I OSK 2032/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie sędzia NSA Iwona Bogucka (sprawozdawca) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy asystent sędziego Marita Gagatek-Jarzyna po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 120/23 w sprawie ze skargi K.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 28 listopada 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/3314/2022/18510 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 120/23 oddalił skargę K.M. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 28 listopada 2022 r., nr SKO.PSŚ/41.5/3314/2022/18510, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Sosnowca z 28 października 2022 r., nr DŚR.5111.1419.2022.DO.328949.18.MAKU o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad bratem. Jak ustalono, skarżąca jest spokrewniona z osobą, nad którą sprawuje opiekę, w linii bocznej w drugim stopniu (rodzeństwo). Wobec tego ciąży na niej obowiązek alimentacyjny, zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Jednakże skarżąca nie jest spokrewniona z osobą wymagającą opieki w pierwszym stopniu i tym samym nie są spełnione warunki określone w art. 17 ust. 1a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 615, dalej: "u.ś.r."). Matka osoby niepełnosprawnej nie żyje, natomiast jej ojciec żyje i legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności oraz nie został nigdy pozbawiony władzy rodzicielskiej (władza ta została mu ograniczona postanowieniem sądu z dnia 19 lipca 2011 r.). Z oświadczenia skarżącej wynika natomiast, że sprawuje nad bratem opiekę od ponad 12 lat, ojciec jest alkoholikiem, nie sprawuje opieki nad synem, choruje na raka i nie jest możliwe sprawowanie opieki przez niego. Sąd I instancji wskazał, że spór w sprawie dotyczy wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. Organy administracji publicznej orzekające w sprawie odmówiły przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na okoliczność, iż osoba zobowiązana w pierwszej kolejności, tj. ojciec osoby niepełnosprawnej nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy podkreśliły, że ustawodawca w art. 17 ust. 1a u.ś.r. wyraźnie uzależnił możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki od spełnienia określonych warunków. W szczególności zaś warunku określonego w pkt 1, tj. że rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast zdaniem skarżącej nie należy opierać się na literalnym brzmieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r., a na wykładni celowościowej tych przepisów. Celem wskazanej regulacji jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi. Nie można zatem pominąć art. 132 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Sąd I instancji przyjął, że do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad bratem konieczne jest spełnienie przesłanek z art. 17 ust. 1a u.ś.r. Z regulacji tej wynika m. in., że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ojciec osoby wymagającej opieki legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Okoliczność, że nie jest on w stanie ze względu na swój stan zdrowia oraz nadużywanie alkoholu wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego wobec syna nie ma prawnego znaczenia. W kwestii wykładni art. 17 ust. 1a u.ś.r. Sąd I instancji odwołał się do uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 14 listopada 2022 r., I OPS 2/22, zgodnie z którą warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.). W skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Sądowi I instancji zarzucono: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 17 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez błędną wykładnię prowadzącą do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie spełniającej kryteria z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., w sytuacji, gdy osoba wymieniona w art. 17 ust. 1a pkt 1 nie może takiej opieki sprawować, podczas gdy zastosowanie właściwej wykładni prowadziłoby do uznania, że skarżącej, która faktycznie opiekuje się bratem, przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważa słuszny pogląd, że wskazane regulacje należy odczytywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu tych unormowań, którym jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia. W ocenie skarżącej, zaktualizował się obowiązek alimentacyjny skarżącej - jako zobowiązanej w dalszej kolejności - względem brata, co czyni ją osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego. Odmienna wykładnia omawianych przepisów w okolicznościach rozpoznawanej sprawy prowadziłaby do pozbawienia osoby faktycznie sprawującej opiekę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a akceptacja takiej wykładni naruszałaby konstytucyjne zasady sprawiedliwości społecznej, nakazu ochrony i opieki nad rodziną oraz nakazu szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z 20 sierpnia 2025 r., I OSK 2032/23 Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie do czasu podjęcia przez skład siedmiu sędziów NSA rozstrzygnięcia w sprawach o sygn. I OPS 2/24 i I OPS 1/25. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu tego postanowienia, wskazane sprawy zawisły na skutek przedstawienia przez składy orzekające zagadnienia prawnego składowi powiększonemu NSA. W obu przypadkach, przedstawiając wskazane zagadnienie prawne, składy orzekające nie podzieliły stanowiska zajętego w pkt 2 uchwały siedmiu sędziów NSA z 14 listopada 2022 r., sygn. I OPS 2/22, zgodnie z którym: "Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.)." Jakkolwiek przedstawione zagadnienie dotyczy kwestii rozstrzygniętej w punkcie drugim uchwały, odnoszącym się do przesłanek nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, to w każdym z przypadków objętych uchwałą I OPS 2/22 zachodzi taka sama okoliczność, jaką jest legitymowanie się przez osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ta przesłanka występuje zarówno w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. w brzmieniu przed 1 stycznia 2024 r., jak i w art. 17 ust. 1a u.ś.r. i wyznacza kolejność dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego, jak przyjęto w uchwale I OPS 2/22. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że rozstrzygnięcia podjęte przez skład powiększony NSA w sprawach I OPS 2/24 i I OPS 1/25 mogą mieć znaczenie także dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W dniu 6 października 2025 r. skład siedmiu sędziów NSA w sprawach I OPS 2/24 i I OPS 1/25 podjął uchwały o pozostawieniu przedstawionego zagadnienia prawnego bez rozpoznania. W uzasadnieniach uchwał wyjaśniono, że pytanie zadane przez sąd administracyjny w trybie art. 269 § 1 p.p.s.a. powinno być tożsame (identyczne) z pytaniem, które wywołało przełamywaną uchwałę. Wymóg tożsamości zadanego pytania przez sąd administracyjny z pytaniem, które wywołało przełamywaną uchwałę, dotyczy zarówno takiej sytuacji w której pytanie wykracza poza ramy wiążące w uchwale jak i sytuacji, w której pytanie nie obejmuje w całości ram wiążących w uchwale. W tym ostatnim przypadku mogłoby dojść do sytuacji, w której pytanie sądu administracyjnego nie mogłoby doprowadzić do przełamania stanowiska zawartego w uchwale, albowiem zakres przedmiotowy stanowiska zawartego w uchwale jest szerszy niż zakres przedmiotowy pytania. Skład powiększony NSA doszedł do przekonania, że zakres przedmiotowy uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22 nie jest tożsamy z zakresem przedmiotowym zagadnienia prawnego przedstawionego w obu sprawach przez składy orzekające. Uchwała I OPS 2/22 składa się z dwóch punktów, pierwszy dotyczy możliwości nabycia świadczenia pielęgnacyjnego przez inne osoby niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki (art. 17 ust. 1a u.ś.r.), natomiast pkt 2 uchwały dotyczy możliwości nabycia świadczenia pielęgnacyjnego przez inną osobę niż współmałżonek osoby wymagającej opieki ( art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r.). Natomiast przedstawione w obu sprawach do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne dotyczy pkt. 2 uchwały I OPS 2/22. Zakres przedmiotowy uchwały I OPS 2/22 jest szerszy niż zakres przedmiotowy zagadnienia prawnego przedstawionego w trybie art. 269 p.p.s.a., czyli zachodzi brak tożsamości pomiędzy zakresem przedmiotowym uchwały, a pytaniem sformułowanym przez skład orzekający w trybie art. 269 p.p.s.a., co uzasadnia podjęcie uchwały o pozostawieniu przedstawionego zagadnienia prawnego bez rozpoznania. Postanowieniem z 24 października 2025 r., I OSK 2032/23 Naczelny Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu. Skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na zarzucie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. Zarzut ten nie znajduje potwierdzenia. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji przepis art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. stanowił, że osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wykładnia art. 17 ust. 1a u.ś.r. była przedmiotem kontrowersji, która doprowadziła do rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, Okoliczność ta stała się przyczyną wystąpienia przez Rzecznika Praw Obywatelskich z wnioskiem o podjęcie uchwały przez skład powiększony NSA, mającej na celu wyjaśnienie: - czy podstawę do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, przez osoby wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. stanowi wyłącznie legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki (art. 17 ust. 1a u.ś.r.), współmałżonka osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.) orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, - czy też dopuszczalne jest przyznanie osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji w sytuacjach, gdy rodzice osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki (art. 17 ust. 1a u.ś.r.), współmałżonek osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.) nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale z przyczyn obiektywnych nie mogą sprawować realnie i efektywnie opieki nad osobą wymagającą wsparcia? Przedstawiona rozbieżność dotyczyła stosowania art. 17 ust. 1 pkt 4 w zestawieniu w dwoma przypadkami: jednym uregulowanym w art. 17 ust. 1a (pkt 1 i 2) u.ś.r. i drugim uregulowanym w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. , a dotyczącym opieki nad osoba niepełnosprawną pozostającą w związku małżeńskim. W konsekwencji tak postawionego wniosku, uchwałą z 14 listopada 2022 r., I OPS 2/22 skład siedmiu sędziów NSA orzekł, że: 1. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.); 2. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji przy rozpoznaniu sprawy powołał się na stanowisko zajęte w pkt 1 wymienionej uchwały i wskazał na jej wiążący charakter, co wynika z art. 269 § 1 p.p.s.a. Uchwałą składu siedmiu sędziów NSA jest także związany skład orzekający NSA. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że ogólna moc wiążąca uchwał konkretnych i abstrakcyjnych nie pozwala na samodzielne rozstrzygnięcie przez jakikolwiek skład sądu administracyjnego sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjęcie wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podjęcie uchwały, zarówno abstrakcyjnej, jak i konkretnej, ma ten skutek, że wiąże ona sądy administracyjne, co wynika z art. 269 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Tak więc w art. 269 § 2 p.p.s.a. został sformalizowany tryb umożliwiający składom orzekającym sądów administracyjnych odstąpienie od stanowiska zajętego w uchwale abstrakcyjnej lub konkretnej. Nierespektowanie przez jakikolwiek skład orzekający wojewódzkiego sądu administracyjnego lub NSA wykładni dokonanej w uchwale tego sądu (abstrakcyjnej lub konkretnej) przez przyjęcie w innej sprawie odmiennego rozumienia określonego przepisu z jednoczesnym zignorowaniem trybu postępowania określonego w art. 269 p.p.s.a. należy uznać za naruszenie tego ostatniego przepisu. Natomiast zmiana przepisów prawa, których dotyczy dana uchwała, powoduje utratę mocy wiążącej uchwały. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie naruszył art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. przyjmując związanie uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, i w konsekwencji stwierdzając, że nie ma podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego w sytuacji, gdy organ dokonał wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych zgodnie z kierunkiem przyjętym w uchwale. Związanie uchwałą ustaje w dwóch sytuacjach. Pierwsza ma miejsce w przypadku zmiany stanu prawnego. Może ona nastąpić zarówno na drodze działań prawodawcy, jak i na skutek utraty mocy obowiązującej przez przepis prawa w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność przepisu z Konstytucją. Druga jest skutkiem zastosowania art. 269 § 1 p.p.s.a. i wystąpienia przez skład orzekający, nie podzielający stanowiska zajętego w uchwale, z zagadnieniem prawnym mającym na celu odstąpienie od uchwały. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwała z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, nadal ma wiążący charakter pomimo tego, że Trybunał Konstytucyjny po rozpoznaniu skargi konstytucyjnej orzekł w dniu 8 lipca 2025 r. w sprawie SK 33/23, że art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323, ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., w zakresie, w jakim nie przyznaje prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie, o której mowa w tym przepisie, sprawującej wyłączną opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i w związku z tym rezygnującej z zatrudnienia, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższy przepis uznany został za niezgodny z ustawą zasadniczą od daty jego wprowadzenia do obrotu prawnego (ex tunc). Odnosząc się do tego wyroku należy w pierwszej kolejności dostrzec, że dotyczy on wprost zgodności z Konstytucją przepisu art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r., podczas gdy podstawę prawną kontrolowanych decyzji stanowił art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r., którego bezpośrednio wyrok nie dotyczy, nie mógłby zatem wywrzeć skutku normatywnego w odniesieniu do podstawy prawnej decyzji. Ponadto, wyrok ten do chwili obecnej nie został ogłoszony (opublikowany) w Dzienniku Ustaw, zgodnie z art.190 ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP. Zgodnie zaś z art.190 ust. 3 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Z powodu braku właściwej publikacji, wyrok ten nie mógł zatem wywołać skutków normatywnych, związanych z obowiązywaniem kontrolowanych przepisów. Ogłoszenie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w dzienniku urzędowym nie ma charakteru wyłącznie technicznego, lecz stanowi konstytucyjnie określony warunek jego wejścia w życie i wywołania skutków prawnych w sferze powszechnie obowiązującej. Skoro nie nastąpiła zmiana stanu prawnego, to nie doszło do utraty mocy wiążącej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tym zakresie, co do skutków wyroku TK o sygn. SK 33/23, Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z 22 kwietnia 2026 r., I OSK 628/25, że jakkolwiek dopuszczalne jest dokonywanie na potrzeby rozstrzyganej sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli konstytucyjności przepisów prawa, to nie jest możliwe pominięcie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłącznie z tego powodu, że analiza zgodności przepisu prawa z Konstytucją, którego dotyczy uchwała NSA, doprowadziła skład orzekający do wniosku, że jest on niezgodny z Konstytucją, nawet jeżeli taki wniosek znajduje potwierdzenie w niepublikowanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Utrata mocy wiążącej uchwały dotyczącej wykładni przepisu uznanego za niekonstytucyjny w nieopublikowanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, może zatem nastąpić wyłącznie poprzez podjęcie przez skład poszerzony nowej uchwały w wyniku zastosowania trybu unormowanego w art. 269 p.p.s.a. Tryb taki został zainicjowany, w konsekwencji czego postępowanie w niniejszej sprawie było zawieszone do czasu podjęcia przez skład siedmiu sędziów NSA rozstrzygnięć w sprawach I OPS 2/24 i I OPS 1/25. Jak wyżej opisano, dniu 6 października 2025 r. skład siedmiu sędziów NSA w sprawach I OPS 2/24 i I OPS 1/25 podjął uchwały o pozostawieniu przedstawionego zagadnienia prawnego bez rozpoznania. Podane w uzasadnieniach powody, dla których pozostawiono bez rozpoznania zagadnienie prawne prowadzą do wniosku, że występowanie przez skład w sprawie niniejszej w trybie art. 269 p.p.s.a. nie jest możliwe, albowiem zakres przedmiotowy uchwały I OPS 2/22 jest szerszy, niż zagadnienie występujące w niniejszej sprawie, która może dotyczyć wyłącznie art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.