I OSK 2227/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: NSA Marek Stojanowski (spr.) NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 12 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 239/24 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 22 stycznia 2024 r., nr SKO.4114.802.2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W ŁODZI WYROKIEM Z 18 LIPCA 2024 R. PO ROZPOZNANIU SKARGI A. S. NA DECYZJĘ SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO W ŁODZI Z 22 STYCZNIA 2024 R. W PRZEDMIOCIE ODMOWY PRZYZNANIA PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO UCHYLIŁ ZASKARŻONĄ DECYZJĘ ORAZ POPRZESTAJĄCĄ JĄ DECYZJĘ BURMISTRZA A. Z 13 GRUDNIA 2023 R. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z 18 października 2023 r. skarżący wystąpił o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym synem. Następnie pismem z 22 listopada 2023 r. skarżący zmodyfikował swoje żądanie, wskazując, że w związku z podjęciem od 2 listopada 2023 r. zatrudnienia w P. w Ł., wnosi o przyznanie wspomnianego świadczenia jedynie za październik 2023 r. W wyniku rozpatrzenia wniosku Burmistrz A. decyzją z 13 grudnia 2023 r. odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy koniecznością sprawowania opieki i rezygnacją z aktywności zawodowej. Organ wskazał, że zarówno przed złożeniem wniosku, jak i po tym zdarzeniu skarżący podejmował działalność zawodową, co wskazuje, że sprawowana przez niego opieka nie miała charakteru stałego. Zwrócił przy tym uwagę, że w opiekę zaangażowana jest matka dziecka oraz jego dziadkowie. W ocenie Burmistrza taki model opieki nie wymuszał na skarżącym rezygnacji z pracy zarobkowej. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z 22 stycznia 2024 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając to rozstrzygnięcie, organ odwoławczy podzielił zdanie organu pierwszej instancji o braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym synem a chwilową przerwą w aktywności zawodowej. Podkreślił, że świadczenie to przysługuje nie za sam fakt sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, ale za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnia wywołany sprawowaną opieką. W ocenie organu zakres czynności podejmowanych przez skarżącego nie przekracza zakresu zwykłych, codziennych czynności związanych z opieką nad dzieckiem. Podkreślił, że syn skarżącego uczęszcza do przedszkola czynnego w godzinach 7:30-16:30, a skarżący po złożeniu wniosku podjął zatrudnienie, co prowadzi do wniosku, że zakres czynności opiekuńczych nie wymusza rezygnacji z zatrudnienia. Przywołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił rozstrzygnięcia organów obu instancji. W uzasadnieniu wskazał, że przekonanie organów o braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowaną opieką a zaprzestaniem aktywności zawodowej było przedwczesne, gdyż ustalenia faktyczne i zgromadzone w toku postępowania materiały w jego ocenie nie były wystarczające do bezspornego stwierdzenia, że skarżący nie spełnił wymogu istnienia wspomnianego związku. Zdaniem Sądu organy nie ustaliły bowiem, czy rodzaj bądź zakres czynności wykonywanych w ramach sprawowanej opieki uniemożliwia skarżącemu podjęcie pracy zarobkowej. W jego ocenie stanowisko organów oparte było wyłącznie na zakwestionowaniu, w oparciu o wyjaśnienia składane przez matkę dziecka oraz fakt podjęcia zatrudnienia, zakresu opieki sprawowanej przez skarżącego. Sąd wywiódł, że organy nie badały czy aktywność niepełnosprawnego po odebraniu go przez skarżącego z przedszkola nie ma charakteru rehabilitacji, nie odniosły się do zgłaszanej przez skarżącego konieczności natychmiastowego odbioru dziecka z przedszkola na skutek jego zachowania wynikającego ze stanu zdrowia, a także pominęły, że skarżący w 2023 r. pobierał świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowanej opieki nad niepełnosprawnym synem, z którego zmuszony był zrezygnować z uwagi na sytuację życiową i ekonomiczną. Sąd wskazał również, że fakt zakończenia zatrudnienia na skutek wygaśnięcia umowy zlecenia z dniem 30 września 2023 r. nie ma wpływu na możliwość przyznania skarżącemu świadczenia, gdyż obowiązujące przepisy nie różnicują sytuacji osób, które z powodu sprawowanej opieki musiały wypowiedzieć umowę, na której podstawie wykonywały czynności zawodowe, i sytuacji osób pozostających bez zatrudnienia z uwagi na nieprzedłużenie dotychczasowej umowy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ odwoławczy. Zaskarżył to rozstrzygnięcie w całości, wniósł o jego uchylenie i oddalenie skargi bądź przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego. Dodatkowo wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1) prawa materialnego, tj.: a) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, dalej: p.u.s.a., przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przy staje do stanu prawnego i wykroczono poza granice określone tą normą, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia norm prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 390, z późn. zm.), dalej: u.ś.r.; b) art. 17 ust. 1 u.ś.r. przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w niniejszej sprawie zachodzi bezpośredni związek między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego, a sprawowaną przez niego opieką nad synem; c) art. 17 ust. 1 u.ś.r. przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wykonywanie przez skarżącego czynności związanych ze zwykłą opieką nad dzieckiem w postaci zawożenia czy odbierania z przedszkola, przygotowywania posiłków, spędzania czasu wolnego z dzieckiem należy uznać za sprawowanie opieki wyłączającej możliwość zatrudnienia, o jakiej mowa w tym przepisie, podczas gdy prawidłowo rozumiana norma wyrażona w art. 17 ust. 1 u.ś.r. uzależnia prawo do omawianego świadczenia m.in. od braku możliwości aktywności zawodowej (zatrudnienia) spowodowanej wyłącznie i bezpośrednio koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i zakresem czynności opiekuńczych związanych i wykonywanych wyłącznie wobec takiej osoby; 2) przepisów postępowania, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., bowiem istota niniejszej sprawy sprowadza się do błędnej wykładni prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 1 u. ś.r. ; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: k.p.a., przez błędne przyjęcie, że normy te zostały naruszone w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji ostatecznej, bowiem materiał dowodowy jest pełny i zebrany w sposób prawidłowy, jak i dokonano jego prawidłowej oceny, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniach podjętych decyzji, zaś istota sprowadza się do wykładni norm prawa materialnego; c) art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. przez przedstawienie oceny prawnej niespójnej i lakonicznej w zakresie własnych rozważań, brak oceny zebranego materiału dowodowego oraz brak wykazania, że uchybienia miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia, brak konkretnych wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania, a w szczególności w odniesieniu do stanu prawnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący podniósł, że jest ona niezasadna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy chociaż nie wszystkie zarzuty zasługiwały na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w wyniku zmian legislacyjnych z dniem 1 stycznia 2024 r., tj. w toku postępowania administracyjnego, doszło do zmiany brzmienia art. 17 ust. 1 u.ś.r. stanowiącego podstawę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Odnotować jednakże należy, że stosownie do postanowień z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429, z późn. zm.) w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 [tj. ustawie o świadczeniach rodzinnych] w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Przez powstanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 grudnia 2023 r. w rozumieniu art. 63 ust. 1 u.ś.w. oznacza spełnienie przez wnioskodawcę najpóźniej w tym dniu wszystkich ustawowych przesłanek jego przyznania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2025 r., sygn. akt I OSK 1523/24). Oznacza to, że – jak słusznie zauważył to Sąd pierwszej instancji – rozpoznawana sprawa pomimo zmiany stanu prawnego w toku postępowania administracyjnego rozpoznawana powinna być na podstawie przepisów w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2024 r. Mając powyższe na uwadze, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Analiza zacytowanego powyżej przepisu wskazuje, że do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną osobą na podstawie tego przepisu niezbędne jest łączne występowanie trzech przesłanek, tj.: (1) istnienie stosunku rodzicielstwa, (2) rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki oraz (3) legitymowanie się przez podopiecznego wnioskodawcy orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Brak któregokolwiek z tych elementów powoduje, że świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1209/23). O ile w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że na skarżący jest ojcem pozostającego pod jego opieką niepełnosprawnego oraz że jego podopieczny legitymuje się wymaganym orzeczeniem o odpowiednim stopniu niepełnosprawności, to w ocenie organów rozpatrujących wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Podkreślić w tym miejscu należy, co wynika wprost z treści zacytowanego powyżej przepisu, że przesłanka ta ma dwie postaci: rezygnacji z zatrudnienia, tj. podjęcia decyzji o zaprzestaniu pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, oraz niepodejmowania zatrudnienia, tj. przyjęcia biernej postawy na rynku zawodowym. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący w dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego pozostawał bez zatrudnienia, gdyż umowa zlecenia łącząca go z dotychczasowym pracodawcą wygasła w dniu 30 września 2023 r. i nie została przedłużona. Niemniej jednak skarżący z dniem 2 listopada 2023 r. podjął pracę w P. w Ł., co wskazuje, że w okresie złożenia wniosku aktywnie poszukiwał pracy. Oznacza to, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona przesłanka niepodejmowania zatrudnienia. Świadczenie pielęgnacyjne, co podkreślały w niniejszej sprawie zarówno organy, jak i Sąd pierwszej instancji, jest rekompensatą strat finansowych opiekuna wynikających z rezygnacji z aktywności zawodowej wynikających z konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną. Szeroko pojmowana rezygnacja z zatrudnienia musi zatem stanowić konsekwencję braku możliwości pogodzenia opieki nad niepełnosprawnym z aktywnością zawodową. Innymi słowy, to sprawowana opieka musi być przyczyną opuszczenia rynku pracy. Do przyznania zatem świadczenia pielęgnacyjnego nie jest wystarczające samo współwystępowanie opieki nad niepełnosprawnym i niepodejmowanie aktywności zawodowej. Związek ten musi być przy tym na tyle silny, aby konieczność opieki nad osobą niepełnosprawną nie tylko skutkowała rezygnacją (aktywną) z wykonywanej pracy, ale także stanowiła przeszkodę w podjęciu nowego zatrudnienia. Skoro zatem skarżący z dniem 2 listopada 2023 r., tj. 15 dni po złożeniu wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, podjął zatrudnienie, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w określonym obowiązującymi przepisami stanie prawnym w rozpoznawanej sprawie nie można mówić o istnieniu wskazanego powyżej związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy opieką nad osobą niepełnosprawną a pozostawaniem bez zatrudnienia. W tak ukształtowanym stanie sprawy uznać zatem należało, że o braku związku przyczynowo-skutkowego decydował fakt podjęcia przez skarżącego zatrudnienia. Bez znaczenia zatem dla sprawy pozostawały takie okoliczności jak brak dostatecznego ustalenia przez organy prowadzące postępowanie zakresu czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącego, w tym zbadania czy aktywność niepełnosprawnego syna skarżącego po odebraniu go z przedszkola z uwagi na jego indywidualną sytuację zdrowotną ma charakter rehabilitacyjny czy też stanowi wyłącznie formę rozrywki i zagospodarowania wolnego czasu, czy brak ustaleń w zakresie konieczności odbioru syna z przedszkola z uwagi na jego zachowanie wywołane stanem zdrowia. Prowadzenie tych ustaleń w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należałoby uznać w tak ustalonym stanie sprawy za zbędne z punktu widzenia uregulowanej w art. 12 § 1 k.p.a. zasady szybkości i prostoty postępowania. Przyjąć także należy, że organy rozpatrując złożony wniosek nie miały obowiązku odniesienia się faktu uprzedniego pobierania przez skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego. W toku postępowania ocenie podlega bowiem aktualna z punktu widzenia postępowania i daty złożenia wniosku sytuacja strony postępowania. Nieustalenie zatem tych okoliczności i nieodniesienie się do nich w uzasadnieniu wydanych decyzji nie miało zatem wobec faktu podjęcia przez skarżącego zatrudnienia istotnego wpływu na wynik sprawy. W świetle powyższych wywodów w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Na marginesie powyższego należy jedynie wskazać, że brak uzasadnienia tego zarzutu w zakresie odnoszącym się do art. 8 i art. 15 k.p.a. czynił tę część zarzutu bezskuteczną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt III FSK 355/24). Za niezasadne z kolei należało uznać zarzuty naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zarzuty te zostały bowiem oparte na konstrukcji błędnej wykładni prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 u.ś.r. przy czym autor skargi kasacyjnej nie wskazał, na czym miało polegać błędne zrekonstruowanie treści normy prawnej na podstawie tego przepisu. Argumentacja zawarta w skardze kasacyjnej wskazuje, że zasadności tych zarzutów ich autor upatruje w prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, które stanowiło podstawę do wydania decyzji odmownych. W swej istocie zarzuty te prowadzić zatem miały do zanegowania wadliwego zdaniem Sądu pierwszej instancji ustalenia stanu faktycznego sprawy, a nie dokonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi błędnej wykładni prawa materialnego. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., wskazać należy, że wspomniane przepisy są przepisami ustrojowymi wskazującymi podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne – kryterium zgodności z prawem. Przepisy te mogą zatem stanowić skuteczną podstawę zarzutu kasacyjnego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (tj. art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) w powiązaniu z konkretnie oznaczonymi przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 765/23) w sytuacji, gdyby sąd pierwszej instancji przyjął inne, niż legalność, kryterium kontroli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 838/23) albo zaniechał wykonania kontroli decyzji administracyjnej, odmawiając rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2023 r., sygn. akt II OSK 1069/22). O naruszeniu tego przepisu nie można z kolei mówić w sytuacji, gdy wynik dokonanej kontroli nie odpowiada prawu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2023 r., sygn. akt II OSK 1069/22). Zauważyć w tym miejscu należy, że zarzut sformułowany przez autora skargi kasacyjnej został powiązany z naruszeniem przepisów prawa materialnego a nie procesowego, a zasadności tego zarzutu jego autor upatruje w błędnym wyniku dokonanej kontroli, który utożsamia z dowolnością. Tak sformułowany i uzasadniony zarzut z przyczyn opisanych powyżej nie mógł przynieść spodziewanego przez autora skargi kasacyjnej skutku. Za niezasadny należało uznać także zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z pierwszym z przywołanych przepisów uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza tego przepisu wskazuje, że może on zostać naruszony przez pominięcie któregokolwiek z elementów wymienionych w tym przepisie lub takie sformułowanie wywodów sądu, które powoduje, że kontrolowany przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej. Kontrolowany pod tym kątem wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego nie wykazuje wad przemawiających za koniecznością jego uchylenia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wskazane w zacytowanym powyżej przepisie, a obszerne wywody składu orzekającego w sprawie jasno przedstawiają jego stanowisko i motywy, które doprowadziły do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jako taki wyrok ten i jego uzasadnienie poddają się zatem kontroli instancyjnej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok nie odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji, tj. uznając skargę kasacyjną za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok, a przyjmując, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, po rozpoznaniu skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił ją. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia na rzecz organu od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uznając, że obciążanie kosztami sądowymi strony ubiegającej się świadczenie z zakresu pomocy społecznej nie jest uzasadnione (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2058/22).