Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OSK 2244/24

Wyrok NSA z 2 lipca 2026 r., I OSK 2244/24 – opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
2 lipca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 8 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 317/24 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 27 października 2023 r. nr SKO.WE.441/3599/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 8 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 317/24 oddalił skargę Prokuratora Okręgowego w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 27 października 2023 r. nr SKO.WE.441/3599/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prokurator Okręgowy w Szczecinie, zaskarżył wyrok w całości i zarzucił Sądowi I instancji - na podstawie art. 174 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - naruszenie prawa materialnego: – art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", przez błędną wykładnię i uznanie, że do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie doszło w dniu doręczenia stronie zawiadomienia o jego wszczęciu, tj. w dniu 16 maja 2023 r., co skutkowało uznaniem przez Sąd I instancji, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte z naruszeniem trzyletniego terminu od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzić powinna do wniosku, że postępowanie zostało wszczęte w dniu sporządzenia tego zawiadomienia przez organ, tj. 10 maja 2023 r., ponieważ była to pierwsza czynność podjęta przez organ w sprawie skierowana do strony; – art. 145 ust. 2 u.g.n. przez błędną wykładnię i uznanie, że stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nastąpiło w dniu wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w A. zaświadczeń o przyjęciu wniosków o udzielenie pozwolenia na użytkowanie bez wniesienia sprzeciwu, tj. w dniu 6 maja 2020 r. w wyniku czego błędnie przyjęto, że postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia na stronę opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr [1] o powierzchni 0,8995 ha położonej w obrębie ewidencyjnym B., spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej - oczyszczalni ścieków wraz z kolektorami sanitarnymi i przyłączami dla miejscowości B. zostało wszczęte z uchybieniem trzyletniego okresu od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do konstatacji, że za datę stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, czyli datę, w której możliwe było z punktu widzenia zarówno technicznego, jak i legalnego, podłączenie działki do sieci kanalizacyjnej i oczyszczalni ścieków należy uznać dzień uzyskania pozytywnych wyników badań próbek pobranych z sieci kanalizacyjnej, tj. 12 maja 2020 r., a tym samym do przyjęcia, że postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej zostało wszczęte przed upływem trzyletniego okresu od stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej Skarżący kasacyjnie wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci: – decyzji Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w C. z 12 czerwca 2018 r. sygn. akt: SZ.ZUZ.1.421.132.2018.RH o pozwoleniu wodnoprawnym na okoliczność obowiązków koniecznych do wykonania przed rozpoczęciem korzystania z sieci kanalizacyjnej z oczyszczalnią ścieków, – sprawozdań z badań nr 209065/20/SCZ/l i nr 209066/20/SCZ/l na okoliczność terminu uzyskania wyników wymaganych badań, – umowy z 14 maja 2020 r. pomiędzy Gminą D. a z E. sp. z o.o. na eksploatację wyżej wymienionej infrastruktury na okoliczność daty jej zawarcia i możliwości użytkowania inwestycji; Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 8 sierpnia 2024 r. o sygn. akt II SA/Sz 317/24 i uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 27 października 2023 r. znak SKO.WE.441/3599/2023. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie jej zasadności. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, z wyodrębnieniem w sentencji lub uzasadnieniu kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności należało odnieść się do wniosku o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci załączonych do skargi kasacyjnej decyzji, sprawozdań i umowy na okoliczność i możliwość użytkowania sieci kanalizacyjnej z oczyszczalnią ścieków. Sąd kasacyjny wyjaśnia, że w świetle art. 106 § 5 P.p.s.a. w związku z art. 2432 K.p.c. dokumenty znajdujące się w aktach sprawy lub do nich dołączone stanowią dowody bez wydawania odrębnego postanowienia. Pomijając dowód z takiego dokumentu, sąd wydaje postanowienie. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę uwzględnił przy dokonywaniu kontroli zaskarżonego wyroku przedstawione przez stronę skarżącą dokumenty dołączone do skargi kasacyjnej bez wydawania odrębnego postanowienia w tym zakresie (por. wyrok NSA z 23 października 2024 r. sygn. akt I OSK 2130/22, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął za podstawę orzekania stan sprawy, wedle którego decyzją z 10 sierpnia 2023 r. znak RG.3134.2.08.2023.MW Burmistrz D., działając na podstawie art. 144 – art. 148 u.g.n., ustalił F.F. opłatę adiacencką w wysokości 4 814,00 zł oraz G.G. opłatę adiacencką w wysokości 4 814,00 zł, łącznie 9 628,00 zł, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr [1] o powierzchni 0,8995 ha, położonej w obrębie ewidencyjnym B. Wzrost wartości nieruchomości był spowodowany budową urządzeń infrastruktury technicznej - oczyszczalni ścieków z kolektorami sanitarnymi i przyłączami dla miejscowości B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 27 października 2023 r. nr SKO.WE.441/3599/2023, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji w całości. Organ odwoławczy uznał, że termin do wszczęcia postępowania upływał 6 maja 2023 r., natomiast wszczęcie postępowania w sprawie opłaty adiacenckiej nastąpiło 16 maja 2023 r., a zatem wszczęcie postępowania nastąpiło po upływie 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej, co oznacza, że nie został zachowany termin wynikający z art. 145 ust. 2 u.g.n. W ocenie organu odwoławczego uchybienie terminu wynika z nieprawidłowego przyjęcia przez organ I instancji, że datą stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej jest data końcowego odbioru wykonanych robót potwierdzona protokołem z 14 maja 2020 r. Tymczasem prawidłowo ustaloną datą był 6 maja 2020 r., tj. dzień wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A., w trybie art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.b.", zaświadczenia o przyjęciu wniosków o udzielenie pozwolenia na użytkowanie bez wniesienia sprzeciwu. Od tej daty istniała możliwość zgodnego z prawem użytkowania wybudowanych urządzeń infrastruktury technicznej. Wobec tego od tej daty biegł też dla organu administracji, określony w art. 145 ust. 2 u.g.n., trzyletni termin do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. W sprawie niesporne było, że 14 maja 2020 r. sporządzono protokół końcowego odbioru robót budowlanych na zadaniu inwestycyjnym pn. "Zaprojektowanie i wybudowanie oczyszczalni ścieków wraz z kolektorami sanitarnymi i przyłączami dla miejscowości B., gmina D.". Budowa kontenerowej oczyszczalni ścieków wraz ze zjazdem z działki drogowej oraz sieci kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej i tłocznej oraz przyłącza wodociągowego do oczyszczalni ścieków realizowana była na podstawie wydanych przez Starostę A. decyzji o pozwoleniu na budowę z 13 listopada 2018 r. i z 29 listopada 2018 r. W dniu 30 kwietnia 2020 r. inwestor (Gmina D.), złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. wnioski o udzielenie pozwolenia na użytkowanie ww. obiektów budowlanych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. 6 maja 2020 r. wydał inwestorowi zaświadczenia o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu do wniosków o udzielenie pozwolenia na użytkowanie i przystąpienia do użytkowania kontenerowej oczyszczalni ścieków wraz ze zjazdem z działki drogowej oraz sieci kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej i tłocznej oraz przyłącza wodociągowego do oczyszczalni ścieków. Kolejno, akta sprawy potwierdzają, że rozruch technologiczny oczyszczalni, w ramach którego pobrano próbki ścieków i je zbadano zakończył się wynikiem pozytywnym 12 maja 2020 r. W dniu 14 maja 2020 r. Gmina D. zawarła z E. sp. z o.o. w D. umowę wykonawczą na eksploatację wyżej wymienionej infrastruktury. W sprawie nie jest też sporne, że 17 lutego 2023 r. organ I instancji zlecił rzeczoznawcy majątkowemu opracowanie operatu szacunkowego określającego wzrost wartości nieruchomości spowodowany budową urządzeń infrastruktury technicznej. Kolejno, nie jest kwestionowane, że 10 maja 2023 r. organ I instancji sporządził zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, zawiadomienie to zostało wysłane do stron 11 maja 2023 r., a jego doręczenie stronom nastąpiło 16 maja 2023 r. W rozpatrywanej sprawie kwestią sporną stanowiło ustalenie, czy organ I instancji zachował 3-letni termin do wszczęcia postępowania administracyjnego. Dla ustalenia tej okoliczności decydujące znaczenie zaś miała data rozpoczęcia biegu tego terminu, czyli data stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej, a następnie ustalenie kiedy zostało wszczęte postępowanie w sprawie opłaty adiacenckiej. Zgodnie bowiem z art. 145 ust. 1 i 2 u.g.n., wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej (...). Wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej (...). A zatem decydujące znaczenie miała wykładnia art. 145 ust. 1 i 2 u.g.n. we wskazanym zakresie. Za Sądem I instancji wyjaśnić należy, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje zawartego w art. 145 ust. 1 i 2 u.g.n., określenia "stworzenia warunków do podłączenia", jednak art. 148b ust. 1 u.g.n. stanowi, że ustalenie to następuje na podstawie odrębnych przepisów. W odniesieniu do urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych tymi odrębnymi przepisami będą ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania pozwoleń na budowę - Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) oraz ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2018 r. poz. 1152 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.z.z.w.". Zgodnie z art. 15 ust. 4 u.z.z.w. przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. W przypadku urządzeń wodociągowych (kanalizacyjnych) datą stworzenia warunków podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej, biorąc pod uwagę treść art. 15 ust. 4 u.z.z.w., będzie nie data odbioru robót, ale data zgłoszenia do użytkowania urządzenia wodociągowego (kanalizacyjnego). Dopiero od tej daty będzie istniała możliwość świadczenia usług i użytkowanie sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej (por. wyroki NSA z 10 września 2014 r. sygn. akt, I OSK 219/13, z 14 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1173/17, z 20 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 224/17, z 18 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 2223/19). Jak wyjaśniano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (stanowisko to zostało podzielone przez organ odwoławczy i Sąd I instancji, a Sąd kasacyjny rozpoznający skargę kasacyjną również je w pełni podziela), określenie "stworzenia warunków" jest nie tyko kategorią techniczną, ale i prawną. W myśl art. 54 ust. 1 P.b., do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i 19a, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Organ nadzoru budowlanego może z urzędu przed upływem ww. terminu wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Wydanie zaświadczenia wyłącza możliwość wniesienia sprzeciwu oraz uprawnia inwestora do rozpoczęcia użytkowania obiektu, o którym mowa w ust. 1 (art. 54 ust. 2 P.b.). Z przepisów tych wynika, że o stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej, w rozumieniu art. 148b u.g.n., można mówić wówczas, gdy do użytkowania obiektu, w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia o zakończeniu budowy, nie wniósł sprzeciwu właściwy organ nadzoru budowlanego, bądź uzyskano zaświadczenie, które uprawniało inwestora, do zgodnego z prawem, rozpoczęcia użytkowania obiektu. Istotna jest tu więc prawna możliwość świadczenia przez właściwe przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne usług w zakresie użytkowania wybudowanego urządzenia kanalizacyjnego, a tym samym decydujące znaczenie ma nie protokolarny odbiór (jak przyjął organ I instancji), lecz rzeczywista możliwość podłączenia nieruchomości do określonych urządzeń. Do czasu zgłoszenia do użytkowania urządzenie to nie może funkcjonować, a korzystanie z niego byłoby nielegalne, co wynika jednoznacznie z art. 57 ust. 7 P.b. (wyrok NSA z 9 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 716/15). Przy czym nie chodzi tutaj o faktyczną możliwość korzystania z wybudowanego urządzenia, gdyż zbędna byłaby regulacja zawarta w art. 148b ust. 1 u.g.n. Odesłanie do przepisów Prawa budowlanego pozwala na ustalenie daty wynikającej z dokumentacji stanowiącej nieodłączny element procesu budowlanego, co niewątpliwie służy wyeliminowaniu trudności dowodowych i interpretacyjnych w zakresie ustalenia daty faktycznego zakończenia robót budowlanych, czy daty faktycznego rozpoczęcia korzystania z urządzenia. Nie chodzi bowiem o jakąkolwiek możliwość korzystania z urządzenia, ale o możliwość skorzystania z urządzenia wybudowanego legalnie" (wyrok NSA z 7 października 2025 r. sygn. akt I OSK 1972/22). Z powyższego wynika, że w rozumieniu art. 148b u.g.n. stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej (art. 145 ust. 1, art. 148b ust. 1 u.g.n.) oznacza możliwość przystąpienia do legalnego użytkowania obiektu stosownie do przepisów Prawa budowlanego. Nie mogło więc zyskać aprobaty stanowisko skarżącego kasacyjnie, że datą istotną dla stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej był dzień uzyskania pozytywnych wyników badań próbek pobranych z sieci kanalizacyjnej w oparciu o sprawozdania z badań nr 209065/20/SCZ/l i 209066/20/SCZ/l., tj. 12 maja 2020 r. Jak podał skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu, "odbiór sieci będący podstawą do złożenia wniosku o pozwolenie na użytkowanie sieci kanalizacyjnej i oczyszczalni ścieków był jedynie tzw. odbiorem "na sucho", a dopiero po nim miał miejsce tzw. rozruch technologiczny oczyszczalni. W ramach tego rozruchu pobrano próbki, których zbadanie i uzyskanie wymaganych wyników tych badań, było warunkiem koniecznym rozpoczęcia użytkowania sieci. Obowiązek taki wynikał z punktu I. 9.1. decyzji Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w C. z 12 czerwca 2018 r. sygn. akt: SZ.ZUZ. 1.421.132.2018.RH o pozwoleniu wodnoprawnym, zgodnie z którym rozruch oczyszczalni obejmował dwa etapy: rozruch hydrauliczny oraz rozruch technologiczny, który polegał na doprowadzeniu surowych ścieków do oczyszczalni i wykonaniu badań ścieków już oczyszczonych, w celu potwierdzenia właściwego funkcjonowania wszystkich urządzeń zainstalowanych na oczyszczalni. Rozruch technologiczny inwestor miał obowiązek prowadzić do momentu uzyskania wymaganej przez pozwolenie wodnoprawne jakości ścieków oczyszczonych. Dopiero po jego zakończeniu możliwe było korzystanie z oczyszczalni.". Wydana przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie decyzja, regulująca m.in. dopuszczalne ilości i parametry ścieków odprowadzanych z oczyszczalni do środowiska, niewątpliwie musi być ostateczna i musi obowiązywać w momencie rozpoczęcia eksploatacji. Określa ona warunki prawidłowego działania tych oczyszczalni, które wymagają wydania pozwolenia wodnoprawnego. Określenie zaś w pozwoleniu wodnoprawnym obowiązkowego elementu decyzji (art. 403 ust. 2 pkt 14 ustawy Prawo wodne) jakim jest sposób postępowania w przypadku rozruchu niewątpliwie odnosi się do pierwszego uruchomienia oczyszczalni, ale także - w razie niektórych awarii urządzeń oczyszczalni - do kolejnego rozruchu (restartu). Poza tym, skoro rozruch technologiczny polega na m. in. doprowadzeniu surowych ścieków do oczyszczalni, to oznacza, że możliwe jest wprowadzenie ścieków do oczyszczalni, tyle że konieczne jest prowadzenie badań ścieków już oczyszczonych aż do momentu uzyskania wymaganej przedmiotowym pozwoleniem wodnoprawnym jakości ścieków oczyszczonych. O tym, czy ścieki jako element rozruchu technologicznego pochodzą z gospodarstw mieszkańców nieruchomości podłączonych do oczyszczalnia ścieków, czy są dowożone bezpośrednio do stancji zlewczej oczyszczalni, decyduje strategia rozruchowa. Ponadto pomiary ilości i parametrów ścieków odprowadzanych z oczyszczalni do środowiska, określone w pozwoleniu wodnoprawnym jako warunki korzystania z oczyszczalni, odbywają się stale z określoną częstotliwością w trakcie funkcjonowania oczyszczalni i ważności pozwolenia wodnoprawnego. Jak wynika z art. 400 ust. 4 ustawy Prawo wodne, prawa i obowiązki określone w pozwoleniu wodnoprawnym na wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi i odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych obowiązują od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym stała się ostateczna, chyba że w pozwoleniu wodnoprawnym została określona inna data, od której obowiązuje to pozwolenie i trwają przez czas ważności pozwolenia wodnoprawnego, w rozpatrywanym przypadku – 10 lat. Jeśli chodzi zaś o umowę 14 maja 2020 r., to nie może ona być okolicznością miarodajną w sprawie, gdyż dotyczy wyłącznie administrowania infrastrukturą techniczną, a nie stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Podkreślić należy, że z żadnej normy prawnej ustawy Prawo wodne ani z cytowanych postanowień pozwolenia wodnoprawnego nie wynika, że rozruch technologiczny polegający na pobraniu próbek ścieków, zbadaniu ich i uzyskaniu pozytywnych wyników badań tych próbek był warunkiem koniecznym z punktu widzenia zarówno technicznego, jak i legalnego, podłączenia działki do sieci kanalizacyjnej i oczyszczalni ścieków. Nie można zgodzić się z wnoszącym skargę kasacyjną, że Sąd I instancji ustalając sposób rozumienia "stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej" pominął przepisy ustawy Prawo wodne. Wykonanie legalne tej inwestycji musiało bowiem uwzględniać nie tylko przepisy ustawy Prawo wodne, ale także inne przepisy, choćby z zakresu ochrony środowiska, czy przepisy BHP. Nie oznacza to jednak, że realizacja tej inwestycji i ustalenie daty stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do jej urządzeń są zdeterminowane tymi przepisami, jeśli nie zawierają one wyraźnych postanowień w tym zakresie. Wskazane przez wnoszącego skargę kasacyjną okoliczności pozostają więc bez wpływu na określenie daty, od której w znaczeniu nie tylko technicznym, ale i prawnym, możliwe było uznanie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej. W świetle powyższego, nie została skutecznie podważona wykładnia art. 145 ust. 2 u.g.n. przeprowadzona przez Sąd I instancji w zakresie rozumienia określenia "stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej". Odnosząc powyższe do niespornych okoliczności niniejszej sprawy, dniem stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej był dzień 6 maja 2020 r., gdyż od tego dnia można było podłączyć działkę do wybudowanej sieci kanalizacyjnej i oczyszczalni ścieków. Trzyletni termin na wszczęcie postępowania ustalającego opłatę adiacencką upłynął zatem z dniem 6 maja 2023 r. W tej sytuacji, ani przyjęta przez Sąd I instancji data 16 maja 2023 r., ani przyjęta przez Prokuratora Okręgowego w Szczecinie data 10 maja 2023 r., jako data wszczęcia postępowania ustalającego opłatę adiacenką, nie spełniają warunku zachowania 3-letniego terminu na wszczęcie postępowania. Tym samym nie ma potrzeby odnoszenia się do drugiego zarzutu kasacyjnego naruszenia prawa materialnego, dotyczącego określenia daty wszczęcia postępowania z urzędu (art. 145 ust. 2 u.g.n.) – czy nastąpiło to z dniem sporządzenia zawiadomienia przez organ o wszczęciu postępowania, tj. 10 maja 2023 r., czy z dniem doręczenia tego zawiadomienia stronom, tj. 16 maja 2023 r. – jako pozostającego bez znaczenia dla wyniku sprawy. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 in fine P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zasądzeniu kosztów postępowania kasacyjnego od Prokuratora Okręgowego w Szczecinie, ponieważ zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2017 r. sygn. akt I OPS 1/17, prokurator, który działając na prawach strony na podstawie art. 8 § 1 P.p.s.a., zainicjował postępowanie sądowoadministracyjne lub zgłosił w nim udział w interesie ogólnym w celu ochrony praworządności, nie może zostać obciążony kosztami postępowania sądowoadministracyjnego.

Informacje o sprawie

Data wpływu
31 października 2024
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Agnieszka Miernik /sprawozdawca/ Jolanta Rudnicka /przewodniczący/ Monika Nowicka

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny