedsiębiorstwa, należy wyjaśnić, że także i ten zarzut nie mógł odnieść zamierzonego przez skarżącą kasacyjnie skutku. Należy wskazać, że powołane rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej na mocy art. 1 powierzyło przedsiębiorstwu państwowemu pod nazwą "X." zarząd kolejami państwowymi i majątkiem Skarbu Państwa, przeznaczonym do użytku kolei państwowych oraz kolejami prywatnymi, znajdującymi się w zarządzie państwowym. Art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 г. o przedsiębiorstwie państwowym "X.", błędnie powołany w skardze kasacyjnej jako przepis z ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach, przesądzał, że "Mienie X. stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego". Zgodnie z art. 16 ust 2 tej ustawy "Mienie X. stanowią środki będące w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie ustawy oraz środki nabyte przez X. w toku jego dalszej działalności" natomiast w myśl art. 16 ust. 3 "X., gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewnia jego ochronę oraz racjonalne wykorzystanie". Z kolei wedle art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 г. o przedsiębiorstwie państwowym "X.", "Mienie oraz prawa i zobowiązania przedsiębiorstwa "X.", działającego dotychczas na podstawie ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach, stają się mieniem oraz prawami i zobowiązaniami X., działającego na podstawie niniejszej ustawy". Z cytowanych przepisów wyraźnie wynika, że przedmiotem ich regulacji było "gospodarowanie" mieniem. Nie sposób jednak z tego wywodzić, jak chce tego skarżąca kasacyjnie, aby było to równoznaczne z prawem zarządu. Zatem jeszcze raz należy podkreślić, że w dacie 27 maja 1990 r. Spółka nie legitymowała się tytułem prawnorzeczowym do spornej nieruchomości. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.