I OSK 2269/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Ke 212/23 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 2 lutego 2023 r. znak: SKO.PS-80/141/79/2023 w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 212/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 2 lutego 2023 r. znak: SKO.PS-80/141/79/2023 w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego; oraz przyznał od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata [...] kwotę 295,20 zł, w tym VAT w kwocie 55,20 zł, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zaskarżoną do Sądu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Gnojno z 21 grudnia 2022 r., w przedmiocie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na [...] w kwocie 500 zł miesięcznie, na okres od 1 grudnia 2022 r. do 30 września 2023 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że dopiero 9 grudnia 2022 r. [...] złożyła informację z Sądu Okręgowego w Kielcach z 23 listopada 2022 r. o wykonywaniu tytułu wykonawczego za granicą. Na skutek wezwania organu do poprawienia wniosku, 19 grudnia 2022 r. strona złożyła kolejny prawidłowo wypełniony wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem Kolegium strona nie może żądać przyznania świadczenia wstecz, powołując się na fakt, że już w dacie złożenia pierwszego wniosku organ był w posiadaniu informacji z Sądu Okręgowego w Kielcach, skoro znajdująca się w aktach informacja jest z 23 listopada 2022 r. Dlatego kwotę świadczenia przyznano od 1 grudnia 2022 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję wniosła [...]. Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. W ocenie Sądu, złożenie niekompletnego wniosku, w wyniku czego następuje zawiadomienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia, które to zawiadomienie zostaje wysłane do wnioskodawcy, to późniejsze uzupełnienie wniosku należy traktować jako nowy wniosek. W konsekwencji złożenia przez skarżącą do organu I instancji kompletnego wniosku w grudniu 2022 r. - zasadnie organ I instancji przyznał prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego od 1 grudnia 2022 r. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła [...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135, art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na: - braku wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą, w tym braku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji przyjęciu niewłaściwych ustaleń co do niezłożenia przez Skarżącą wszystkich niezbędnych dokumentów w pierwotnym wniosku z 29 września 2022 roku, - oparciu decyzji organu orzekającego na podstawie stanu faktycznego ustalonego bez wnikliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, - pominięciu twierdzeń Skarżącej, a w konsekwencji błędne ustalenie, że Skarżąca złożyła niekompletny wniosek, który wobec nieuzupełnienia braków formalnych pozostał bez rozpoznania, - prowadzeniu postępowania administracyjnego w sposób, który nie budził zaufania obywateli do organów władzy publicznej, podczas którego organy pominęły zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zrzeczono się rozprawy. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej. Rozpoznając skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż jest ona niezasadna. Za nieusprawiedliwiony należało uznać jedyny postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135, art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Po pierwsze Sąd I instancji oddalając skargę zastosował art. 151 p.p.s.a., a zatem nie mógł naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., tym samym ta część zarzutu jest całkowicie bezpodstawna. Odnośnie pozostałych przepisów powołanych w zarzucie również należy odmówić ich słuszności. Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2022 r., poz. 1205 ze zm.) prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu. Zgodnie z art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. e ustawy do wniosku należy dołączyć informacje właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu tych czynności, w szczególności w związku z: – brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia lub – brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą. Jednocześnie stosownie do § 8 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach w sprawach o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego (Dz.U. poz. 1467), w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku organ właściwy wierzyciela przyjmuje wniosek i wzywa, wraz z pouczeniem, pisemnie wnioskodawcę do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia (ust. 1). W przypadku złożenia wniosku bez wymaganych dokumentów organ właściwy wierzyciela przyjmuje wniosek i wzywa, wraz z pouczeniem, pisemnie wnioskodawcę do uzupełnienia brakujących dokumentów w terminie nie krótszym niż 14 dni i nie dłuższym niż 30 dni. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia (ust. 2). W praktyce oznacza to, że organ po wpłynięciu wniosku zawierającego braki ma obowiązek wezwać stronę do przedłożenia informacji, w terminie 14 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. W rozpoznawanej sprawie wezwanie zostało doręczone skarżącej 20 października 2022 r. Brak reakcji na to wezwanie prawidłowo poskutkował pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia, o czym organ poinformował skarżącą w piśmie z 16 listopada 2022 r. Z akt sprawy wynika, że dopiero 9 grudnia 2022 r. do organu wpłynęła żądana informacja z Sądu Okręgowego w Kielcach, opatrzona datą 23 listopada 2022 r. Skarżąca wprawdzie twierdzi, że organ posiadał wszystkie informacje już na etapie wniosku z 29 września 2022 r. – jednak w żaden sposób tego nie wykazała, zaś z dokumentacji wynika, że ww. informacja nosi datę 23 listopada 2022 r. Zatem, w konsekwencji złożenia przez skarżącą do organu I instancji pisma zawierającego informację z Sądu Okręgowego w Kielcach z 23 listopada 2022 r., skarżąca została wezwana do złożenia nowego wniosku, co też uczyniła na urzędowym formularzu 19 grudnia 2022 r. Prawidłowo zatem organ I instancji przyznał prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego od 1 grudnia 2022 r., stosownie do treści art. 18 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U.2022 r. 1205 z późn.zm.). Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie organ nie mógł przyznać tego świadczenia od 1 października 2022 r., ponieważ wcześniejszy wniosek zawierał braki uniemożliwiające nadanie sprawie biegu i został skutecznie pozostawiony bez rozpatrzenia. Skuteczny okazał się dopiero wniosek złożony w grudniu 2022 r. W świetle powyższego trudno zgodzić się z zarzutem naruszenia zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. wobec jasnej sytuacji wynikającej z dokumentacji dołączonej do akt administracyjnych sprawy. Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.