Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OSK 2206/24

Wyrok NSA z 12 września 2025 r., I OSK 2206/24

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
12 września 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: NSA Marek Stojanowski (spr.) NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 12 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 93/24 w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 21 grudnia 2023 r., nr SKO.4111.2464.2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W SZCZECINIE WYROKIEM Z 25 LIPCA 2024 R. PO ROZPATRZENIU SKARGI M. F. NA DECYZJĘ SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO W KOSZALINIE Z 21 GRUDNIA 2023 R. W PRZEDMIOCIE ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO WRAZ Z POPRZEDZAJĄCĄ JĄ DECYZJĄ BURMISTRZA MIASTA S. Z 28 SIERPNIA 2023 R. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z 29 czerwca 2023 r. skarżący wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym ojcem. Decyzją z 28 sierpnia 2023 r. Burmistrz Miasta S. odmówił przyznania skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu wyjaśnił m.in., że skarżący ma już ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką, co w związku z brzmieniem obowiązujących przepisów uniemożliwia przyznanie mu wnioskowanego świadczenia. Ponadto Burmistrz wskazał, że w związku z nieusunięciem z systemu prawa przepisu dotyczącego wieku osoby niepełnosprawnej, w którym powstała niepełnosprawność, w rozpoznawanej sprawie brak było możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na stwierdzenie niepełnosprawności ojca skarżącego po ukończeniu przez niego [...] roku życia. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie decyzją z 21 grudnia 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. wiek podopiecznego wnioskodawcy, w którym powstała niepełnosprawności nie może być okolicznością uniemożliwiającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazał jednakże, że skarżący ma już przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, a zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami nie może uzyskać kolejnego świadczenie tego typu. Przywołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postępowanie organu odwoławczego naruszało zasadę zaufania strony do władzy publicznej. Argumentował, że opieka nad dwojgiem niepełnosprawnych osób wiąże się ze zwiększeniem obciążenia porównywalnym z pracą na dwóch etatach pracowniczych. Zaznaczył, że w sytuacji, gdy żona skarżącego i jego pełnoletnia córka nie były uprawnione do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem skarżącego, to skarżący jako jedyny uprawniony mógł zasadnie oczekiwać, że zostanie mu przyznane dodatkowe świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad kolejnym niepełnosprawnym członkiem rodziny. W ocenie Sądu podstawę taką daje wywody zawarte w motywach wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 listopada 2014 r., sygn. akt SK 7/11. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie zasadne okazało się także powołanie na fakt wniesienia skargi konstytucyjnej w sprawie o sygn. akt 99/22. Ponadto skład orzekający wskazał, że w związku ze zmianą w prawie od 1 stycznia 2024 r. ustały podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt przyznania tego świadczenia w związku z opieką nad inną osobą niepełnosprawną. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ odwoławczy. Zaskarżył to rozstrzygnięcie w całości, wniósł o jego uchylenie i oddalenie skargi bądź przekazanie jej Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Dodatkowo organ zrzekł się prawa rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1) art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 390, z późn. zm.), dalej: u.ś.r., a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i błędne przyjęcie, że prawidłowe zastosowanie dyrektyw interpretacyjnych, w tym wykładni prokonstytucyjnej, prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że nie wyłącza on możliwości przyznania prawa do drugiego świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi, który zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad więcej niż jednym niepełnosprawnym członkiem rodziny, w sytuacji, gdy ma on już ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, podczas gdy przepis ten powinien być wykładany w taki sposób, że ustalone wcześniej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jest przesłanką uniemożliwiającą otrzymanie kolejnego świadczenia pielęgnacyjnego, niezależnie od sytuacji rodzinnej wnioskodawcy; 2) art. 7, art. 8 ust. 2 w zw. z art. 188 pkt 1, art. 10, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. oraz w zw. z art. 6, art. 8 § 2, art. 19, art. 20 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: k.p.a., przez błędne przyjęcie, że organy administracji publicznej, wbrew zasadom dotyczącym właściwości rzeczowej oraz zasadzie praworządności zasadzającej się na podziale władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej, są uprawnione i zobowiązane do dokonywania wykładni tzw. prokonstytucyjnej prawa, podczas gdy w konsekwencji działanie takie sprowadza się do negowania i wyłączenia stosowania obowiązujących przepisów wbrew zasadzie clara non sunt interpretanda, podczas gdy normy wysłowione w przywołanym powyżej przepisie ustawy o świadczeniach rodzinnych jako normy bezwzględnie obowiązujące, nie pozostawiają organom administracji orzekającym w tego rodzaju sprawach żadnego luzu decyzyjnego, zaś zastosowana wykładnia tzw. prokonstytucyjna nie leży w kompetencji organów i sądów administracyjnych stając się de facto wykładnią contra legem, co w konsekwencji doprowadziło do nieuprawnionego uchylenia zaskarżonej decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., pod zarzutem naruszenia przez Kolegium art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w sytuacji, kiedy skarga podlegała oddaleniu w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a przez ich niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi na skutek błędnego przyjęcia, że stan faktyczny przyjęty w niniejszej sprawie odpowiada stanowi hipotetycznemu wyinterpretowanemu w drodze wykładni z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. i nie pozbawia strony prawa do kolejnego świadczenia pielęgnacyjnego, podczas gdy należało zastosować art. 151 p.p.s.a. i oddalić skargę. Uzasadniając powyższe zarzuty, organ podniósł, że przyznane wcześniej świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem uniemożliwiającym przyznanie wnioskodawcy kolejnego, dodatkowego świadczenia pielęgnacyjnego, o ile nie dokona on wyboru przysługującego świadczenia. Zaznaczył, że system zabezpieczenia społecznego ma charakter pomocy subsydiarnej i nie może zwalniać z odpowiedzialności za swoje utrzymanie. Wywodził, że świadczenie pielęgnacyjne to forma częściowej rekompensaty z tytułu zaprzestania pracy zarobkowej w związku z podjęciem opieki nad osobą niepełnosprawną, a za samą opiekę. Ustawodawca nie przewidział również kryteriów różnicowania wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w zależności od nakładu pracy związanej z opieką nad więcej niż jedną osobą niepełnosprawną. Organ wskazał, że przepisy regulujące przyznawanie świadczenia pielęgnacyjnego nie przewidują wydania decyzji administracyjnej w oparciu o klauzulę generalną bazującą na zasadach współżycia społecznego. Zaznaczył także, że przywołana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku skarga konstytucyjna z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt SK 99/22, nie została rozpoznania. Zdaniem organu ocena prawna i wskazówki co do dalszego postępowania zostały oparte na nieuprawnionym zastosowaniu wykładni prokonstytucyjnej prowadzącej do wykładni niezgodnej z brzmieniem przepisu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako niezasadnej. Ponadto na wypadek uwzględnienia skargi kasacyjnej wniósł o odstąpienie od obciążania skarżącego kosztami postępowania oraz wystąpił o przyznanie nieuiszczonych w całości ani części kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Dodatkowo odstąpił od żądania rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie argumenty przytoczone na poparcie zarzutów kasacyjnych okazały się zasadne. Mając na uwadze przedmiot sporu w rozpoznawanej sprawie, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym [niż wymienione w poprzedzających punktach] osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jednocześnie należy odnotować, że spełnienie przesłanek pozytywnych wymienionych zacytowanym powyżej przepisie nie jest wystarczające do uzyskania tego świadczenia. Obowiązujące przepisy przewidują bowiem szereg okoliczności, które uniemożliwiają bądź blokują możliwość przyznania tego świadczenia. Jedną z takich okoliczności jest wskazana w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. okoliczność uprzedniego ustalenia dla opiekuna świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie bowiem z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Ponadto zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r., który jak prawidłowo wskazano to w zdaniu odrębnym do zaskarżonego wyroku, powinien być interpretowany razem z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń rodzinnych wymienionych w tym przepisie (w tym także świadczenia pielęgnacyjnego) przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Oznacza to, że w przypadku, tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdy wnioskodawca posiadający ustalone świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną ubiega się o kolejne świadczenie w związku z opieką nad inną osobą niepełnosprawną, niemożliwe jest przyznanie kolejnego świadczenia pielęgnacyjnego, chyba że wnioskodawca dokona wyboru kolejnego przysługującego mu świadczenia pielęgnacyjnego, rezygnując ze świadczenia pobieranego pierwotnie. Należy również podzielić ugruntowane w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko wyrażone w zdaniu odrębnym do zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane z tytułu opieki nad osobą niepełnosprawną, ale przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej spowodowanej koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Jako takie świadczenie to stanowi zatem zryczałtowany ekwiwalent za faktyczny brak możliwości podjęcia przez opiekuna zatrudnienia wobec konieczności sprawowania czynności opiekuńczych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 maja 2025 r., sygn. akt I OSK 1276/24). Za błędne zatem należy uznać stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym skarżący miał prawo do drugiego, równoległego świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na zwiększony wkład w czynności opiekuńcze sprawowane nad dwojgiem niepełnosprawnych rodziców. Brak było także podstaw do oparcia takiego stanowiska na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 listopada 2014 r., sygn. akt SK 7/11. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z tym wyrokiem art. 17 ust. 5 pkt 4 u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym do 13 października 2011 r., w zakresie, w jakim uniemożliwiał przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rodzicowi (opiekunowi faktycznemu), który rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 tej ustawy, nad niepełnosprawnym dzieckiem, w sytuacji, gdy drugi z rodziców (opiekunów faktycznych) miał ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na inne dziecko w rodzinie, został uznany za niezgodny z art. 71 ust. 1 zd. 2 Konstytucji RP. Wyrok ten dotyczył zatem innego przepisu i sytuacji odmiennej w stosunku do stanu faktycznego ustalonego w rozpoznawanej sprawie. Stany te są przy tym różne w stopniu uniemożliwiającym przenoszenie uwag poczynionych na gruncie określonego przepisu ustawy na inny jej przepis. Brak było także podstaw do uwzględnienia w toku rozpoznawania skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie faktu wniesienia skargi konstytucyjnej w sprawie o sygn. akt SK 99/22. Zauważyć bowiem należy, że samo wniesienie skargi konstytucyjnej nie stanowi o jej zasadności. Odnotować przy tym należy, że skarga konstytucyjna w sprawie SK 99/22 nie została do tej pory rozpoznana, w związku z czym nie sposób przyjąć, że argumentacja zawarta w tej skardze jest na tyle zasadna, że powoduje uchylenie zaskarżonego w niej przepisu ustawy. W świetle powyższych wywodów zarzut naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. należało uznać za zasadny. Należy także wskazać, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do dokonywania oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie przez pryzmat zmian prawnych, które weszły w życie w dniu 1 stycznia 2024 r. Ocena działalności administracji publicznej powinna bowiem co do zasady według przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji, a nie przepisów późniejszych, których organ nie ma jeszcze obowiązku przestrzegać. Niezasadne zatem było opieranie wydanego przez Sąd pierwszej instancji wyroku na przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu ustalonym przepisami ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429, z późn. zm.). Za zasadny należało uznać także zarzut naruszenia art. 6 i art. 8 § 2 k.p.a. Zauważyć bowiem należy, że wytyczne wynikające z rozważań Sądu pierwszej instancji prowadziłyby do odstąpienia od utrwalonej praktyki wynikającej z prawidłowego odczytania art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. i postąpienia niezgodnego z normą prawną dekodowaną na podstawie tego przepisu. Na marginesie powyższego zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia części tego zarzutu odnoszącej się do art. 19 i art. 20 k.p.a. dotyczących przestrzegania przez organy administracji publicznej ich właściwości. Uzasadnienie zarzutu i skargi kasacyjnej nie zawierają bowiem argumentacji wskazującej na naruszenie tych przepisów przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z niekwestionowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt III FSK 355/24, brak rozwinięcia zarzutu naruszenia przepisów w uzasadnieniu skargi kasacyjnej uniemożliwia merytoryczną ocenę, a więc zarzut taki jest bezskuteczny. Odnosząc się z kolei do argumentacji dotyczącej nieuprawnionego dokonania wykładni prokonstytucyjnej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., stwierdzić należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego była ona niezasadna, co czyniło tę część zarzutu niemożliwą do uwzględnienia. Zgodzić należy się w tym przypadku z Sądem pierwszej instancji, który w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, że ilekroć sąd administracyjny dokonując wykładni językowej, dojdzie do przekonania, że rezultat takiej wykładni jest niezgodny z normami konstytucyjnymi, ma on do wyboru dwa wyjścia, tj. zainicjowanie kontroli przez Trybunał Konstytucyjny zgodności takiego przepisu ze wspomnianymi normami rangi konstytucyjnej albo uzupełnienia wyników wykładni językowej o wyniki pozostałych metod interpretacji przepisów prawa z uwzględnieniem pozycji określonego przepisu w hierarchii źródeł prawa, domniemania konstytucyjności przepisu, tj. zgodności z konstytucją, oraz celu jego uchwalenia określonego rozwiązania prawnego tak, aby rezultat wykładni usuwał dostrzeżoną na podstawie wykładni językowej niezgodność z normami konstytucyjnymi. Druga ze wspomnianych metod, tj. wykładnia prokonstytucyjna przepisów, polega zatem na uzyskaniu w drodze wykładni rezultatu zgodnego z normami konstytucyjnymi i realizującego jej postanowienia. Rezultat tego zabiegu jest przy tym odmienny od celu kontroli zgodności przepisu z normami hierarchicznie wyższymi. O ile bowiem w przypadku wykładni prokonstytucyjnej utrzymuje się przepis w systemie prawa przez jego wykładnię zgodnie z postanowieniami konstytucji, to w przypadku kontroli konstytucyjnej, o ile jest ona zasadna, proces ten ma na celu wyeliminowanie wadliwego przepisu z systemu prawnego. Dokonanie zatem wykładni prokonstytucyjnej nie oznacza wejścia przez organ nieuprawniony w kompetencje zastrzeżone do wyłącznej właściwości Trybunału Konstytucyjnego i nie narusza przepisów Konstytucji RP przywołanych prze autora skargi kasacyjnej. Na marginesie powyższego wskazać należy, że sam organ odwoławczy w toku postępowania administracyjnego posłużył się szczególną formą wykładni prokonstytucyjnej, uznając, że obowiązujący ówcześnie art. 17 ust. 1b u.ś.r. nieusunięty przez Trybunał Konstytucyjny z systemu prawnego nie może być interpretowany zgodnie z jego brzmieniem językowym, a – z uwagi na wyrok trybunału z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 – wiek, w którym podopieczny wnioskodawcy stał się osoba niepełnosprawną, nie może być okolicznością uniemożliwiającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Za zasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Wprawdzie zauważyć należy, że zgodnie z bogatym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy te mają charakter blankietowy i do skuteczności takiego zarzutu wymagane jest powiązanie ich z naruszeniem określonych norm prawa procesowego lub materialnego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OSK 1436/22), a analizowany zarzut został formalnie powiązany wyłącznie z naruszeniem art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., ale uznać należało, że intencją autora skargi kasacyjnej było powiązanie tego zarzutu funkcjonalnie z pozostałymi zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zasadność pozostałych zarzutów musiała skutkować uznaniem tego zarzutu za zasadny również w zakresie, w jakim autor skargi kasacyjnej w konstrukcji zarzutu nie powiązał go z naruszeniem określonych przepisów prawa procesowego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok nie odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji, tj. uznając skargę kasacyjną za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok, a przyjmując, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, po rozpoznaniu skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił ją. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia na rzecz organu od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uznając, że obciążanie kosztami sądowymi strony ubiegającej się świadczenie z zakresu pomocy społecznej nie jest uzasadnione (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2058/22). Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego w ramach prawa pomocy wynagrodzenia, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne do Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
25 października 2024
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Iwona Bogucka Jerzy Siegień /przewodniczący/ Marek Stojanowski /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny