I OSK 2364/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 408/17 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta Bytomia z dnia [...] października 2015 r. nr [...] i odmówiło przyznania stypendium szkolnego na rok szkolny 2015/2016 za miesiąc wrzesień 2015 r. dla A. G. oraz przyznało stypendium szkolne za rok szkolny 2015/2016 w okresie od października 2015 r. do czerwca 2016 r. w łącznej wysokości 972 zł dla A. G. w formie całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych, w tym wyrównawczych, wykraczających poza zajęcia realizowane w szkole w ramach planu nauczania, a także udziału w zajęciach edukacyjnych, realizowanych poza szkołą lub pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym. Jednocześnie organ określił terminy dokonywania refundacji wydatków i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Korespondencja zawierająca odpis wyżej wymienionej decyzji została przesłana na adres przedstawiciela ustawowego skarżącej – M. G., była dwukrotnie awizowana w dniach 10 i 18 kwietnia 2017 r. a następnie zwrócona do siedziby organu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". W dniu 11 kwietnia 2017 r. A. G., reprezentowana przez M. G., złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 408/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę. Sąd stwierdził, że korespondencję zawierającą odpis decyzji z dnia 6 kwietnia 2017 r. należało uznać za skutecznie doręczoną z upływem dnia 24 kwietnia 2017 r. Zatem termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg dopiero w dniu 24 kwietnia 2017 r. zaś skargę złożoną w siedzibie organu w dniu 11 kwietnia 2017 r. Sąd uznał za przedwczesną. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu. Postanowienie zaskarżyła w całości i zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 53 § 1 P.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi ze względu na uznanie jej za niedopuszczalną (tj. przedwczesną) w sytuacji, w której przedstawicielka ustawowa skarżącej poznała treść zaskarżonej decyzji w czasie swojej osobistej wizyty w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w dniu 10 kwietnia 2017 r. (tj. po wydaniu decyzji datowanej na 6 kwietnia 2017 r.), co nie zostało odnotowane w aktach organu, a zatem skarga winna zostać uznana za dopuszczalną. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Ponadto pełnomocnik skarżącej wniósł na podstawie § 2 pkt 1 i 2 oraz § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, które nie zostały uiszczone w całości lub w części, obejmujących opłatę w minimalnej wysokości przewidzianej za sprawę oraz niezbędne wydatki w łącznej kwocie 14,75 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosowanie do treści art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem w przypadku skarżącej termin do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 kwietnia 2017 r. zaczął biec w dniu doręczenia odpisu decyzji skarżącej w trybie art. 44 K.p.a., tj. w dniu 26 kwietnia 2017 r., a nie jak wskazał Sąd w dniu 24 kwietnia 2017 r. Przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została bowiem zwrócona do organu w dniu 25 kwietnia 2017 r. (k. 1 akt administracyjnych). Bezsporną jest okoliczność, że skarżąca złożyła skargę w dniu 11 kwietnia 2017 r., a zatem przed doręczeniem odpisu decyzji z dnia 6 kwietnia 2017 r. Oczywiste jest, że dokonanie czynności procesowej - wniesienie skargi przed doręczeniem skarżącemu odpisu decyzji, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego - nie rodzi skutków prawnych związanych z wniesieniem skargi do tegoż sądu. Omawiany przepis wymaga bowiem aby skarga została "wniesiona" w określonym terminie, tj. "od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie". Tymczasem skarga została wniesiona przed doręczeniem aktu, a więc z uchybieniem terminu wynikającego z art. 53 § 1 P.p.s.a. Trzeba zatem zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi przed rozpoczęciem biegu terminu do jej wniesienia i w takiej sytuacji, wniesiony środek zaskarżenia podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny na ówczesnym etapie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu NSA z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1067/07 (CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), zgodnie z którym nie do obrony byłby pogląd o dopuszczalności "wyprzedzającego" dokonywania czynności procesowej wniesienia w postaci wniesienia skargi na decyzję, która nie zostało skutecznie stronie doręczona. Byłaby to wykładnia niwecząca sens przedstawionej regulacji prawnej, która z góry zakładałaby, że strona niejako asekuracjnie dokonuje czynności procesowej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a.