I OSK 2440/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1703/17 w sprawie ze skarg P. K. i B. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z 1 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1703/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skarg P. K. i B. G., uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] lutego 2017 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia odszkodowania. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik Wojewody Mazowieckiego zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7, art. 77 i art. 80 kpa przez przyjęcie, że organ nieprawidłowo gromadząc materiał dowodowy w sprawie wydał rozstrzygnięcie przy braku pełnego materiału dowodowego, - art. 10 kpa przez przyjęcie, że organ po uzupełnieniu materiału dowodowego nie udzielił stronom terminu na zapoznanie się z aktami sprawy, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) – dalej ppsa, przez przyjęcie za zasadne uchylenie decyzji organu wobec stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjne zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 156 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez przyjęcie, że operat szacunkowy biegłego nie został zweryfikowany odnośnie zgodności z niniejszą ustawą przez organ pod względem formalnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, poza opisem dotychczasowego stanu postępowania stwierdzono, że nie można uznać, aby w sprawie zaistniały okoliczności wskazujące na zasadność zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa. W ocenie skarżącego kasacyjnie materiał dowodowy sprawy z uwzględnieniem uzupełniającego materiału dowodowego stanowił podstawę do merytorycznego jej rozstrzygnięcia. Również strony skarżące zapoznały się z całościowym materiałem sprawy po złożeniu wyjaśnień przez rzeczoznawcę majątkowego stawiając się osobiście w siedzibie organu przed wniesieniem skargi. Operat szacunkowy spełnił wymogi postawione przez przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak również rozporządzenia wykonawczego. Operat został – wbrew twierdzeniom Sądu I instancji - zweryfikowany pod względem formalnym przez organ stosownie do postanowień powołanej ustawy i rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Skarga kasacyjna stanowi sformalizowany środek zaskarżenia, dlatego rozpoznanie zawartych w niej zarzutów jest możliwe tylko wtedy, gdy zostały sformułowane w sposób odpowiadający ustawowym wymogom określonym w art. 174 ppsa. Z przepisu tego wynika, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną należy więc oprzeć na zarzutach naruszenia prawa przez Sąd I instancji. Sąd administracyjny kontroluje bowiem prawidłowość wydania decyzji administracyjnej przez pryzmat zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów prawa proceduralnego. Naruszenie przepisów procedury administracyjnej może być zatem przedmiotem zarzutu kasacyjnego wobec Sądu I instancji przy wykazaniu, że Sąd ten dokonał błędnej ich wykładni lub niewłaściwie je zastosował. Przepisy procedury administracyjnej normują bowiem postępowanie przed organami administracji, a nie przed sądem administracyjnym, dlatego ich naruszenie przez sąd administracyjny może być oceniane jedynie w sposób określony w art. 174 pkt 1 ppsa. Sąd I instancji nie mógł więc naruszyć przepisów procedury administracyjnej w sposób wskazany w zarzutach kasacyjnych naruszenia prawa procesowego, skoro przepisy te nie normują postępowania przed tym Sądem. Związanie zaś Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, oznacza, że Sąd ten nie jest uprawniony do zastępowania skarżącego kasacyjnie w formułowaniu podstaw kasacyjnych w sposób spełniający wymagania określone w art. 174 pkt 1 ppsa, ponieważ to skarżący jest zobowiązany określić te podstawy, co wynika z art. 176 § 1 pkt 2 ppsa. Również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa nie jest zasadny. Przepis ten ma bowiem charakter wynikowy, a jego naruszenie jest zawsze następstwem naruszenia innych przepisów prawa materialnego lub procesowego. Zarzut naruszenia przez Sąd powołanego przepisu powinien być zatem powiązany z naruszeniem konkretnych przepisów materialnych lub procesowych, których uchybienia miał się dopuścić Sąd I instancji. W rozpoznawanej sprawie warunek ten nie został spełniony. Także zarzut naruszenia art. 156 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie został prawidłowo sformułowany, skoro ani w jego treści, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przedstawiono jakichkolwiek argumentów mających wykazać zasadność tego zarzutu. Ograniczono się do przedstawienia polemicznej tezy bez jakiejkolwiek analizy jurydycznej i faktycznej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz osób skarżących do Sądu I instancji nie orzeczono ze względu na wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną po upływie terminu czternastu dni określonego w art. 179 ppsa.