I OSK 2470/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 11 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2022 r. sygn. akt VIII SA/Wa 434/22 w sprawie ze skargi M.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 18 marca 2022 r. nr SKO.PS.4111.63.670.2022 w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: 1. umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; 2. nakazać zwrot M.I. kwoty 100 (sto) złotych uiszczonej tytułem wpisu od skargi kasacyjnej ze środków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 434/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 18 marca 2022 r. nr SKO.PS.4111.63.670.2022 w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej (k. 35, 41-47v akt VIII SA/Wa 434/22). Skargę kasacyjną wywiódł M. I. (dalej skarżący lub skarżący kasacyjnie), reprezentowany przez r. pr. M.A., zaskarżając wyrok VIII SA/Wa 434/22 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie prawa materialnego: a. art. 64 pkt 2 w zw. z art. 64 pkt 7 ustawy [z dnia z dnia 12 marca 2004 r.] o pomocy społecznej [Dz.U. z 2021 r. poz. 2268, zm. poz. 1296, 1981,2270; z 2022 r. poz. 1, 66, dalej ups, uw. NSA] przez błędną wykładnię tego przepisu i uznanie, że nie jest zasadne zwolnienie skarżącego z opłaty za pobyt jego babki w DPS, w sytuacji gdy zachodzą przesłanki do takiego zwolnienia, co wynika relacji, a właściwie brak[u] jakichkolwiek relacji między skarżącym a jego babką, która nigdy utrzymywała żadnych kontaktów czy relacji rodzinnych ze skarżącym i jego ojcem, którzy przecież byli jedyną dla niej rodziną; b. art. 64a ups przez jego niezastosowanie i brak ustalenia, czy zachodzą przesłanki zwolnienia skarżącego z opłaty; c. art. 61 ust. 2e i f ups przez jego niewłaściwe zastosowanie, zgodnie z którym tylko w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy o której mowa w art. 103 ust. 2, oraz niewyrażenia zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala, w drodze decyzji, organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane, o których mowa w ust. 1 pkt 2, podczas gdy skarżący NIGDY NIE ODMÓWIŁ przeprowadzeni[a] wywiadu środowiskowego, zaś trudności [ze] skontaktowaniem się pracowników organu ze skarżącym, w żadnym wypadku nie mogą być utożsamiane z odmową przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Niezasadne jest przy tym stwierdzenie WSA, że to na skutek "świadomego działania" skarżącego sytuacja materialna skarżącego nie została wyjaśniona, skoro organ orzekający w pierwszym swym postępowaniu miał wiedzę o sytuacji materialnej skarżącego, którą pozyskał samodzielnie od pracodawcy skarżącego i właściwych urzędów. Tym samym poprzestanie przez organ na wysłaniu korespondencji jedynie do skarżącego nie wydaje się by organ poczynił wszystkie starania i skorzystał z wszelkich dostępnych metod, by uzyskać pełne informacje o stanie majątkowym i rodzinnym skarżącego i o jego możliwościach finansowych w zakresie ponoszenia kosztów za pobyt w DPS; d. naruszenie art. 77 § 1 i [art.] 80 [ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2021 poz. 735, ze zm., dalej kpa) - uw. NSA], bowiem przed wydaniem zaskarżonej decyzji zostały należycie i wyczerpująco zebrane dowody, rozpatrzone wnioski i nie wyjaśnione wszystkie okoliczności związane z faktycznym stanem sprawy, tj. organ orzekający nie dokonał żadnych ustaleń, jakie są aktualne dochody skarżącego, co mógł uczynić m.in. przez zwrócenie się do właściwych organów skarbowych czy ZUS, czego nie uczynił, mimo że pierwszym postępowaniu takie ustalenia poczynił. Skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 18 marca 2022 r. nr SKO.PS.4111.63.670.2022 lub uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy po ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie (k. 54-58v akt VIII SA/Wa 434/22). Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Pismem z 10 października 2024 r. skarżący kasacyjnie, reprezentowany przez r. pr. M.A., na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 (gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe) ustawy [z dnia 30 sierpnia 2002 r.] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej ppsa), wniósł o umorzenie postępowania toczącego się prze[d] NSA w związku z wniesioną skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 sierpnia 2022 r. VIII SA/Wa 434/22. Wskazał, że podstawą wniosku o umorzenie niniejszego postępowania jest całkowite zwolnienie skarżącego z opłaty ustalonej decyzją z 14 stycznia 2022 r. nr 44/2022 Prezydenta Miasta Radomia skarżącemu opłatę za pobyt babki A.I. w Domu Pomocy Społecznej w okresie od 31 lipca 2019 r. oraz na dalszy okres pobytu babki w tym domu. Prezydent Miasta Radomia decyzją z 22 lutego 2024 r. umorzył jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 kpa) w całości postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia opłaty za pobyt A.I. w DPS. Tym samym postępowanie prze[d] NSA w niniejszej sprawie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, bowiem skarżący nie jest już obowiązany do wnoszenia przedmiotowej opłaty, co do której toczy się to postępowanie. Do pisma załączył odpisy decyzji Prezydenta Miasta Radomia z dnia: 29 grudnia 2023r. nr 1477/2023; 22 lutego 2024 r. nr 231/2024 (k. 83-90 akt I OSK 2470/22). Na rozprawie dnia 11 października 2024 r. nikt się nie stawił, mimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy (k. 78-82 akt I OSK 2470/22). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 183 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Z pisma pełnomocnika skarżącego kasacyjnie, wnoszącego o umorzenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z uwagi na bezprzedmiotowość tego postępowania wynika, że immanentnie pełnomocnik zawarł oświadczenie o cofnięciu skargi kasacyjnej (odpowiednio - A. Szpunar - glosa do uchwały Sądu Najwyższego z 11.9.1997 r. III CZP 39/97, PS 1998/6/100 i n., i przywołane przez Glosatora orzecznictwo, akceptowane przez S. Rudnickiego w: Komentarz do kc. Część ogólna, W. Pr. 2006 s. 261 uw. 2 in fine). Jest bowiem przyjęte w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzkich Sądów Administracyjnych i Sądu Najwyższego, że strona w jednym piśmie procesowym może skutecznie złożyć kilka oświadczeń woli. Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie jest pogląd, że zgodnie z art. 60 ppsa skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednak sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do skarg kasacyjnych (art. 193 ppsa). Skarżący kasacyjnie może rozporządzać skargą kasacyjną po jej wniesieniu, ponieważ jego oświadczenie w tej kwestii jest, co do zasady, wiążące dla sądu (wyrok NSA z 23.8.2016 r. II FSK 2216/16, cbosa). Cofnięcie skargi kasacyjnej jest dla NSA wiążące i skutkuje umorzeniem postępowania. Z uwagi na zasadę związania granicami skargi kasacyjnej sąd ten nie jest władny badać zasadności cofnięcia (postanowienie NSA z 23.3.2007 r. II FSK 400/06). Wynikająca z art. 183 § 1 ppsa zasada dyspozycyjności sprawia, że każde cofnięcie skargi kasacyjnej jest dopuszczalne i to bez zgody strony przeciwnej (wyrok z 6.2.2016 r. II FSK 3777/13, aprobowany przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2023, s. 919, nb 10). Wykładnię tę wzmacnia wejście w życie art. 178a ppsa. Wojewódzki sąd administracyjny, orzekając na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego - co oczywiste - nie jest władny badać, czy w sprawie doszło do nieważności postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 183 § 1 ab initio ppsa związany jest granicami skargi kasacyjnej, co oznacza, że ustawodawca zarówno jej wniesienie, jak i zakres rozpoznania, uzależnił od woli wnoszącego skargę kasacyjną. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że cofnięcie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie jest dopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 ppsa, umorzył postępowanie kasacyjne. O zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 in fine ppsa.