I OSK 208/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Mariola Kowalska sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 59/22 w sprawie ze skargi J. B. na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 59/22 oddalił skargę J. B. na bezczynność Burmistrza [...]. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł J. B. na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270) zaskarżając w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 29 i 37 § 1 p.p.s.a. skutkujące nieważnością postępowania o jakiej mowa w art.183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., albowiem - jak wskazano - pełnomocnik organu nie był należycie umocowany. Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu zwrotu kosztów zastępstwa prawnego z urzędu według norm przepisanych, a nie opłaconych w całości ani w części. Skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art.37 § 1 p.p.s.a.). Nienależyte umocowanie pełnomocnika powoduje nieważność postępowania. Wskazano, że w realiach niniejszej sprawy w imieniu Burmistrza [...] w toku całego postępowania o sygn. akt II SAB/Bk 59/22 występował A. S. . Wskazano, że udzielał on m. in. odpowiedzi w imieniu organu na skargę na bezczynność oraz skierował pismo z dnia 21 września 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w którym podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wskazano, że w aktach sprawy o sygn. akt II SAB/Bk 59/22 brak jest pełnomocnictwa udzielonego A. S. przez Burmistrza [...] do reprezentowania organu przed Sądem. W związku z tym pełnomocnik skarżącego skontaktował sie z Urzędem Miejskim w [...] w celu ustalenia, czy pełnomocnictwo takie zostało sporządzone, a jedynie nie zostało przedstawione w sądzie i ustalono, że pełnomocnik organu działał sprawie na podstawie Zarządzenia nr [...] Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2019 roku. Skarżący kasacyjnie wskazał, że zarządzenie to jest dostępne pod adresem:http://bip.um.sokolka.wrotapodlasia.pl/d423ff2b422a299/2019/zarzadzenie-nr-302019.html Z treści tego zarządzenia wynika, że A. S. upoważniony jest jako pełnomocnik Burmistrza m. in. do załatwiania spraw, w imieniu Burmistrza [...], wynikających z zakresu zadań Wydziału Gospodarki Komunalnej, Rolnictwa i Ochrony Środowiska, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, zaświadczeń, a także do poświadczania za zgodność odpisów dokumentów przedstawionych przez strony na potrzeby prowadzonych postępowań z oryginałem. W ocenie skarżącego kasacyjnie wskazane wyżej zarządzenie nie upoważnia A. S. do reprezentowania Burmistrza [...] przed sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co nastepuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie, na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie wniosła o jej przeprowadzenie. W tej sytuacji rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Przepis art. 193 zd. drugie p.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji - w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Zasadaności skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie upatruje się w nasruszeniu art. 29 i 37 § 1 p.p.s.a. mającym skutkować nieważnością postępowania o jakiej mowa w art.183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Na podstawie art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Na podstawie art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Z kolei art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany. Dokonując oceny zasadności złożonej skargi kasacyjnej należało wziąć pod uwagę, że faktu że Naczelny Sąd Administracyjnego z urzędu pod rozwagę bieże nieważność postępowania nie można utożsamiać ze zwolnieniem skarżącego kasacyjnie z obowiązku dochowania wymogów formalnych przewidzianych dla tego pisma. To oznacza, że również skarga kasacyjna stawiająca zarzut nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy bowiem wziąć pod uwagę, że zarzucane uchybienie przez NSA może zostać ocenione jako naruszenie przepisów postępowania, ale niepowodujące nieważności. Dlatego, w przypadku, gdy jak w niniejszej sprawie podniesiono zarzuty naruszenia art. 29 i 37 § 1 p.p.s.a., należało również wykazać, że w tym konkretnym przypadku uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Odnosząc powyższe do konkretnych okoliczności niniejszej sprawy należy wziąć pod uwagę, że to czy pełnomocnik strony został należycie umocowany podlaga w każdym przypadku ocenie Sądu Wojewódzkiego. W okolicznościach badanej sprawy skarżący kasacyjnie kwestionuje w istocie zakres pełnomocnictwa, bez wątpienia udzielonego przez Burmistrza [...] A. S. Argumentacja skargi kasacyjne oparta na samodzielnych ustaleniach strony skarżącej kasacyjnie, całkowicie jednak pomija okoliczność, że na podstawie art. 35 § 4 p.p.s.a. pełnomocnikiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, może być także funkcjonariusz lub pracownik kierowanej przez ten organ jednostki organizacyjnej. Co więcej, jak wynika z akt sądowych, za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej Urzędu Miejskiego w [...] w toku postępowania sądoowadministracyjnego prowadzono koprespondencję z Burmistrzem [...], oraz doręczono mu odpis wyroku, jak również odpis skargi kasacyjnej. Zważywszy zatem, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia postępowania, tj. art. 29 i 37 § 1 p.p.s.a. dotyczą organu administracji publicznej, a jednocześnie argumentacja skargi kasacyjnej całkowicie pomijają brzmienie art. 35 § 4 p.p.s.a. jak również fakt, że w przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy, skarga kasacyjna nie mogła przynieść oczekiwanego rezulatatu. W takich okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu należnych od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.). Koszty nieopłaconej pomocy prawnej przyznawane są przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 - 261 p.p.s.a.