I OSK 2503/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) Sędzia del. WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 3013/22 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 27 października 2022 r., nr DO-II.7610.172.2022.KC w przedmiocie odmowy zmiany decyzji oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 3013/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 27 października 2022 r. nr DO-II.7610.172.2022.KC w przedmiocie odmowy zmiany decyzji oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodły P. S.A. z siedzibą w W., zarzucając Sądowi pierwszej instancji: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 ppsa, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 154 § 1 i 2 k.p.a mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędne uznanie, iż brak jest podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i błędne oddalenie skargi pomimo, iż Minister Rozwoju i Technologii nie dokonał analizy treści konkretnego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji i bez takiej analizy uznał, że jest wyłączone wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej na mocy, której żadna ze stron nie nabyła prawa, pomimo tego nie jest wyłączone wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony a przy tym takie wzruszenie nie narusza interesu społecznego. II. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie: - art. 154 § 1 k.p.a. i art. 37a ust. 1 ustawy z 8 września 2000r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP (Dz.U. z 2021 r. poz. 146) poprzez przyjęcie, że w realiach faktycznych niniejszej sprawy, nie ma możliwości wydania innej decyzji niż ta, która jest zgodna z podstawą prawną jej rozstrzygnięcia, w sytuacji, kiedy wnioskodawca składa wniosek o uchylenie decyzji wydanej w wyniku postępowania wszczętego nie z urzędu, a na wniosek strony. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2024, poz. 935 – dalej jako: "p.p.s.a." wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Przedmiotem oceny Sądu I instancji była decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z 27 października 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 12 lipca 2022 r. nr 2027/2022 odmawiającą zmiany decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 16 maja 2016 r. nr 2019/2016 stwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności zabudowanego gruntu, zajętego pod część linii kolejowej nr [...], położonego w [...], Dzielnica [...], w obrębie [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha oraz stwierdzającej nabycie w tym samym dniu przez P. S.A. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu wraz z prawem własności budowli i urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej stanowił art. 154 k.p.a. Na podstawie tego przepisu decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. Przedmiotem postępowania w trybie art. 154 k.p.a. jest przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej pod kątem spełnienia wymienionych w tym przepisie przesłanek. Brak spełnienia którejkolwiek z nich, wyklucza uwzględnienie wniosku i dokonanie zmiany decyzji (por. wyrok NSA z 26.03.2024 r., III OSK 1476/22, Lex wyd/el 2024). Zagadnienie braku nabycia praw z decyzji ma charakter złożony, wielowątkowy i ewoluowało na przestrzeni lat. Przypadki braku nabycia praw z decyzji są nieliczne, natomiast bardzo szeroko rozumiane jest przysporzenie praw stronie przez decyzję administracyjną. Zważywszy na okoliczności rozpatrywanej sprawy szczególnie trzeba zaakcentować, że również decyzje deklaratoryjne postrzegane są jako te, które dają stronie prawo nabyte w postaci pewności stanu prawnego lub faktów, której nie było przed wydaniem takiej decyzji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Legalis wyd/el 2024). Prawidłowo w tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił, że decyzja Wojewody Mazowieckiego z 16 maja 2016 r. nr 2019/2016 stwierdzająca nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności zabudowanego gruntu, niewątpliwie stanowi przykład decyzji administracyjnej na podstawie której strona (w tym przypadku P.) nabyła konkretne uprawnienie, a zatem nie jest to decyzja której zmiana lub uchylenie mogłoby nastąpić na podstawie art. 154 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 154 § 1 i 2 k.p.a. jest w sposób oczywisty niezasadny. Oczekiwanego rezultatu przynieść nie mogły też zarzuty naruszenia art.7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Rolą organu w toku postępowania administracyjnego jest: podjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), udokumentowanie poczynionych ustaleń w aktach sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz uzasadnienie w sposób przewidziany w art. 107 § 3 k.p.a. wydanej decyzji. Dokumentacja akt niniejszej sprawy wskazuje, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organy prowadzące postępowanie tym standardom sprostały. Z kolei skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie to, bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Dokonana ocena materiału dowodowego może być, bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie. Wniosek P. S.A. z dnia 7 marca 2017 r. inicjujący postępowanie w niniejszej sprawie oparty został o art. 154 § 1 k.p.a. i na tej też podstawie organy procedowały. Z uwagi na zakres wniosku brak było podstaw do badania sprawy pod kątem przesłanek określonych w art. 37a ust. 1 ustawy z 8 września 2000r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP (Dz.U. z 2021 r. poz. 146), czy też inicjowania odrębnego postępowania z urzędu. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana, zgodnie z brzmieniem wniosku skarżącej kasacyjnie, w jednym z trybów nadzwyczajnych. Przepis art. 37a ust. 1 powołanej powyżej ustawy znajduje natomiast zastosowanie w postępowaniach dotyczących przejścia na własność Skarbu Państwa gruntów wchodzących w skład linii kolejowych. Zatem całkowicie niezasadne jest żądanie skargi kasacyjnej uchylenia wyroku i wydanych w sprawie decyzji na innej podstawie prawnej aniżeli ta, która była podstawą rozstrzygnięcia. Wobec powyższego należy uznać, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.