I OSK 258/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 449/20 w sprawie ze skargi T.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 6 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę kasacyjną

Wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 449/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę T.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 6 lutego 2020 r. nr SKO 4111.7.2020 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego. Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z 22 "października" [winno być "listopada" - uw. NSA] 2019 r. T.W. (dalej wnioskodawca bądź skarżący) zwrócił się do Burmistrza Miasta Lubaczowa o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na syna M.W. (urodzonego 5 września 2003 r.). Decyzją z 19 grudnia 2019 r. nr "SR.522.308.2018/2019" [winno być "SR.522.308.2019/2020" - uw. NSA] (dalej decyzja z 19 grudnia 2019 r.), na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej kpa) i art. 5 ust. 1-3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm., dalej uśr), Burmistrz Miasta Lubaczowa (dalej Burmistrz) odmówił T.W. przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku. Wskazał, że rodzina wnioskodawcy składa się z 5 osób; toczy się postępowanie rozwodowe wnioskodawcy z żoną B.W.. Oboje małżonkowie mieszkają oddzielnie i podzielili opiekę na dziećmi M.W. zamieszkuje z wnioskodawcą, a dzieci S.W. i J.W. z B.W.. Na dochód rodziny w roku 2018 składał się dochód z pracy wnioskodawcy w wysokości 33.997,36 zł; dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 5.491,90 zł; dochód niepodlegający opodatkowaniu - stypendium socjalne pobierane przez B.W. z GOPS w Lubaczowie na córkę S. w kwocie 1.325 zł; zasiłek chorobowy B.W. z KRUS 390 zł; świadczenie z funduszu alimentacyjnego 11.635,71 zł (pobierane przez B.W.); łącznie w 2018 r. dało to kwotę 52.839,97 zł (tj. 880,67 zł miesięcznie na członka rodziny). Z uwagi na przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego (674 zł miesięcznie na osobę w rodzinie), odmówiono przyznania wnioskowanego świadczenia [k. 15-15v akt Burmistrza; k. 2-1 akt SKO]. W odwołaniu T.W. podniósł, że nie zgadza się z treścią decyzji z 19 grudnia 2019 r. ze względu na nieprawidłowe ustalenia faktyczne. Wskazał, że zamieszkuje wyłącznie z synem M.; komornik sądowy z uzyskiwanego przez niego wynagrodzenia potrąca 60% należności alimentacyjnych. Na polecenie pracownika organu I instancji wykreślił ze składu rodziny syna K. i w związku z tym podzielono jego dochód na 5 osób. Na syna ma zasądzone 500 zł alimentów [miesięcznie]. Skarżący wniósł o: przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego na syna M. wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego; ustalenie prawa z tytułu samotnego wychowywania dziecka i dodatku do zasiłku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej [k. 5-3 akt SKO]. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej Kolegium) decyzją z 6 lutego 2020 r. nr SKO 4111.7.2020 (dalej decyzja z 6 lutego 2020 r.) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 4-18 uśr, utrzymało w mocy decyzję z 19 grudnia 2019 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że obowiązujące przepisy jednoznacznie wykluczają możliwość dowolnego kwalifikowania składników podlegających odliczeniu od uzyskiwanego przychodu celem obliczenia dochodu. Wyjaśniono, że nie można nie uwzględnić w dochodzie rodziny wnioskodawcy wskazanych w odwołaniu egzekucji komorniczych (18.392,50 zł). Odwołujący nie świadczy alimentów na rzecz innych osób, tylko na członków swojej rodziny. Wnioskodawca we wniosku wskazał, że w skład jego rodziny wchodzi B.W. i dzieci: M., S. i J. Wykreślono syna K. Niezasadny jest zarzut skierowany do organu I instancji, który miałby poprawić wniosek albo samowolnie zmienić żądanie wnioskodawcy. Przy ustaleniu dochodu rodziny mającego znaczenie dla stwierdzenia uprawnienia do przyznania zasiłku rodzinnego organy winny brać pod uwagę dochody wszystkich jej członków (art. 3 pkt 2 uśr). W zakresie złożonego w odwołaniu dodatkowego wniosku o przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz dodatku do zasiłku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej wskazało, że zgodnie z art. 3 pkt 11 uśr właściwy w sprawie jest Burmistrz Miasta Lubaczowa, który winien podjąć stosowne postępowanie [k. 14-8 akt SKO]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie T.W. zaskarżył w całości decyzję z 6 lutego 2020 r., wnosząc o jej zmianę przez przyznanie mu prawa do zasiłku rodzinnego, dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka M.W. na okres zasiłkowy 2019/2020 wraz z wyrównaniem za ten okres. Skarżący podniósł, że Burmistrz podwójnie naliczył dochód rodziny; z jednej strony uznano za dochód środki z funduszu alimentacyjnego otrzymywane przez B.W., z drugiej strony nie odliczono od jego dochodów egzekucji komorniczych dokonywanych na rzecz funduszu alimentacyjnego. W jego ocenie, dokonywane przez niego wpłaty na rzecz tego funduszu winny być ujęte jako alimenty świadczone na rzecz innych osób. Podobnie winny być zaliczone alimenty płacone na rzecz K.W., skoro w ocenie organów nie jest on członkiem rodziny. Niezasadnie doszło do wykreślenia z wniosku jego syna K. Podniósł, że skreślenie zostało dokonane przez niego na polecenie pracownika organu I instancji. Syn K. spełnia jednak kryteria członka rodziny, bowiem w 2019 r. zdawał maturę, nie założył rodziny i nie ma dziecka. Skarżący negatywnie ocenił uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w którym raz odwołano się do stanu prawnego bez względu na stan faktyczny, a później wskazano na stan faktyczny bez względu na stan prawny. Przy wydawaniu przedmiotowych decyzji nie kierowano się dobrem dziecka, bowiem pogarsza się i tak trudna sytuacja rodziny. Wskazano na przedłużające się postępowanie rozwodowe (k. 3-6 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko (k. 10-12 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem II SA/Rz 449/20 na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. Sąd I instancji podniósł, że spór w przedmiotowej sprawie nie dotyczy faktów, lecz interpretacji zastosowanych w niej przepisów. Identyfikując występujący w badanej sprawie problem prawny, wskazał, że spór koncentruje się wokół uznania, czy w niespornych okolicznościach faktycznych organy zasadnie uznały, że skarżący nie nabył prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez syna M. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Osią sporu zasadniczo pozostaje, czy organy, odmawiając przyznania wnioskowanych świadczeń, prawidłowo ustaliły dochód w rodzinie skarżącego, przyjmując, że otrzymane przez jego żonę świadczenia z funduszu alimentacyjnego winny być zaliczane do dochodów. Dodatkowo kwestią sporną w sprawie jest brak zaliczenia w poczet członków rodziny syna K.W.. W ocenie Sądu I instancji, orzekające w sprawie organy administracji - w oparciu o zebraną w sprawie dokumentację - dokonały prawidłowego ustalenia dochodów rodziny za 2018 r., trafnie wskazując, że obejmował on dochód z pracy skarżącego w wysokości 33.997,36 zł; dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 5.491,90 zł i pobierane przez żonę skarżącego: stypendium socjalne na rzecz córki S. w kwocie 1.325 zł, zasiłek chorobowy z KRUS w kwocie 390 zł i świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości 11.635,71 zł (ogółem 52.839,97 zł, tj. 880,67 zł miesięcznie w przeliczeniu na członka rodziny). Wbrew stanowisku skarżącego, świadczenie wypłacone z funduszu alimentacyjnego winno być wliczone do dochodu rodziny, bo jest to świadczenie pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów wymienione w katalogu dochodów zawartym w art. 3 pkt 1 uśr. Organy nie miały prawa do dowolnego kwalifikowania tego składnika dochodów i jego pominięcia przy ustalaniu prawa do wnioskowanych świadczeń. Zdaniem Sądu I instacji, nie ma podstaw do odliczenia od dochodów rodziny kwoty alimentów wyegzekwowanych od skarżącego w wysokości 18.392,50 zł. W tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku z 3.10.2019 r. II SA/Bk 581/19 WSA w Białymstoku, w którym wskazano, że interpretując pojęcie "alimentów", należy odnieść je do art. 128 kro, z którego wynika, że obowiązek alimentacyjny - co do zasady - obciąża krewnych i rodzeństwo osób uprawnionych. Obowiązek ten sprowadza się do obowiązku osoby zobowiązanej do dostarczania osobie uprawnionej środków utrzymania, a w miarę potrzeby, także środków wychowania. Krąg osób uprawnionych do takich alimentów wynika z art. 130 i nast. kro. Alimenty to świadczenia uiszczane na rzecz osoby uprawnionej przez zobowiązanego w związku z realizacją ustawowego obowiązku określonego w art. 128 kro. Są one przeznaczane na utrzymanie osoby uprawnionej. Przy ustalaniu dochodu wnioskodawcy dla potrzeb zastosowania ustawy o świadczeniach rodzinnych należy uwzględniać wyłącznie alimenty, które świadczy wnioskodawca, jako osoba zobowiązana do tego z ustawy, na rzecz uprawnionych osób wyszczególnionych w art. 130 i nast. kro. Wszystkie inne należności niż tak rozumiane alimenty, a zatem i należności regulowane tytułem zwrotu świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego, nie mogą pomniejszać dochodu. Należy odróżnić określenie "alimentów" od świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego. Te ostatnie takich alimentów nie stanowią. Są one wypłacane osobom uprawnionym do alimentów, gdy egzekucja alimentów wobec dłużnika alimentacyjnego okazała się bezskuteczna. Cel obu wskazanych instytucji jest podobny, gdyż zmierza do dostarczenia środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb. Zapłaty alimentów świadczonych przez zobowiązanego na rzecz osoby uprawnionej nie można utożsamiać z wypłatą świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Tym samym, zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego nie można traktować jako "świadczenia alimentów na rzecz innej osoby". W tej sytuacji Sąd I instancji uznał, że organy prawidłowo wyliczyły przeciętny miesięczny dochód członka rodziny skarżącego w powołanym roku bazowym, stosując obowiązujące przepisy prawa, w tym wskazany art. 3 pkt 1 uśr. W odniesieniu do kwestii zaliczenia do składu rodziny skarżącego syna K.W. Sąd I instancji odniósł się do ustawowej definicji rodziny. Rodzina oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2017 r. poz. 2092 oraz z 2019 r. poz. 1818); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko (art. 3 pkt 16 uśr). Ustalając dochód rodziny, należy brać pod uwagę dochody osób zadeklarowanych jako członkowie rodziny wnioskodawcy. Sąd I instancji podkreślił, że już w złożonym wniosku skarżący dokonał skreślenia syna K. z grupy osób wchodzących w skład jego rodziny [k. 1 akt Burmistrza - s. 7 wniosku akapit ostatni]. W przypadku usamodzielnienia się dziecka nie należy go uwzględniać jako członka rodziny. Dochód rodziny jest dochodem członków tej rodziny, którzy zostali wskazani we wniosku o przyznanie świadczenia. Trudno oczekiwać od organów samodzielnej korekty złożonego przez skarżącego wniosku i uwzględnienia "z urzędu" syna K. jako członka jego rodziny, tym bardziej, że fakt jego usamodzielnienia się skarżący potwierdził w podpisanym osobiście oświadczeniu z 22 listopada 2019 r. (k. 3 akt Burmistrza). Sądu I instancji uznał za chybione zarzuty skargi w tym zakresie (k. 43, 61-64 akt sądowych). Skargę kasacyjną wywiódł T.W., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu adw. M.M., zaskarżając wyrok II SA/Rz 449/20 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie: a. prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie: 1. art. 5 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych przez niepomniejszenie dochodu rodziny wnioskodawcy o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób; 2. art. 8 pkt 4a w zw. z art. 3 pkt 16a uśr przez nieprzyznanie dodatku do świadczenia rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, podczas gdy dodatek przysługuje na trzecie i każde kolejne dziecko uprawnione do zasiłku rodzinnego i warunki te spełnia syn wnioskodawcy M.W.; 3. art. 14 w zw. z art. 8 pkt 6 uśr przez nieprzyznanie wnioskodawcy dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, podczas gdy M.W. spełnił warunki do otrzymania ww. dodatku - rozpoczął nowy rok szkolny; b. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 61 § 1 kpa w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 135, art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 [lit.] a i c, pkt 2, art. 145a ppsa w zw. z art. 7 w zw. z art. 10, art. 77 § 1 i 2, art. 80, art. 107 § 1 i 3, art. 156 § 1 pkt 2 i 3 kpa w zw. z art. 3 pkt 16 uśr przez jednostronną, wybiórczą, naruszającą zasady prawidłowego rozumowania, nieuwzględniającą całokształtu okoliczności ujawnionych w toku postępowania ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w efekcie zaniechanie przez Sąd I instancji dokładnego wyjaśnienia sprawy, nierozstrzygnięcie w granicach danej sprawy i uznanie, że skarżący nie spełnia warunków do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przez: 1. nieuznanie syna K.W. za członka rodziny wbrew temu, że organ był obowiązany ustalić rzeczywistą treść żądania wnioskodawcy, należycie i wyczerpująco informując wnoszącego wniosek o okolicznościach faktycznych i prawnych, zaś ww. syn skarżącego spełniał warunki bycia członkiem rodziny zgodnie z art. 3 pkt 16 uśr, bo nie jest on dzieckiem pozostającym pod opieką opiekuna prawnego, dzieckiem pozostającym w związku małżeńskim, a także pełnoletnim dzieckiem posiadającym własne dziecko; 2. pominięcie, że skarżący sprostował okoliczności dotyczące K.W. w odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu, które jednak lakonicznie powołało się na treść wniosku odwołującego się, błędnie przyjmując zakres, w jakim organ I instancji był związany tym wnioskiem - mimo treści wniosku, organ nie udzielił skarżącemu wyczerpujących informacji, a nadto był związany wnioskiem tylko w zakresie żądania, a wszelkie okoliczności faktyczne winien był ustalić zgodnie ze stanem rzeczywistym; Sąd I instancji błędnie przyjął zakres związania organu wnioskiem i pominął obowiązki organów spoczywające na nich z mocy ustawy, nie zauważając istotnego faktu, że mimo że skarżący złożył wniosek o określonej treści, to jednak w późniejszych pismach sprostował swój błąd, który wynikał z sugestii organu przyjmującego wniosek, a organy administracji w związku ze sprzecznością oświadczeń winny dążyć do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, a nie uchylać się od tego obowiązku, usprawiedliwiając się pierwszym oświadczeniem skarżącego; 3. błędne uznanie K.W. jako osoby, która zgodnie uśr nie jest członkiem rodziny, a jednocześnie od dochodu rodziny wnioskodawcy nieodjęcie nawet kwoty alimentów na niego zasądzonych, tj. 500 zł miesięcznie, mimo że został on przez organ uznany za osobę obcą dla wnioskodawcy na gruncie uśr; 4. powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ przy większej liczbie członków rodziny dochód byłby dzielony na więcej osób, a zatem wysokość dochodu na jednego członka rodziny byłaby niższa, co sprawiłoby, że wnioskodawca spełniałby kryterium kwotowe uzyskania świadczenia rodzinnego; 5. niezwrócenie uwagi na fakt, że w decyzji organu II instancji SKO.4111.7.2020 z 6 lutego 2020 r. jest inny numer decyzji Burmistrza Miasta Lubaczowa, tj. SR.522.308.2018/2019 z 19 grudnia 2019 r., a decyzja Burmistrza Miasta Lubaczowa zalegająca w aktach sprawy nosi inny nr SR.522.308.2019/2020, co więcej w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 6 lutego 2020 r. mowa jest o wniosku z 22 października 2019 r. złożonego przez T.W., podczas gdy w decyzji Burmistrza Miasta Lubaczowa z 19 grudnia 2019 r. mowa jest o wniosku z 22 listopada 2019 r. - w aktach zalega wniosek z 22 listopada 2019 r. - powstaje więc pytanie, czy powyższe wynikało z omyłek pisarskich, czy z nieprzedstawienia właściwych dokumentów Sądowi I instancji i czy Kolegium rozpatrywało sprawę na podstawie właściwych dokumentów. Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie; ewentualnie - w razie uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez uchylenie decyzji II instancji, ewentualnie stwierdzenie jej nieważności, a w przypadku zajścia przesłanek z art. 145a § 1 ppsa o zobowiązanie organu II instancji do wydania decyzji uchylającej w całości zaskarżoną decyzję I instancji i orzeczenia co do istoty sprawy - przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku; zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych; zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu według norm przepisanych, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części; rozpoznanie skargi na rozprawie. Pismem z 12 października 2022 r. pełnomocnik skarżącego oświadczyła, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej; wniosła o skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne; cofnęła wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie (k. 73-82, 121 akt sądowych). Sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (art. 182 § 2 ppsa; k. 114 akt sądowych). Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Kluczowe dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy są zagadnienia materialnoprawne, przeto w pierwszej kolejności należało rozstrzygnąć zarzuty z pierwszej (art. 174 pkt 1 ppsa) podstawy kasacyjnej. Zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 "ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych" postawiony został niestarannie, bowiem Autor skargi kasacyjnej nie wskazał, w jakim brzmieniu ta ustawa znalazła zastosowanie w kontrolowanej sprawie. Sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (art. 133 § 1 ppsa; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 343-344, uw. 1). Podstawą rozstrzygania organu odwoławczego były art. 5 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (w brzmieniu jednolitego tekstu Dz.U. z 2020 r. poz. 111, obowiązującego od dnia 24 stycznia 2020 r.) i w tym brzmieniu winna być wzorcem kontroli. Mimo owej niestaranności, zarzut nadawał się do rozstrzygania. Zarzuty naruszenia: art. 5 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1; art. 8 pkt 4a w zw. z art. 3 pkt 16a uśr i art. 14 w zw. z art. 8 pkt 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111), z uwagi na ich charakter, należało rozpoznać łącznie. Zarzuty te okazały się niezasadne. W doktrynie trafnie wskazuje się, że art. 3 uśr wprowadza katalog pojęć ustawowych związanych z komentowaną regulacją. Stanowi on swoistego rodzaju przewodnik związany z poszczególnymi instytucjami uregulowanymi w ustawie. Stosowanie poszczególnych instytucji jest wprost powiązane z zakresem zdefiniowanych pojęć. Art. 3 uśr ma istotne znaczenie praktyczne z uwagi na fakt, że zdefiniowane w nim pojęcia często są autonomiczne w systemie prawa publicznego, a także szeroko rozumianym systemie świadczeń z zakresu pomocy społecznej. Zdefiniowane w nim pojęcia stanowią samoistny katalog - (lub nawet) system związany tylko z komentowaną ustawą.[...] zakres zdefiniowanych pojęć w ujęciu podmiotowo-przedmiotowym determinuje stosowanie poszczególnych instytucji uregulowanych w komentowanej ustawie, a także możliwość przyznania konkretnych świadczeń. W [...] art. 3 zostały zdefiniowane m.in. takie pojęcia jak: rodzina, opiekun faktyczny dziecka, szkoła, szkoła wyższa, a także kardynalne z punktu widzenia przyznania świadczenia, pojęcie dochodu, czy też jego uzyskana bądź utraty. [...] już w początkowym okresie obowiązywania ustawy, nastąpiły zmiany dokonane ustawą o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, która wprowadziła do słownika wyrażeń ustawowych m.in. pojęcie rodziny wielodzietnej, a także utraty i uzyskania dochodu. Ustawa w sposób autonomiczny i kompletny reguluje pojęcie "dochodu" w art. 3 pkt 1 uśr. Takie ujęcie oznacza, że wyliczenie zawarte w komentowanym przepisie posiada charakter enumeratywny. Nie jest możliwym zaliczenie do dochodu innych składników niż wprost wymienione w ustawie. Ustawodawca definiując pojęcie dochodu posłużył się odesłaniem do innych ustaw. W praktyce powoduje to sytuację, w której obliczając dochód, należy zastosować np. ustawę z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1426 ze zm.) [...]. Podkreślenia wymaga, że do dochodu nie wlicza się kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ustawa bardzo szeroko określa pojęcie dochodu. W zasadzie powyższym terminem objęte są wszystkie składniki wpływające na sytuację materialną rodziny w zakresie uzyskiwanych składników mogących służyć jej utrzymaniu. W judykaturze wręcz podkreśla się, że "nie ulega wątpliwości, że termin «dochód» - w zakresie wskazanym w art. 3 pkt 1 uśr - ma obejmować wszystko to, co efektywnie wpływa na sytuację materialną rodziny" (wyrok NSA z 21.11.2019 r. I OSK 869/18, cbosa). Przystępując do obliczenia dochodu uprawniającego do przyznania świadczenia właściwy organ w wyniku zastosowania definicji zawartej w art. 3 uśr jest obligowany do stosowania przepisów ustaw w nim wymienionych. W praktyce nie oznacza to jednak, że sam organ jest właściwy do stosowania szczegółowych ustaw prawa materialnego w zakresie uzyskania dochodu. Wynika to z faktu, że analiza szczegółowych instytucji komentowanej ustawy sprowadza się do konkluzji, że organ wydający rozstrzygnięcie w sprawie świadczenia przyjmuje dochód wynikający np. z przedłożonych przez wnioskodawcę zaświadczeń. Wydane zaświadczenie wiąże organ wydający merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie, co powoduje, że postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia dochodu jest prowadzone w ograniczonym zakresie. W zasadzie sprowadza się do weryfikacji prawidłowości złożonych przez stronę informacji, które wynikają z innych, często urzędowych dokumentów lub oświadczeń składanych przez wnioskodawcę. Szczególną uwagę przy obliczaniu dochodu należy zwrócić na pojęcie alimentów, gdyż dochód ustala się po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W odniesieniu do pojęcia alimentów za utrwalone należy uznać stanowisko sądów administracyjnych zgodnie, z którym "Interpretując pojęcie «alimentów» należy zatem odnieść je do art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego [Dz.U. z 2019 r. poz. 2086, zm. poz. 2089, dalej kro], z którego wynika, że obowiązek alimentacyjny - co do zasady - obciąża krewnych i rodzeństwo osób uprawnionych. Obowiązek ten sprowadza się do obowiązku osoby zobowiązanej do dostarczania osobie uprawnionej środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Krąg osób uprawnionych do takich alimentów wynika z art. 130 i nast. kro. Alimenty to zatem świadczenia uiszczane na rzecz osoby uprawnionej przez zobowiązanego w związku z realizacją ustawowego obowiązku określonego w art. 128 kro. Są one przeznaczane na utrzymanie osoby uprawnionej. Przy ustalaniu dochodu wnioskodawcy dla potrzeb zastosowania ustawy o świadczeniach rodzinnych należy uwzględniać wyłącznie alimenty, które świadczy wnioskodawca, jako osoba zobowiązana do tego z ustawy, na rzecz uprawnionych osób wyszczególnionych w art. 130 i nast. kro. Wszystkie inne należności, niż tak rozumiane alimenty, a zatem i należności regulowane tytułem zwrotu świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego, nie mogą pomniejszać dochodu. Należy bowiem odróżnić określenie «alimentów» od świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego. Te ostatnie takich alimentów nie stanowią. Są one wypłacane osobom uprawnionym do alimentów, gdy egzekucja alimentów wobec dłużnika alimentacyjnego okazała się bezskuteczna. Cel obu wskazanych instytucji jest podobny, gdyż zmierza do dostarczenia środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb. Zapłaty alimentów świadczonych przez zobowiązanego na rzecz osoby uprawnionej nie można jednak utożsamiać z wypłatą świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Tym samym zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego w żaden sposób nie można traktować jako «świadczenia alimentów na rzecz innej osoby»" (wyrok WSA w Białymstoku z 3.10.2019 r. II SA/Bk 582/19; wyroki NSA z: 16.6.2016 r. I OSK 2063/14; 7.2.2017 r. I OSK 1726/15, cbosa; T. Brzezicki w: red. P. Rączka; T. Brzezicki, B. Chludziński, A. Główczewska, T. Kuczyński, Ł. Maszewski, P. Rączka, K. Rokicka-Murszewska, D. Sylwestrzak, D. Zawacka-Klonowska, Świadczenia rodzinne. Komentarz, Wolters Kluwer 2021, s. 84-87 p. 1-3 i akceptowane tam wyroki sądowe). Rezultaty wykładni art. 3 pkt 1 ab initio uśr wzmacnia rezultat wykładni systemowej. Konstrukcja art. 3 pkt 1 lit. a uśr ("Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób...:"), w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, odpowiada konstrukcji art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1507 ze zm.): "3. Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku..., bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej pomniejszoną o:... 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.". Relacje ustaw ze sfery zabezpieczenia społecznego a także sfery ubezpieczenia społecznego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 Sędziów w uzasadnieniu uchwały z 8.11.2021 r. I OPS 2/21 (ONSAiWSA 2022/1/1, dalej uchwała I OPS 2/21). Uchwałą I OPS 2/21 NSA orzekł: Alimenty, o których mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj.: Dz. U. 2020, poz. 1876 ze zm.) nie stanowią należności uiszczanych przez dłużnika alimentacyjnego, czy to dobrowolnie czy też podlegających ściągnięciu w drodze egzekucji sądowej, na rzecz funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu uchwały I OPS 2/21 NSA stwierdził w szczególności, że przedstawiony we wniosku Prokuratora Generalnego problem wyłoniony został na tle regulacji zawartej w przepisach dotyczących szeroko rozumianego zabezpieczenia społecznego, tj. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj.: Dz. U. 2020 poz. 1876 ze zm. [dalej ups]). Zabezpieczenie społeczne opiera się na zasadach pomocniczości i solidarności, zakotwiczonych w preambule Konstytucji RP. Z zasady pomocniczości wynika podział zadań między obywateli, stowarzyszenia, fundacje, samorządy terytorialne i państwo (Wojciech Łączkowski, Etyczne aspekty finansowania potrzeb socjalnych ze środków publicznych, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny z 2004/1/s. 8 i n.). Rozmiar świadczeń zabezpieczenia społecznego w znacznym stopniu zależy od kondycji danej gospodarki, dla której nie może być nadmiernym, a jedynie adekwatnym obciążeniem. Podatnicy co do zasady nie mogą bowiem pokrywać pełnych kosztów utrzymania osób mających własne źródła dochodów i własny majątek - nawet ubogich. Pomoc społeczna jest podstawową techniką zabezpieczenia społecznego obok takiej formy jaką jest ubezpieczenie społeczne. Konstytucja RP przewiduje prawo do zabezpieczenia społecznego m. in. w przepisach art. 67. Jest ono adresowane do tych wszystkich obywateli, którzy nie są w stanie samodzielnie zapewnić sobie środków utrzymania. Zgodnie z art. 67 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy tego zabezpieczenia - w myśl zdania drugiego tego przepisu - określić ma ustawa. Źródłem konstytucyjnych gwarancji prawa do zabezpieczenia społecznego jest również art. 67 ust. 2 Konstytucji. Zgodnie z tym przepisem obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i niemający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Konstytucja nakłada na ustawodawcę obowiązek stworzenia odpowiedniego mechanizmu alimentowania przez społeczeństwo osób wymagających wsparcia w zaspokajaniu swoich podstawowych potrzeb. NSA w składzie poszerzonym stwierdził, że wniosek Prokuratora Generalnego zasadza się w szczególności na kwestii dotyczącej ustalenia prawa do świadczeń pieniężnych w kontekście kryterium dochodowego osoby wnioskodawcy, który starając się o przyznanie mu świadczenia z pomocy społecznej jednocześnie pozostaje w obowiązku zwrotu świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego. Obowiązek tego zwrotu nałożony został na dłużnika alimentacyjnego treścią ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj.: Dz.U. 2021 poz. 877 ze zm. - dalej ustawa alimentacyjna). Świadczenia z funduszu działającego na podstawie tej ustawy są świadczeniami pieniężnymi wypłacanymi przez państwo osobom uprawnionym w wypadku bezskuteczności egzekucji alimentów. Zastąpiły one wypłacaną do 30 września 2008 r. na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. nr 86 poz. 732 ze zm.) zaliczkę alimentacyjną [...] Było to świadczenie tymczasowe, mające na celu skredytowanie podstawowych potrzeb w sytuacji braku możliwości wyegzekwowania alimentów przez osobę do nich uprawnioną (W. Maciejko, Postępowanie wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczka alimentacyjna. Komentarz, C.H. Beck 2007, s. 41 [nb 7]).[...] Fundusz, zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy alimentacyjnej, stanowi system wspierania osób uprawnionych do alimentów środkami finansowanymi z budżetu państwa. Fundusz nie jest tym samym funduszem, który działał na podstawie ustawy o funduszu alimentacyjnym. Przekazano go bowiem w administrowanie jednostkom samorządu terytorialnego, a nie, jak poprzednio, organom administracji rządowej (oddziałom Zakładu Ubezpieczeń Społecznych). Świadczenie z funduszu jest tzw. świadczeniem celowym, czyli przysługującym pod warunkiem realizacji przy jego pomocy oznaczonych, pożądanych społecznie funkcji (Alimenty, Komentarz, red. J. Ignaczewski, Warszawa 2009, s. 285). Cel świadczeń alimentacyjnych został wskazany w preambule ustawy alimentacyjnej. Ich zadaniem jest wspieranie osób ubogich, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji. Z treści preambuły do ustawy alimentacyjnej wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że jej ratio legis sprowadza się do trzech kwestii: finansowego wsparcia osób, którym sąd przyznał alimenty, ale ich egzekucja okazała się bezskuteczna, poprawy skuteczności w ściąganiu alimentów od dłużników alimentacyjnych oraz zwiększenia odpowiedzialności osób obowiązanych do alimentacji. Ustawodawca przyjął założenie, że to osoby, które założyły rodzinę, obowiązane są w pierwszej kolejności zapewnić środki utrzymania członkom tej rodziny, a w szczególności dzieciom, które w tej rodzinie się wychowują. Obowiązkiem organów władzy publicznej nie jest wyręczanie członków rodziny z ich obowiązków względem krewnych, małżonka i powinowatych. Taki zakres obowiązku państwa wyznacza zasada pomocniczości, przywołana w drugim akapicie preambuły do ustawy alimentacyjnej. W sprawach publicznych świadczeń alimentacyjnych dopiero wykazanie, że trudna sytuacja materialna i społeczna wywołana brakiem realizacji obowiązku alimentacyjnego nie wynika z wyboru osoby zainteresowanej pomocą, uzasadnia pomoc państwa. Państwo nie przejmuje zatem ciążącego na osobach zobowiązanych do alimentacji obowiązku, lecz wykonuje swoją powinność pomocy osobom ubogim (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23.11.2010 r. K 5/10, OTK-A 2010/9/106). Zasada pomocniczości przewidziana w ustawie alimentacyjnej oznacza udzielanie świadczeń tylko pod warunkiem wyczerpania własnych środków samopomocowych oraz tylko w zakresie niezbędnym do zażegnania ryzyka braku alimentacji (Alimenty..., s. 239 i n.; M. Wasilewska, Świadczenia rodzinne i fundusz alimentacyjny. Instruktaż postępowania i wzory, Wyd. oddk Gdańsk 2009, s. 163, uw. 1). Świadczenia z funduszu alimentacyjnego są czasowo udostępniane wierzycielowi i nie są świadczeniami bezzwrotnymi. Ich funkcją jest czasowe złagodzenie niedostatku wynikającego z nie dość skutecznie działającego systemu państwowego ścigania dłużnika uchylającego się od realizacji prawomocnie ustalonego obowiązku alimentacyjnego. Istotą systemu publicznego wsparcia jest to, że zwrot kwoty świadczenia następuje nie od osoby, która świadczenie pobrała, ale od dłużnika, którego dług względem osoby uprawnionej został zaspokojony przez państwo. Regres ten jest jednym z elementów systemu dyscyplinującego dłużników alimentacyjnych do uregulowania swoich zobowiązań i w ten sposób nawiązuje do treści preambuły ustawy alimentacyjnej o zwiększaniu odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Zgodnie z treścią art. 27 ust. 1 ustawy alimentacyjnej dłużnik alimentacyjny jest obowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. [...] Prawo do przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej uzależnione jest od tzw. kryterium dochodowego, tj. górnej granicy kwotowej dochodów osiąganych przez osobę potrzebującą wsparcia. Osobom i rodzinom, które nie spełniają kryterium dochodowego wsparcie nie przysługuje, poza pięcioma wyjątkami przewidzianymi w ustawie... . Sposób ustalania dochodu przyjęty w ustawie zależny jest od źródeł przychodów i kategorii podatników. Stosownie do treści art. 8 ust. 3 ups za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Art. 8 ust. 3 pkt 3 ups nie precyzuje co należy rozumieć pod pojęciem alimenty, nie konkretyzuje też czy chodzi o alimenty świadczone na bieżąco na rzecz osoby uprawnionej czy też alimenty zaległe, a nadto czy zachodzą podstawy do pomniejszenia przychodu o kwoty uiszczane (czy to w wyniku egzekucji czy dobrowolnie) na rzecz funduszu alimentacyjnego... Naczelny Sąd Administracyjny w składzie poszerzonym nie podziela poglądu wyrażonego w wyrokach tego Sądu oraz orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych, w których przyjęto, że kwoty należności ściągnięte od dłużnika alimentacyjnego na rzecz funduszu alimentacyjnego w drodze egzekucji sądowej na podstawie przepisów o egzekucji świadczeń alimentacyjnych bądź zwrócone przez tę osobę do tego funduszu mają charakter kwot alimentów świadczonych na rzecz "innych osób" w rozumieniu art. 8 ust. 3 pkt 3 ups i stanowią podstawę do odliczenia ich od przychodu. Analizując przedstawione przez Prokuratora Generalnego zagadnienie prawne, NSA stwierdził, że oprócz widocznego związku technicznolegislacyjnego dostrzegalna jest merytoryczna relacja między art. 8 ust. 3 pkt 3 ups a art. 27 ust. 1 ustawy alimentacyjnej. Obie te ustawy nie zawierają definicji określenia "alimenty", a dla rozstrzygnięcia przedstawionego problemu istotne jest rozumienie tego pojęcia. W literaturze przedmiotu terminu "alimenty" używa się zbiorczo dla oznaczenia każdego rodzaju świadczeń alimentacyjnych, jak również dla określenia świadczeń dochodzonych przed sądem lub przez sąd zasądzonych (T. Smyczyński, w: System Prawa Prywatnego, Prawo rodzinne i opiekuńcze, t. 12, wyd. 2, red. T. Smyczyński, Warszawa 2011, s. 788). W k.r.o. wyrazu "alimenty" użyto jedynie trzykrotnie, tj.: w art. 135 § 3 pkt 1 w nazwie ustawy z dnia 7 września 2007 r., w art. 137 § 2, który stanowi, iż niezaspokojone potrzeby uprawnionego z czasu przed wniesieniem powództwa o alimenty sąd uwzględnia zasądzając odpowiednią sumę pieniężną oraz w art. 144¹ (żądanie alimentów sprzeczne z zasadami współżycia społecznego). W Kodeksie postępowania cywilnego, wyraz "alimenty" występuje w takich wyrażeniach jak "sprawa o alimenty" (np. art. 17 pkt 4) czy "zasądza alimenty" (art. 333 § 1 pkt 1), choć także samodzielnie, np. w art. 920, w którym jest mowa o egzekucji alimentów. Również Kodeks karny zawiera regulację dotyczącą wykonania obowiązku alimentacyjnego. Otóż art. 209 § 1 określa przestępstwo uchylenia się od wykonania obowiązku alimentacyjnego. Ustawodawca ogranicza w tym przepisie ochronę obowiązku alimentacyjnego do świadczeń pieniężnych, nie uwzględniając tego, że na rzecz dzieci obowiązek ten może być wykonywany w formie osobistych starań o utrzymanie lub wychowanie uprawnionego (art. 135 § 2 k.r.o., J. Lachowski, w: Kodeks karny, Komentarz, red. V. Konarska-Wrzosek, Warszawa 2016). (...) we wszystkich tych przepisach chodzi o należność nazwaną "alimentami" świadczoną wyłącznie na rzecz osoby uprawnionej powstałą z mocy ustawy między osobami połączonymi węzłem rodzinnym oraz między innymi osobami, określonymi przez Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Już ta okoliczność, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie poszerzonym powoduje, że nie sposób podzielić poglądu, iż należności świadczone przez dłużnika na rzecz funduszu alimentacyjnego są alimentami pomniejszającymi przychód ustalany zgodnie z art. 8 ust. 3 ups. Analiza przepisów kodeksowych wykazała, że występującemu w k.r.o. określeniu "alimenty" nadaje prawodawca zasadniczo znaczenie "świadczenia alimentacyjnego", a wyrażeniu "obowiązek alimentacyjny" - "obowiązek świadczeń alimentacyjnych" na rzecz osoby uprawnionej. Przy czym zazwyczaj określenie "alimenty" występuje w wyrażeniu złożonym i jest wzbogacone w treść, odnosząc się do różnych form świadczenia (np. pieniężne, niepieniężne), sposobu spełnienia świadczenia (np. dobrowolnie), obowiązku alimentacyjnego potencjalnego czy skonkretyzowanego lub zaktualizowanego (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13.4. 2019 r. SK 13/16, OTK-A 2019 poz. 14). Kolejnym argumentem przemawiającym za tym, że regulacja art. 8 ust. 3 pkt 3 ups nie obejmuje zarówno alimentów świadczonych na rzecz osoby uprawnionej jak i należności wyegzekwowanych od dłużnika na rzecz funduszu alimentacyjnego jest to, iż sam termin "alimenty" wiąże się z ukształtowaną w k.r.o. instytucją obowiązku alimentacyjnego. Celem tego obowiązku na płaszczyźnie moralnej jest uczynienie zadość wynikającemu z więzów rodzinnych obowiązkowi świadczenia pomocy tym członkom rodziny, którzy własnymi siłami i środkami nie mogą zaspokoić swych potrzeb bytowych. Zgodnie z art. 128 k.r.o., istota alimentacji polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Świadczenie dłużnika ma polegać na dostarczaniu środków utrzymania w pieniądzu albo naturze, a także na spełnianiu określonych usług lub czynności (art. 135 § 2 k.r.o.). Treść obowiązku wynikającego ze stosunku alimentacyjnego określa również k.r.o. stanowiąc, iż zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 § 1). Treścią tego obowiązku jest dostarczanie środków utrzymania wyłącznie osobie uprawnionej, a więc zaspokojenie jej bieżących, usprawiedliwionych potrzeb, nie zaś spłacanie zadłużenia powstałego wobec funduszu alimentacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie poszerzonym zwrócił uwagę na to, iż w orzecznictwie sądowym ewidentna jest tendencja aby świadczenie alimentacyjne traktować wyłącznie jako dostarczanie środków utrzymania osobie uprawnionej. Nie ma przy tym znaczenia, czy osoba ta otrzymuje świadczenie alimentacyjne, które płacone jest przez dłużnika alimentacyjnego dobrowolnie, czy też w drodze egzekucji komorniczej. Ściąganie tego świadczenia alimentacyjnego w drodze egzekucji na rzecz osoby uprawnionej nie zmienia bowiem jego podstawy prawnej. Konkretny obowiązek alimentacyjny powstaje w razie spełnienia się ustawowych przesłanek alimentacji; uprawnionemu przysługuje roszczenie o alimenty (wierzytelność), a zobowiązany - dłużnik ma obowiązek spełnić odpowiadające mu świadczenie alimentacyjne (dług). Ze względu na cel i treść świadczenia, prawa i obowiązki alimentacyjne, co kluczowe, mają charakter ściśle osobisty (uchwały Sądu Najwyższego z: 25.11.1975 r. III CZP 76/75, OSNCP 1976/10/207; 13.7.2011 r. III CZP 39/11). Powyższe prowadzić musi do jednoznacznego wniosku, iż alimenty w rozumieniu art. 8 ust. 3 ups to świadczenie pieniężne wynikające z realizacji ustawowego obowiązku określonego w art. 128 k.r.o. Natomiast osoba, o której mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 ups to jedna z osób uprawnionych wymienionych w art. 130 i n. k.r.o. Przeciwko przyjęciu, iż alimenty w rozumieniu art. 8 ust. 3 pkt 3 ups to także należności uiszczane na rzecz funduszu alimentacyjnego przemawia również to, że obowiązek alimentacyjny - obok realizacji celu ekonomicznego, jakim jest zapewnienie uprawnionemu niezbędnych środków materialnych pozwalających zaspokoić jego potrzeby - służy kształtowaniu właściwych wzorców postępowania w rodzinie, wpływa na umocnienie więzi i kształtuje wzajemne relacje między jej członkami. Realizacja tych celów jest możliwa jedynie w relacji między osobami uprawnionymi i zobowiązanymi do alimentacji, określonymi w k.r.o. (uchwała Sądu Najwyższego z 24.2.2011 r. III CZP 134/10). Skoro obowiązek alimentacyjny realizowany jest w ramach nawiązanego stosunku alimentacyjnego, powstałego z mocy prawa, niezależnie od woli stron, wskutek istnienia określonych relacji rodzinnych, takich jak pokrewieństwo, powinowactwo czy przysposobienie, to zapłaty alimentów świadczonych przez zobowiązanego na rzecz tych osób uprawnionych nie można utożsamiać z kwotami należności wyegzekwowanych lub zwróconych przez dłużnika na rzecz funduszu alimentacyjnego w ramach nie prywatnoprawnego lecz przecież, co istotne, publicznoprawnego zobowiązania. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie podejmującym uchwałę zauważył, że art. 8 ust. 3 pkt 3 ups zawiera regulację szczególną, która umożliwia pomniejszenie przychodu wyłącznie o enumeratywnie wymienione należności. Z art. 8 ust. 3 zdanie wprowadzające ups wynika zasada, że za dochód uważa się wszystko z wyjątkiem tego, co wymieniono w dalszej treści art. 8 ust. 3-5. Skoro więc pomniejszenie tego przychodu m. in. o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób stanowi dla ustawodawcy wyjątek od zasady, to nie ma podstaw, aby pojęcie "alimenty" w rozumieniu art. 8 ust. 3 pkt 3 ups rozszerzać na ustawowo odmienne pojęcia "należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu", "świadczenia z funduszu" i "należności z tytułu świadczeń z funduszu" - w rozumieniu art. 27 ust. 1 i art. 28 ustawy alimentacyjnej. Przepisy art. 8 ust. 3 i 4 ups muszą być wykładane ściśle, a zatem rozszerzająca ich wykładnia nie jest dopuszczalna. Normę prawną rekonstruuje się zawsze z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych. Koniecznym jest w tym przypadku sięgnięcie do zasad wykładni, zgodnie z którymi znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników pozajęzykowych takich jak cele, funkcje regulacji prawnej oraz przekonania moralne. W procesie wykładni prawa interpretatorowi nie wolno ignorować wykładni systemowej poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu [tu art. 8 ust. 3 pkt 3 ups]. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się być językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy skonfrontujemy go z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej (uchwała NSA z 14.3. 2011 r. II FPS 8/10; L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów - Komentarz, Toruń 2002 r., s. 77). W tym kontekście stwierdzić należy, że wyjątek z art. 8 ust. 3 pkt 3 ups ma właśnie szczególnie silne uzasadnienie aksjologiczne wyłącznie z uwagi na interes uprawnionego do alimentacji i powinien być interpretowany ściśle. Skoro istota alimentów polega na ich regularnym świadczeniu, z pomniejszenia przychodu nie może korzystać ten zobowiązany, który popada w zadłużenie doprowadzając do konieczności uruchomienia procedury, o której stanowi art. 27 ust. 1 i 3 ustawy alimentacyjnej. W innym wypadku z wyjątkowego pomniejszenia przychodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 ups korzystałyby osoby, które nie dostarczają uprawnionym środków utrzymania na bieżąco, doprowadzając do uruchomienia świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zobowiązany korzystałby dwukrotnie z naruszania przez siebie prawa - za pierwszym razem nie wykonując swojego skonkretyzowanego obowiązku terminowo i należycie (popełniając delikt cywilnoprawny wobec uprawnionego do świadczeń alimentacyjnych), drugi raz - uzyskując pomniejszenie przychodu w rozmiarze większym niż osoba w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej, która swoje świadczenia łożyła należycie i w terminie. Ma to szczególne znaczenie w kontekście przewidzianej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady sprawiedliwości społecznej definiowanej jako dążenie do zachowania równowagi w stosunkach społecznych i powstrzymywanie się od kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów dla wybranych grup obywateli (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12.4. 2000 r. K 8/98, OTK 2000/3/87; wyrok NSA z: 21.5.2014 r. I OSK 571/13; 3.2.2012 r. I OSK 1433/11; I. Sierpowska, Pomoc społeczna, Komentarz, wydanie 5, Wolters Kluwer, Warszawa 2020, s. 93 i 94). Potwierdzeniem zasadności tego stanowisko jest także regulacja art. 28 ust. 1 ustawy alimentacyjnej, w którym w wyraźny sposób odróżnia się należności wierzyciela alimentacyjnego od należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej i świadczeń z funduszu alimentacyjnego (wyrok WSA w Warszawie z 20.6.2011 r. I SA/Wa 499/11). Podważenie powyższej argumentacji wymagałoby dokonania wykładni contra legem, zakwestionowania fundamentalnych zasad interpretacji prawa (nakaz ścisłej wykładni przepisów wprowadzających wyjątki od zasady), a także odejścia od dominującej w orzecznictwie linii, opartej na tych regułach wykładni. Przedstawiona w niniejszej uchwale wykładnia art. 8 ust. 3 pkt 3 ups nie pozbawia osoby zobowiązanej do rozliczenia się z funduszem alimentacyjnym świadczeń z pomocy społecznej, bo wsparcie z pomocy społecznej, pomimo niespełnienie kryterium dochodowego, przysługuje w sprawach dotyczących: zasiłku celowego w celu realizacji postanowień kontraktu socjalnego (art. 39a ust. 1 i 2), zasiłku celowego w sytuacji klęsk i zdarzeń losowych (art. 40), specjalnego zasiłku celowego, okresowego oraz celowego przyznanych w szczególnie uzasadnionych przypadkach (art. 41 pkt 1 i 2), wynagrodzenia za sprawowanie opieki (art. 53a ust. 1 i 2) oraz pomocy wspierającej proces integracji cudzoziemców (art. 91; uzasadnienie uchwały I OPS 2/21). Uchwała I OPS 2/21, podjęta na podstawie art. 264 § 2 ppsa, jako dotycząca wykładni art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2020, poz. 1876 ze zm.), nie wiąże Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie, dotyczącej kontroli zaskarżonym wyrokiem decyzji opartej na art. 5 ust. 1-3 uśr, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wywody zawarte w uzasadnieniu tej uchwały, rozważającej w szczególności relacje między art. 8 ust. 3 pkt 3 ups w wskazanymi wyżej przepisami ustawy alimentacyjnej i uznaje je za użyteczne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Należy także zauważyć, że art. 2 pkt 4 upal - ilekroć w ustawie alimentacyjnej jest mowa o dochodzie - wskazuje że "oznacza to dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych" (verba legis; A. Korcz-Maciejko, A. Brzeźna, Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Komentarz, C.H. Beck 2014, s. 28, nb 14; W. Maciejko, Postępowanie wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczka alimentacyjna. Komentarz, C.H. Beck 2007, s. 227-233, nb 7-14). Definicję legalną dochodu, a w konsekwencji zasady ustalania, czy nastąpiło przekroczenie kryterium dochodowego zamykającego dostęp do świadczeń rodzinnych, określa art. 3 pkt 1 lit. a-c uśr. Systematyka tych przepisów jest wynikiem założenia, zgodnie z którym na dochód, uwzględniany w limicie kryterium dochodowego, składają się trzy zasadnicze elementy: przychody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (art. 3 pkt 1 lit. a uśr); dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej wykonywanej przez osoby fizyczne, opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych (art. 3 pkt 1 lit. b uśr), a także inne dochody wyłączone spod opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (art. 3 pkt 1 lit. c tiret 1-28 uśr). Wszystkich czynników składających się na dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 uśr dotyczy początkowa część tego przepisu, gdzie zawarto zastrzeżenie, że od kwot ustalonych według zasad zawartych w lit. a-c, każdorazowo należy odliczyć "kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób". Oznacza to, że w skład dochodu w rozumieniu uśr nie wchodzą te wszystkie korzyści majątkowe, uzyskane własnym staraniem przez członków rodziny ubiegających się o świadczenia rodzinne, które zostają faktycznie przeznaczone na poczet należnych alimentów. Art. 3 pkt 1 ab initio uśr posługuje się terminem "kwota alimentów", co oznacza, że w odliczeniu od dochodu uwzględnianego przy badaniu kryterium dochodowego nie mogą być uwzględniane wartości przypisane świadczeniom niemającym charakteru pieniężnego, choćby ich świadczenie, czy przenoszenie na inne osoby, wynikało lub łączyło się z realizacją obowiązku alimentacyjnego. Nie można tracić z pola widzenia faktu, że celem obowiązku alimentacyjnego jest zapewnienie osobom, które własnymi siłami i środkami nie mogą zaspokoić swych potrzeb bytowych, niezbędnej pomocy ze strony ich bliskich krewnych lub powinowatych, których sytuacja umożliwia udzielenie takiej pomocy (red. K. Pietrzykowski, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 1046, nb 6 do art. 128). Wykazanie przez organ egzekucyjny, że kwoty świadczeń alimentacyjnych nie były terminowo przekazywane uprawnionemu, uzasadnia ich uwzględnienie w wysokości dochodu przy badaniu przekroczenia kryterium dochodowego. Inaczej kwota alimentów nie byłaby kwotą faktycznie "świadczoną", jak wymaga tego art. 3 pkt 1 ab initio uśr (A. Korcz-Maciejko w: red. W. Maciejko, Świadczenia rodzinne. Komentarz, C.H. Beck 2019, s. 31-32, nb 3-5). Nietrafnie Autor skargi kasacyjnej przyjmuje, że "dochód rodziny T.W. został błędnie zawyżony", powołując wyrok NSA z 1.6.2017 r. I OSK 556/16 (dalej wyrok I OSK 556/16; s. 8 skargi kasacyjnej). Wyrok I OSK 556/16, obok innych wyroków, był przedmiotem analiz NSA w składzie poszerzonym, który poglądu zaprezentowanego w wyroku I OSK 556/16 oraz "wyrokach tego Sądu [NSA] oraz orzeczeniach Wojewódzkich sądów administracyjnych, w których przyjęto, że kwoty należności ściągnięte od dłużnika alimentacyjnego na rzecz funduszu alimentacyjnego w drodze egzekucji sądowej na podstawie przepisów o egzekucji świadczeń alimentacyjnych bądź zwrócone przez tę osobę do tego funduszu mają charakter kwot alimentów świadczonych na rzecz "innych osób" w rozumieniu art. 8 ust. 3 pkt 3 ups i stanowią podstawę do odliczenia ich od przychodu" (uzasadnienie uchwały I OPS 2/21, ONSAiWSA 2022/1/1 s. 19 akapit przedostatni i ostatni - s. 20 akapit 1 i 2). Z przyczyn szczegółowo wyżej przywołanych, Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie, pogląd składu poszerzonego w pełni aprobuje. Przywołany przez Autora skargi kasacyjnej pogląd I. Sierpowskiej, Pomoc społeczna. Komentarz, Wolters Kluwer 2014 r. (do art. 8), podobnie jak wydanie VI tego Komentarza (LEX/el 2021), nie uwzględnia uchwały I OPS 2/21. Jednakże Komentatorka, przedstawiając różne stanowiska spotykane w orzecznictwie NSA i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, wskazuje: "Przyjęta przez orzecznictwo interpretacja art. 8 ust. 3 u.p.s. dotycząca odliczania od przychodu alimentów budzi wątpliwości. Prowadzi ona bowiem do sytuacji, w której to organ pomocy społecznej spłaca należności alimentacyjne za osobę zwracającą się z wnioskiem o przyznanie świadczenia. Pominięcie w dochodzie kwoty przeznaczonej na poczet spłaty zobowiązań alimentacyjnych prowadzi de facto do przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w wyższej kwocie. Tym samym dłużnik alimentacyjny przerzuca w jakiejś mierze na pomoc społeczną, a więc i podatników, ciężar spłacania swojego zadłużenia. Spłata należności alimentacyjnych rodzi pytanie, czy wszystkie zobowiązania dłużnika alimentacyjnego należy traktować jednakowo, w szczególności zaś trzeba podnieść kwestię spłat należności na fundusz alimentacyjny tytułem wypłaconych wcześniej alimentów. W orzecznictwie występują dwa przeciwstawne stanowiska dotyczące charakteru spłat dokonywanych przez dłużnika alimentacyjnego na rzecz funduszu alimentacyjnego. Według pierwszego - kwoty potrącane w prowadzonym względem dłużnika postępowaniu egzekucyjnym na poczet zaległości wobec funduszu alimentacyjnego w dalszym ciągu mają charakter kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób w rozumieniu art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. i dają podstawę odliczenia ich od przychodu w celu ustalenia kryterium dochodowego. Zdaniem WSA w Szczecinie fundusz stanowi swego rodzaju pośredni tryb wypłaty alimentów osobie uprawnionej w razie bezskuteczności egzekucji. Z perspektywy dłużnika nie ma znaczenia, czy kwoty egzekwowanych alimentów przekazywane są osobie uprawnionej, czy też są potrącane na fundusz alimentacyjny (wyrok WSA w Szczecinie z 25.5.2010 r. II SA/Sz 250/10, Lex 666961). Przedstawione stanowisko nie uwzględnia jednak kluczowej dla postawionego problemu różnicy obowiązków podlegających egzekucji, tj. prywatnoprawnego zobowiązania na rzecz wierzyciela alimentacyjnego i publicznoprawnego zobowiązania na rzecz funduszu alimentacyjnego. Dlatego za trafniejszy, moim zdaniem, należy uznać pogląd wyrażony przez WSA w Warszawie w wyroku z 20.6.2011 r. I SA/Wa 499/11, Lex 991736. Zdaniem sądu należności wynikające z obowiązku zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego i zaliczki alimentacyjnej nie są alimentami, wobec tego nie podlegają odliczeniu od dochodu na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. Przepis ten daje podstawę do pomniejszenia dochodu o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Alimenty w rozumieniu tego przepisu to świadczenie pieniężne wynikające z realizacji ustawowego obowiązku określonego w art. 128 k.r.o. Natomiast "osoba", o której mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s., to jedna z osób uprawnionych wymienionych w art. 130 i n. k.r.o. Stąd przy odliczeniach od dochodu na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. należy uwzględnić wyłącznie alimenty świadczone na rzecz uprawnionej osoby, a nie instytucji publicznych. Inne świadczenia, a więc m.in. należności powstałe z tytułu obowiązku zwrotu świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego na podstawie przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów czy też w ramach zaliczki alimentacyjnej na podstawie przepisów nieobowiązującej już ustawy z 22.04.2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. poz. 732 ze zm.), nie podlegają odliczeniu od dochodu. Wyrażają one zobowiązania dłużnika alimentacyjnego wobec instytucji publicznych, a nie osób fizycznych. Należy zaznaczyć, że należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany zwrócić organowi właściwemu wierzyciela. Zobowiązanie to ustalone jest w decyzji administracyjnej wydanej przez organ właściwy wierzyciela, a należności podlegają ściągnięciu w trybie przepisów ustawy z 17.6.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.). [...]. Potwierdzenie zasadności powyższego stanowisko wynika także z art. 28 ust. 1 u.p.o.u.a., w którym w wyraźny sposób odróżnia się należności wierzyciela alimentacyjnego od należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej i świadczeń z funduszu alimentacyjnego." (I. Sierpowska, Pomoc społeczna. Komentarz, wydanie VI (LEX/el 2021 - uwagi do art. 8). Komentatorka w istocie aprobuje pogląd, że przy odliczeniach od dochodu na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 3 ups należy uwzględnić wyłącznie alimenty świadczone na rzecz uprawnionej osoby w rozumieniu art. 130 i n. kro, a nie instytucji publicznych. Pogląd ten pozostaje aktualny przy wykładni art. 3 pkt 1 in princ. uśr, a który legł u podstaw wyroku II SA/Rz 449/20. Skoro organy obu instancji prawidłowo uznały, że art. 3 pkt 1 in initio uśr nie daje podstaw, by od dochodu rodziny odliczyć kwoty świadczenia z funduszu alimentacyjnego, ani do pomniejszenia tego dochodu o kwoty egzekucji komorniczych (o kwotę 18.392,50 zł) z przyczyn wyżej przedstawionych, to prawidłowo organy odmówiły przyznania skarżącemu prawa do zasiłku rodzinnego na syna M.W., wobec przekroczenia kwoty kryterium dochodowego - 674 zł na osobę w rodzinie. Skoro skarżący nie nabył prawa do zasiłku rodzinnego (art. 5 ust. 1 uśr), to nie mógł również nabyć prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka M.W. w rodzinie wielodzietnej (art. 8 pkt 4a w zw. z art. 3 pkt 16a uśr) jak i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (art. 14 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 16a uśr), bowiem każdy z tych dodatków uzależniony jest od nabycia prawa do zasiłku rodzinnego na to dziecko. Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty (wyrok NSA z: 5.10.2010 r. I GSK125/09; 23.11.2010 r. II FSK 1165/09; 1.12.2010 r. II FSK 1507/09; 8.12.2010 r. I GSK 619/09; 19.7.2013 r. I OSK 2766/09, cbosa, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu administracyjnym. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 860, nb 19). Zarzuty i ich uzasadnienie, winny być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów (postanowienie Sądu Najwyższego z 26.10.2000 r. IV CKN 1518/00, OSNC 2001/3/39 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5.8.2004 r. FSK 299/04, OSP 2005/3/36). Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 ppsa). Przepis art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, zm. poz. 1629; z 2019 r. poz. 60, 730, 1133, 2196) składa się z 3 paragrafów o różnej treści normatywnej. Ani w petitum skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu, autor skargi kasacyjnej nie wskazuje konkretnego paragrafu tego przepisu, który postrzega jako wzorzec kontroli w niniejszej sprawie. Zarzut b. w zakresie naruszenia "art. 10" kpa nie nadawał się zatem do rozpoznania. Zaskarżony wyrok nie narusza art. 61 § 1 kpa w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 135, art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 [lit.] a i c, pkt 2, art. 145a ppsa w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 2, art. 80, art. 107 § 1 i 3, art. 156 § 1 pkt 2 i 3 kpa w zw. z art. 3 pkt 16 uśr w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trafnie Autor skargi kasacyjnej wskazuje, że Sąd I instancji nie zwrócił uwagi na rozbieżności w oznaczeniu daty wniosku skarżącego o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego (dalej wniosek skarżącego); jak i numeru decyzji I instancji, przywołanego w decyzji z 6 lutego 2020 r. Prawidłowa wykładnia dokumentu, jaki jest wniosek skarżącego, prowadzi do jednoznacznego wniosku, że wniosek ten, sporządzony na druku urzędowym, wypełniony osobiście przez skarżącego, został przezeń podpisany i opatrzony dwukrotnie datą "22.11.2019" (k. 1 akt Burmistrza - s. 15 wniosku) - u góry s. 15, po słowach: "Oświadczam, że jestem świadoma/świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Lubaczów" i drugi raz - u dołu strony 15, po słowach: "Do wniosku załączam następujące dokumenty: 1) [...] 4) oświadczenie o zapoznaniu się z całością materiałów z dn. 22.11.2019.". Jedynie na samym dole strony 15, po słowach: "Oświadczam, że jestem świadoma/świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Lubaczów 22.10.2019 T.W.", opatrzony został datą "22.10.2019". Wniosek na 1 stronie opatrzony jest prezentatą "Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Lubaczowie wpłynęło/wysłano 22.11.2019". W metryce sprawy pod poz. 1 jako datę podjętej czynności wskazano "2019-11-22"; jako osobę podejmującą czynność wskazano "Inspektor- Grażyna Olejnik"; jako określenie podejmowanej czynności wskazano "przyjął wniosek"; jako wskazanie identyfikatora dokumentu, do którego odnosi się dana czynność wskazano: "SR.522.308.2019/2020" - ten sam numer rękopiśmiennie naniesiono na s. 1 wniosku w jego górnym, prawym rogu - poniżej prezentaty. Do wniosku dołączono wypełnione własnoręcznie przez wnioskodawcę siedmiowersowe oświadczenie, opatrzone przezeń datą "22.11.2019" i własnoręcznym podpisem oraz na druku urzędowym "Oświadczenie wnioskodawcy o dochodach swoich albo członka rodziny...", opatrzone przezeń datą "22.11.2019" i własnoręcznym podpisem; zaświadczenie z 16 października 2019 r. Wójta Gminy Lubaczów o tym, że wnioskodawca w 2018 r. był płatnikiem podatku z gruntu o pow. przeliczeniowej ogółem 2,0228 ha - wymienione pod. poz. 3 dokumentów dołączonych do wniosku z 22.11.2019 r.; na druku urzędowym "Oświadczenie wnioskodawcy o wielkości jego gospodarstwa rolnego...", opatrzone przezeń datą "22.11.2019" i własnoręcznym podpisem (k. 1-6 akt Burmistrza). Prawidłowa ocena powołanych dokumentów prowadzi do wniosku, że skarżący złożył wniosek w dniu 22 listopada 2019 r., jak to prawidłowo wskazał Burmistrz w decyzji z 19 grudnia 2019 r. opatrzonej prawidłowym numerem SR.522.308.2019/2020 (oryginał decyzji I instancji - k. 15-15v akt Burmistrza; kserokopia oryginału decyzji k. 2-1 akt SKO). Przemawia za tym także zapis na s. 1 wniosku z 22 listopada 2019 r., po słowach: "Wniosek dotyczy okresu zasiłkowego (1):" o treści: "2019 / 2020", który odpowiada ostatnim dwu członom numeru sprawy i numeru decyzji: "SR.522.308.2019/2020". Za tym, że skarżącemu doręczono tę właśnie decyzję z 19 grudnia 2019 r. przemawia wskazanie przez skarżącego w odwołaniu właściwego numeru decyzji Burmistrza: "SR.522.308.2019/2020" (k. 5, 2 akt SKO). Wskazanie przez Kolegium w tenorze decyzji z 6 lutego 2020 r. "utrzymać w mocy decyzję Burmistrza Miasta Lubaczowa nr SR.522.308.2018/2019 z dnia 19 grudnia 2019 r." i w pierwszym zdaniu uzasadnienia "Wnioskiem z dnia 22 października 2019 r." było zatem oczywistymi omyłkami Kolegium, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu niezwłocznie po zwrocie akt winno sprostować z urzędu (art. 113 § 1 kpa; Borkowski/Adamiak w: w: B. Adamiak J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2022, s. 750-751, nb 4-6). Rektyfikacja decyzji dotyczy w szczególności oczywistych omyłek i odnosi się do nieistotnego naruszenia przepisów prawa procesowego, które nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy decyzją administracyjną (B. Adamiak, Gradacja naruszenia procesowego prawa administracyjnego, PiP 2012/3/s. 54 lit. d). Uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Żaden dowód nie wskazuje, że Burmistrz przedstawił Kolegium niewłaściwe dokumenty i by niewłaściwe dokumenty przedstawiono Sądowi I instancji. Tym bardziej nie mogło ono skutkować nieważnością zaskarżonej decyzji z art. 156 § 1 pkt 2 kpa (bowiem nie stanowiło rażącego naruszenia prawa; B. Adamiak, Gradacja..., PiP 2012/3/s. 47 akapit 2 lit. b, s. 49-51 akapit ostatni lit. a; s. 54 lit. a) ani z art. 156 § 1 pkt 3 kpa (bowiem kontrolowana decyzja nie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną). Zatem zaskarżony wyrok nie narusza art. 145 § 1 pkt 2 ppsa. Zaskarżony wyrok nie narusza art. art. 134 § 1 w zw. z art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 61 § 1 kpa. Skarżący sam dokonał skreślenia na s. 7 wniosku danych K.W. jako "osoby - 4, wchodzącej w skład rodziny" i opatrzył własnoręcznie adnotacją "skr." i swą parafą, a w oświadczeniu z 22 listopada 2022 r. napisał: [...] Do składu rodziny nie wpisuję K. bo się usamodzielnił choć płacę na niego alimenty" a oświadczenie opatrzył własnym podpisem (k. 1, 3 akt Burmistrza). Brak było zatem podstaw, by Burmistrz wzywał wnioskodawcę do doprecyzowania wniosku, bowiem żądanie wniosku było jasne. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji słusznie aprobował pogląd Kolegium, że "błędne jest mniemanie, iż organy administracji nie tylko mogą, ale też powinny poprawić wniosek o przyznanie świadczenia, poprzez sporządzenie go na nowo" (s. 6 decyzji z 6 lutego 2020 r.). Twierdzenie podniesione w odwołaniu, że "MOPS kazał mi wykreślić ze stanu rodziny (i napisać oświadczenie), ponieważ nie mieszka on z B.W.", nie zostało poparte żadnym dowodem. Autor skargi kasacyjnej nie wskazuje jako norm dopełnienia art. 8 § 1 ani art. 9 kpa, ani w petitum skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu (przywołanie orzeczeń Sądów administracyjnych, czy poglądów doktryny, przywołujących art. 9 kpa (s. 5/6 skargi kasacyjnej) nie zastępuje braku prawidłowego skonstruowania zarzutu naruszenia konkretnych przepisów postępowania (J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz - op. cit., s. 846, nb 31). Organy w kontrolowanej sprawie nie naruszyły zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), obowiązku w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa), zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), art. 107 § 1 i 3 kpa; brak było podstaw do zastosowania art. 77 § 2 kpa, co czyniło zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa nieusprawiedliwionym. Zarzut naruszenia art. 3 pkt 16 uśr jest w istocie zarzutem naruszenia prawa materialnego i nadawał się do podniesienia z pierwszej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 1 ppsa; J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz - op. cit., s. 838, nb 6), czego nie uczyniono. Skarga kasacyjna, sporządzona przez profesjonalistę, nie zawiera wyliczeń, które umożliwiłyby dokonanie oceny, czy przyjęcie, że Kelvin Warzyn był w okresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy członkiem rodziny (art. 3 pkt 16 uśr), miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa). Z wyliczeń zaprezentowanych przez skarżącego w odwołaniu (s. 2 i 3 odwołania) wynika, że głównym czynnikiem wpływającym na przekroczenie kryterium dochodowego miała prawidłowa wykładnia art. 3 pkt 1 in princ. uśr, dokonana przez organy obu instancji, nie zaś kwestia podzielenia prawidłowo ustalonego dochodu na większą liczbę członków rodziny. Z tych względów Sąd I instancji prawidłowo oddalił skargę (art. 151 ppsa), nie znajdując podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, pkt 2 ppsa. Art. 145a § 1 kpa nie mógł być przez Sąd I instancji zastosowany w sprawie. Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną oddalono.