I OSK 2653/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (sprawozdawca) Sędziowie NSA Tamara Dziełakowska Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. B. o wyłączenie sędziego NSA Mariana Wolanina, sędziego NSA Mirosława Wincenciaka oraz sędziego WSA del. Arkadiusza Blewązkę w sprawie ze skargi kasacyjnej J. B., M. B., K. B. i M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 930/13 w sprawie ze skargi A. K., L. W., U. T. i M. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Mirosława Wincenciaka oraz sędziego WSA del. Arkadiusza Blewązki; 2. odrzucić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Mariana Wolanina.

Na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2019 r. M. B. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o wyłączenie sędziego NSA Mariana Wolanina, sędziego NSA Mirosława Wincenciaka oraz sędziego WSA del. Arkadiusza Blewązkę od orzekania w sprawie o sygn. akt I OSK 2653/17 ze skargi kasacyjnej J. B., M. B., K. B. i M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 930/13 w sprawie ze skargi A. K., L. W., U. T. i M. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu M. B. podniósł, że wnosi o wyłączenie wszystkich członków składu orzekającego z uwagi na wadliwe zastosowanie art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej, jako: "P.p.s.a.") przy podjęciu postanowienia o zawieszeniu postępowania (na rozprawie Sąd postanowił oddalić wniosek o zawieszenie postępowania). W dniu 27 sierpnia 2019 r. sędzia NSA Marian Wolanin, Mirosław Wincenciak oraz Arkadiusz Blewązka złożyli pisemne oświadczenia, że nie są im znane jakiekolwiek okoliczności wyłączające ich z orzekania w sprawie I OSK 2653/17. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dale, jako "P.p.s.a."), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 P.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Ustawa nakłada również na stronę postępowania obowiązek uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wyłączenia sędziego. Po pierwsze, w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 P.p.s.a., uzasadniające wyłączenie sędziego z mocy ustawy. Po drugie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona nie uzasadniła zastosowania instytucji wyłączenia sędziego stosownie do treści art. 19 P.p.s.a. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, aby pomiędzy nim a sędziami, o wyłączenie których wnosi, istniał, jakiś szczególny stosunek osobisty mogący być źródłem wątpliwości co do ich bezstronności lub mogący mieć wpływ na obiektywne orzekanie w niniejszej sprawie. Wnioskodawca nie podał żadnych okoliczności, które wskazywałyby na istnienie przynajmniej jednej z przesłanek wyłączenia sędziego. Zauważyć również należy, że zgodnie z art. 22 § 2 P.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez wszystkich sędziów, których wniosek dotyczy. Sędzia NSA Mirosław Wincenciak oraz sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka złożyli wymagane oświadczenia wskazując, że wobec nich nie zachodzą żadne okoliczności wyłączające ich od orzekania w niniejszej sprawie. Prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żąda wyłączenia sędziego, pomimo złożenia takiego oświadczenia, to zobowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r. sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 44, postanowienia NSA z dnia 12 marca 2012 r. sygn. akt I FZ 147/12 i z dnia 30 września 2014 r. sygn. akt II OZ 1000/14). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie przedstawił jakichkolwiek dowodów dyskredytujących prawdziwość oświadczeń złożonych przez sędziów objętych jego wnioskiem. Z powyższych względów wniosek o wyłączenie sędziego NSA Mirosława Wincenciaka oraz sędziego WSA del. Arkadiusza Blewązki nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Odnosząc się natomiast do wniosku o wyłączenie sędziego NSA Mariana Wolanina stwierdzić należy, że wnioskodawca po raz kolejny żąda wyłączenia wskazanego sędziego, nie przytaczając jednak żadnych nowych, dodatkowych okoliczności, które nie zostały już wcześniej podniesione i ocenione, a które mogłyby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Skoro zatem wniosek opiera się na tych samych okolicznościach, które były już przedmiotem rozpatrzenia, to w myśl art. 22 § 4 P.p.s.a. podlega on odrzuceniu. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 4 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 postanowienia.