I OSK 2453/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Krzysztof Sobieralski sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Gdyni od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1315/22 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta Gdyni na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1315/22, oddalił skargę Prezydenta Miasta Gdyni na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] września 2021 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] maja 1973 r., znak [...], Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska w Gdańsku orzekło o wywłaszczeniu od A. P. i J. P. nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] [...], wpisanej w KW wykaz [...] C., oznaczonej katastralnie jako parcele nr [...] i [...] o pow. 355 m2, z całej nieruchomości o pow. 491 m2 i o przyznaniu ich spadkobiercom odszkodowania za wywłaszczony grunt w kwocie 1278 zł oraz za posadowiony na gruncie warsztat w kwocie 11 601 zł. Po rozpatrzeniu wniosku J. W. – następczyni prawnej wywłaszczonych, decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 1973 r. w części dotyczącej przyznania spadkobiercom wywłaszczonych odszkodowania w kwocie 12 879 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2010 r. a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1347/10, oddalił skargę wniesioną na powyższą decyzję. Jednakże, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1042/11, uchylił ten wyrok a także decyzje Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2010 r. oraz z dnia [...] grudnia 2009 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], Minister Inwestycji i Rozwoju stwierdził nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia [...] maja 1973 r. w części dotyczącej przyznania spadkobiercom wywłaszczonych odszkodowania w kwocie 12 879 zł. Następnie zaś, Minister Rozwoju, Pracy i Technologii zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2021 r. uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r. i stwierdził nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia [...] maja 1973 r. w części dotyczącej przyznania spadkobiercom wywłaszczonych odszkodowania w kwocie 12 879 zł, wskazując na wiążącą ocenę prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1042/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., wskazał, że orzekające w sprawie organy słusznie uznały, że decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia [...] maja 1973 r. w części dotyczącej przyznania spadkobiercom wywłaszczonych odszkodowania w kwocie 12 879 za wywłaszczoną nieruchomość została dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., albowiem doszło do rażącego naruszenia art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Ocena taka wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1042/11, którym zarówno orzekające w sprawie organy, jak i Sąd, były związane na podstawie art. 153 p.p.s.a., gdyż do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie nastąpiła zmiana stanu prawnego ani też nie nastąpiła zmiana ustaleń faktycznych. Przy tym, jak wskazał Sąd, ocena Naczelnego Sądu Administracyjnego o rażącym naruszeniu art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości dotyczyła całości rozstrzygnięcia o ustaleniu odszkodowania, zawartego w decyzji z dnia [...] maja 1973 r. Przepis art. 21 powołanej ustawy stanowił bowiem o ustaleniu odszkodowania na podstawie wyników rozprawy. Tymczasem, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, treść protokołu z rozprawy, która odbyła się w dniu 9 maja 1973 r., dowodzi, że na rozprawie tej nie były w ogóle rozważane kwestie dotyczące odszkodowania. Poza tym, wniosek o wywłaszczenie części przedmiotowej nieruchomości wpłynął do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska w Gdańsku w dniu 7 maja 1973 r., a zatem zaledwie dwa dni przed terminem rozprawy. W tej sytuacji, jak uznał Naczelny Sąd Administracyjny, przeprowadzona w dniu 9 maja 1973 r. rozprawa wywłaszczeniowo – odszkodowawcza była w istocie fikcją. Powyższa ocena, w ocenie Sądu, stanowiła wystarczającą podstawę do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji w części ustalającej odszkodowanie. Jednocześnie, zdaniem Sądu, wiążąca w sprawie była ocena prawna Naczelnego Sądu Administracyjnego, który za zasadny uznał zarzut dotyczący naruszenia art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu jako dopuszczalne użycia w tekście decyzji wywłaszczeniowo – odszkodowawczej określenia o przyznaniu odszkodowania nieustalonym spadkobiercom po zmarłym właścicielu nieruchomości, mimo że przepis ten nakazywał określenie osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania z imienia, nazwiska i adresu. Tak więc, w ocenie Sądu, uznać należało, że także z tego względu kontrolowana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Sąd wskazał przy tym, że organ II instancji przytoczył w uzasadnieniu wydanej decyzji wskazania wynikające z powołanego wyroku NSA i zastosował je w związku z czym nie naruszył art. 153 p.p.s.a.. Przytoczenie argumentacji zawartej w uzasadnieniu wyroku NSA nie powoduje zaś samo w sobie naruszenia art. 107 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z wynikającą z art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania. Prezydent Miasta Gdyni wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1315/22, zaskarżając go w całości i zarzucając: I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wyniki sprawy, tj. 1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. przez niezasadne przyjęcie przez Sąd I instancji, że organ nadzoru w sposób prawidłowy zastąpił wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego przez ocenę okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego przytoczeniem oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1042/11, w sytuacji, gdy związanie oceną prawną nie ma charakteru bezwzględnego i pozostaje ona wiążąca tylko na tle danego stanu faktycznego, co implikowało po stronie organu obowiązek zweryfikowania kompletności materiału dowodowego i prawidłowości ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie; 2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. przez niezasadne przyjęcie przez Sąd I instancji, że organ nadzoru w sposób prawidłowy wyjaśnił podstawę faktyczną i prawną stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 1973 r. w części dotyczącej przyznania odszkodowania, podczas gdy w istocie Minister Rozwoju, Pracy i Technologii nie przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji własnego toku rozumowania i wyczerpującej argumentacji, co stanowi równocześnie zaprzeczenie zasady przekonywania; II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. : 1. art. 153 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na niezasadnym uznaniu przez Sąd I instancji, że ocena prawna w niniejszej sprawie pozostaje wiążąca wobec braku zmiany stanu faktycznego i prawnego sprawy, w związku z czym organ nadzoru przy ponownym rozpatrywaniu sprawy nie był zobligowany by ocenić i zweryfikować kompletność materiału dowodowego a także rozważyć czy nie pojawiły się nowe możliwości jego uzupełnienia, podczas gdy te czynności mogły wykazać w konsekwencji, że zaistniały przesłanki umożliwiające odstąpienie od wiążącej oceny prawnej; 2. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na niezasadnym uznaniu przez Sąd I instancji, że organ nadzoru zasadnie powołał się na ocenę prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażoną w wyroku z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1042/11, w odniesieniu do całości odszkodowania przyznanego decyzją z dnia 31 maja 1973 r. w sytuacji, gdy w wyroku tym NSA wskazał na prawidłowość oceny WSA w Warszawie w zakresie odszkodowania za grunt, podkreślając jednocześnie odmienność sposobu ustalania odszkodowania za grunt i warsztat, co umożliwiało ocenę przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej w stosunku do każdego z ww. składników wypłaconego odszkodowania; 3. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 1027 ustawy Kodeks cywilny przez pominięcie przez Sąd I instancji, że względem osoby trzeciej spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku (obecnie także zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia) wobec czego od organu wywłaszczeniowego można wymagać wskazania osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania z imienia i nazwiska wyłącznie wtedy, gdy osoby te udokumentowały fakt nabycia spadku stosownym postanowieniem sądu, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca, albowiem spadkobiercy nie zadbali o aktualność wpisu w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, jak również nie brali czynnego udziału w postępowaniu wywłaszczeniowo – odszkodowawczym; Zarzucając powyższe, Prezydent wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i uchylenie decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji. Nadto, wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając, w tak wyznaczonych granicach, wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie oceny i ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, mających znaczenie dla rozpoznania sprawy. Zauważyć bowiem należy, że zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] września 2021 r. wydana została po ponownym rozpatrzeniu wniosku J. W. – następczyni prawnej po wywłaszczonych mocą decyzji z dnia [...] maja 1973 r. – A. P. i J. P., na skutek uchylenia wcześniej wydanych w tej sprawie decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1042/11. Zgodnie zaś z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania, o których mowa w powołanym przepisie, zachodzi ścisły związek. Ocena prawna, o której stanowi art. 153 p.p.s.a. to wyjaśnienie treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Z kolei, wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci na przykład braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma przy tym charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Dla organu administracji ponownie rozpatrującego sprawę, jak też sądu administracyjnego rozpatrującego tę sprawę, zawarty w orzeczeniu kasacyjnym pogląd dotyczący wyłożonych i zastosowanych przepisów, jak również ocena co do poczynionych przez organ ustaleń faktycznych, jest wiążąca. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Nie ma przy tym znaczenia sposób wyrażenia tej oceny prawnej, czy też wskazań co do dalszego postępowania, gdyż prawodawca posługuje się ogólnym wyrażeniem odnoszącym się do tego związania (zob. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2032/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez sąd I instancji, "granice sprawy" podlegają zawężeniu do granic w jakich rozpoznano skargę poprzednio i wydano orzeczenie. Oznacza to, że w przypadku wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika zaś w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (zob. wyrok NSA z dnia 10 września 2024 r., sygn. akt III OSK 3266/23, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, skutki wydanego orzeczenia sądowego wykraczają poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, rzutując tak na ponownie prowadzone postępowanie administracyjne w danej sprawie, jak też na ewentualne postępowanie sądowoadministracyjne w razie ponownego zaskarżenia kolejnego rozstrzygnięcia ostatecznego (zob. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 541/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (zob. T. Woś, Komentarz do art. 153, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska. Redakcja naukowa T. Woś, Warszawa 2016, s. 895). Nie ulega przy tym wątpliwości, że ocena prawna wyrażona w wyroku uchylającym decyzję administracyjną wiąże także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od kolejnego wyroku wydanego w tej sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 2202/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasada związania wynikająca z art. 153 p.p.s.a. jest niewątpliwie wyłączona w sytuacji, gdy przepisy prawa mające zastosowanie w danej sprawie uległy zmianie. Jak wskazuje się przy tym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (zob. wyrok NSA z dnia 28 października 2024 r., sygn. akt I OSK 937/23, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W szczególności zaś od takiej oceny prawnej można odstąpić, np. gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować inne przepisy prawa, odmienne od wyjaśnionych w poprzednio wydanym wyroku (zob. wyrok NSA z 3 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1311/07, https://orzeczenia.nsa.gov.pl) lub gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia, zmienił się stan prawny (zob. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 342/05, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę (zob. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1531/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei, w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2006, s. 325 i n.). Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99, niepubl.). Kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu i co do których sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, ponownie oceniane być nie mogą (zob. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 414/23, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekający w niniejszej sprawie organ, rozpatrując sprawę, jak i następnie Sąd I instancji, rozpoznając skargę słusznie uznały, że związane były oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1042/11. Oceną tą związany był również Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1042/11, uchylając poprzedni wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i objęte nim decyzje, zawarł zaś ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. Przede wszystkim, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, nie sposób uznać aby od czasu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 10 lipca 2012 r. do daty ponownego rozpoznania sprawy przez organ doszło do jakiejkolwiek zmiany okoliczności sprawy. Z akt sprawy nie wynikają żadne nowe okoliczności poza ustalonymi uprzednio a skarżący kasacyjnie również nie wskazał żadnych nowych okoliczności, twierdząc jedynie, że należało rozważyć czy w sprawie nie pojawiły się nowe możliwości uzupełnienia materiału dowodowego. Potrzeba uzupełnienia w sprawie materiału dowodowego nie została przy tym stwierdzona przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2012 r., który ocenił wręcz, że stan faktyczny został przez organ ustalony wyczerpująco. Niewątpliwie przy tym, od czasu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 10 lipca 2012 r. nie doszło do zmiany przepisów prawa, stanowiących podstawę prawną orzekania w niniejszej sprawie. Dlatego też, Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. a także art. 153 p.p.s.a. Z uwagi zaś na powyższe, Sąd I instancji i orzekający w sprawie organ słusznie uznały, że decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia [...] maja 1973 r. w części dotyczącej przyznania spadkobiercom A. P. i J. P. odszkodowania w kwocie 12 879 zł za wywłaszczoną nieruchomość dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., albowiem wydana została z rażącym naruszeniem art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Ocena w tym zakresie jest całkowicie zgodna z oceną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2012 r., który stwierdził, że w realiach sprawy doszło do rażącego naruszenia art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a., wyjaśniając, że zgodnie z tym przepisem odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez organ wywłaszczeniowy. Opinia biegłych powinna zawierać uzasadnienie. Z kolei, w niniejszej sprawie biegli, którzy wydali opinie nie byli obecni na rozprawie a ponadto były to osoby wpisane na listę biegłych prowadzoną przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, działające na zlecenie wnioskodawcy wywłaszczenia. Nadto, jak słusznie przyjął Sąd I instancji i orzekający w sprawie organ, powyższa ocena Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczyła całego zawartego w decyzji z dnia [...] maja 1973 r. rozstrzygnięcia w przedmiocie odszkodowania a więc nie tylko przyznanego odszkodowania za grunt ale także odszkodowania za posadowiony na gruncie warsztat. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2012 r. wskazał bowiem, że do rażącego naruszenia art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości nie dochodzi, gdy na rozprawie wywłaszczeniowo - odszkodowawczej nie jest obecny biegły a opinia dotyczy jedynie gruntu i jest prawidłowa a także w sytuacji, gdy postępowanie wywłaszczeniowe dotyczy tylko nieruchomości niezabudowanej a biegli, którzy działaliby na zlecenie wnioskodawcy wywłaszczenia nie byliby obecni na rozprawie i byłyby nimi osoby wpisane na listę biegłych prowadzoną przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. Tymczasem, co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, w niniejszej sprawie wywłaszczeniu podlegała nieruchomość zagospodarowana, na której znajdował się warsztat blacharski. Stąd też, brak było podstaw do przyjęcia, że wada dotyczy jedynie części odszkodowania za grunt. Jak zaś stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w analizowanej sprawie sytuacja faktyczna była jednak inna i nie była ona sporna. Nadto, stwierdził, że treść protokołu z rozprawy, która odbyła się w dniu 9 maja 1973 r. dowodzi, że na rozprawie tej nie były w ogóle rozważane kwestie dotyczące odszkodowania. W tym kontekście, oceniając decyzję Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia [...] maja 1973 r., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w realiach tej sprawy doszło do rażącego naruszenia art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie to niewątpliwie dotyczyło całości orzeczenia o odszkodowaniu. Z uwagi na powyższe, za niezasadny, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Jednocześnie, za niezasadny, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 1027 kodeksu cywilnego oparty na twierdzeniu, że od organu wywłaszczeniowego można wymagać wskazania osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania z imienia i nazwiska wyłącznie wtedy, gdy osoby te udokumentowały fakt nabycia spadku stosownym postanowieniem sądu, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca, albowiem spadkobiercy nie zadbali o aktualność wpisu w księdze wieczystej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2012 r. ocenił bowiem, że podczas wydawania decyzji z dnia [...] maja 1973 r. doszło również do naruszenia art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Wskazując na postanowienie stwierdzające nabycie spadku po współwłaścicielu wywłaszczanej nieruchomości J. P., zmarłym w dniu 9 listopada 1953 r., wydane przez Sąd Powiatowy w Gdyni w dniu 26 października 1955 r., w sprawie II Ns 69/55, stwierdził bowiem, że w decyzji z dnia [...] maja 1973 r. konieczne było wymienienie osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania (jako aktualnych współwłaścicieli z tytułu spadkobrania po J. P. wywłaszczanej nieruchomości), co powinno obejmować podanie: imienia, nazwiska i adresu tych osób, gdyż były one stronami postępowania wywłaszczeniowego i to do nich decyzja ta była adresowana. Trafna jest zatem ocena Sądu I instancji oparta na związaniu tym stanowiskiem, że także z tego względu decyzja z dnia [...] maja 1973 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw.