I OSK 2024/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 896/22 w sprawie ze skargi Z.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 14 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu sprawowania specjalistycznych usług opiekuńczych oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 896/22 oddalił skargę Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 14 listopada 2022 r. w przedmiocie zwrotu należności z tytułu sprawowania specjalistycznych usług opiekuńczych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. przez oddalenie skargi i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznania sprawy, a polegających na tym, że organy administracji z obrazą art. 80 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 8 § 1 K.p.a. nie zgromadziły pełnego materiału dowodowego w sprawie oraz wydały rozstrzygnięcie w nieustalonym stanie faktycznym sprawy; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznania sprawy, a polegających na tym, że organy administracji z obrazą art. 7 K.p.a. odmówiły skarżącemu odstąpienia od żądania zwrotu należności z tytułu sprawowania usług opiekuńczych [...] za okres od 1 czerwca 2020 r. do 31 października 2020 r. w kwocie 2.322,24 zł pomimo niewykazania, że na przeszkodzie załatwieniu sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącego stał interes społeczny; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznania sprawy, a polegających na tym, że organy administracji wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 79a § 1 K.p.a. zaniechały pouczenia skarżącego o tym, że skarżący zobowiązany jest do wykazania przesłanek udzielenia wnioskowanej ulgi zależnych od niego, które nie zostały spełnione lub wykazane oraz o skutkach ich niewykazania, uznając, że naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznania sprawy, a polegających na tym, że organy administracji z obrazą art. 80 K.p.a. nie przeprowadziły wszechstronnej oceny dowodów o jakiej mowa w tym przepisie; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.p.s.", poprzez oddalenie skargi na skutek uznania, że organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego odmawiając odstąpienia od żądania zwrotu należności z tytułu sprawowania usług opiekuńczych [...] za okres od 1 czerwca 2020 r. do 31 października 2020 r. w kwocie 2.322,24 zł, pomimo niezgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na wyczerpujące ustalenie sytuacji życiowej (materialnej, dochodowej, zdrowotnej) skarżącego oraz niezapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu; 6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 P.p.s.a. oraz art. 104 ust. 4 u.p.s. poprzez oddalenie skargi i uznanie, że nie zachodzą wskazane w tym przepisie przesłanki odstąpienia od żądania zwrotu należności z tytułu sprawowania usług opiekuńczych [...] za okres od 1 czerwca 2020 r. do 31 października 2020 r. w kwocie 2.322,24 zł. Mając na uwadze powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o: 1) uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi; 2) przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu świadczonej na rzecz skarżącego w niniejszej sprawie. Ponadto skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy i wnosi o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej wskazać jednakże należy na okoliczności występujące w niniejszej sprawie, które przedstawiały się następująco. W dniu 12 marca 2021 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o odstąpienie od żądania zwrotu należności za specjalistyczne usługi opiekuńcze wykonane w okresie od 1 czerwca 2020 r. do 31 października 2020 r. Wójt Gminy N. decyzją z dnia 9 sierpnia 2021 r. odmówił odstąpienia od zwrotu kwoty za usługi specjalistyczne [...] dla skarżącego w okresie od 1 czerwca 2020 r. do 31 października 2020 r. w łącznej kwocie 2.322,24 zł. Po rozpatrzeniu odwołania Z. W. od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 31 grudnia 2021 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy N. decyzją z dnia 14 lutego 2022 r. orzekł w następujący sposób: 1) ustalić wysokość należności podlegającej zwrotowi z tytułu sprawowania specjalistycznych usług opiekuńczych [...] za okres od 1 czerwca 2020 r. do 31 października 2020 r. w kwocie 2.322,24 zł; 2) odmówić odstąpienia od żądania zwrotu należności, o których mowa w pkt 1 decyzji; 3) zobowiązać do zwrotu kwoty określonej w pkt 1 decyzji w terminie 30 dni, od daty kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji organu I instancji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 14 listopada 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Następnie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego, uzupełnioną pismem z dnia 4 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę stwierdził, że w sprawie nie budzi zastrzeżeń prawidłowość rozstrzygnięcia ustalającego wysokość należności obciążającej skarżącego, zawartego w pkt 1 utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją decyzji Wójta Gminy N. z dnia 14 lutego 2022 r. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie to znajduje bowiem oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym i wynika z prawidłowo przeprowadzonych obliczeń. Nie dopatrzono się również podstaw do zakwestionowania legalności rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 decyzji z dnia 14 lutego 2022 r., tj. rozstrzygnięcia o odmowie odstąpienia od żądania zwrotu przez skarżącego przedmiotowej należności, podjętego na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W konsekwencji za prawidłowe Sąd uznał także orzeczenie zobowiązujące skarżącego do zwrotu spornej należności, zawarte w pkt 3 decyzji organu I instancji. Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach określonych w art. 174 P.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego (pkt 1) i przepisów postępowania (pkt 2), z tym że podniesione zarzuty koncentrują się wyłącznie wokół prawidłowości rozstrzygnięcia organów administracji o odmowie odstąpienia od żądania zwrotu należności z tytułu sprawowania usług opiekuńczych, nie jest zaś kwestionowane obliczenie wysokości należności obciążającej skarżącego. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jednakże w niniejszej sprawie, mając na uwadze charakter podniesionych zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny dokona łącznie oceny zaskarżonego wyroku, odnosząc się do istoty postępowania kontrolowanego przez Sąd I instancji. Zgodnie z treścią art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu opłat określonych w ustawie oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności, o których mowa w ust. 1, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty. Użyty w powołanym przepisie zwrot "może" wskazuje na to, że wydane na jego podstawie decyzje administracyjne mają charakter uznaniowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że kontrola sądowa w przypadku rozstrzygnięć organów w ramach uznania, ogranicza się do badania, czy granice uznania w danym przypadku nie zostały przekroczone. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowej obejmuje zatem zbadanie, czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Jeżeli zaś stanowisko organu ma oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, jest przekonująco i logicznie uzasadnione, to nie można mu zarzucić cech dowolności. W sytuacji zatem, w której organy wyjaśnią wszelkie okoliczności sprawy istotne dla jej rozstrzygnięcia z zachowaniem wymogów ustawowych i w sposób przekonywujący uargumentują swoją decyzję wydaną w ramach przysługującego im uznania, to sąd administracyjny nie ma podstaw do zakwestionowania takiej decyzji i oceny jej słuszności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1156/10, z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3119/12 oraz z dnia 17 listopada 2023 r. sygn. akt I OSK 75/22). Nawet zatem trudna sytuacja bytowa osoby zobowiązanej nie zwalnia z obowiązku zwrotu świadczenia, gdyż znaczny ciężar związany z wykonaniem tego obowiązku nie jest jeszcze równoznaczny ze "szczególnym przypadkiem", o którym mowa w tym przepisie. Organ administracji rozstrzygając w ramach uznania administracyjnego sprawę odstąpienia od żądania zwrotu należności zobowiązany jest natomiast do przestrzegania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim tych, które dotyczą postępowania dowodowego przeprowadzonego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz do uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. Takie rozumienie art. 104 ust. 4 u.p.s. przyjął Sąd I instancji, którego autor skargi kasacyjnej nie kwestionuje. Istota sformułowanych zarzutów i ich uzasadnienie wskazują, że kwestią sporną w ocenie skarżącego kasacyjnie pozostaje zaakceptowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ocena ustalonych okoliczności, że odmowa odstąpienia od żądania zwrotu należności nie będzie stanowiła dla skarżącego nadmiernego obciążenia finansowego. Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają zatem do zakwestionowania przyjętego przez Sąd I instancji stanowiska o prawidłowej ocenie dokonanej przez organy administracyjnej, a dotyczącej sytuacji życiowej, w tym materialnej oraz zdrowotnej skarżącego w kontekście możliwości zwrotu należności z tytułu sprawowania specjalistycznych usług opiekuńczych. Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że zgodnie z art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.), zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w kontrolowanym przez Sąd I instancji postępowaniu administracyjnym nie doszło do naruszenia powołanych przepisów, gdyż zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia i został przez organy właściwie oceniony. W sprawie bezsporne jest, że Z. W., prowadzący jednoosobowe gospodarstwo domowe, dysponował w grudniu 2021 r. stałym dochodem, którego źródłem była emerytura w wysokości 1.066,30 zł netto. Dodatkowo skarżący miał przyznane świadczenie uzupełniające w kwocie 500 zł oraz dodatek pielęgnacyjny w wysokości 239,66 zł miesięcznie. Łączna kwota świadczeń wynosiła zatem 1.805,96 zł, przy czym świadczenie emerytalne ulegało pomniejszeniu o kwotę 150,23 zł z uwagi na zajęcia komornicze. Odnośnie sytuacji zdrowotnej strony ustalono, że Z. W. legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 2 kwietnia 2021 r. o [...] oraz orzeczeniem z dnia 26 sierpnia 2021 r. wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie o [...]. Ustalenia te nie były dowolne gdyż w aktach sprawy znajduje się kwestionariusz wywiadu środowiskowego, oświadczenia o stanie majątkowym skarżącego, informacje o wysokości dochodu Z. W. oraz jego stanie zdrowia. Stan faktyczny przyjęty przez Sąd za podstawę orzekania miał zatem oparcie w treści ww. dokumentów. Trafna jest zatem ocena organów administracyjnych, zaakceptowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, że zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, że w przypadku skarżącego zachodził "przypadek szczególnie uzasadniony", pozwalający organom na odstąpienie od żądania zwrotu należności. Z uwagi na stały dochód w postaci emerytury i dodatków, który pozostaje do dyspozycji skarżącego jest on w stanie dokonać zwrotu przedmiotowej należności, nawet uwzględniając ponoszone koszty związane z bieżącym utrzymaniem. W sprawie nie było kwestionowane, że sytuacja skarżącego jest trudna, głównie z uwagi na chorobę potwierdzoną orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności i niezdolności do samodzielnej egzystencji, jednakże wbrew twierdzeniom skarżącego nastąpiło wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a., a także zasadą postępowania dowodowego, w szczególności art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., doszło do wyczerpującego zebrania materiału dowodowy i jego rozważenia, w konsekwencji wydania prawidłowych rozstrzygnięć opartych na właściwej podstawie procesowej i podstawach materialnych wraz uzasadnieniem odpowiadającym wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. W tej sytuacji prawidłowo Sąd I instancji zastosował art. 151 P.p.s.a. Wskazać przy tym należy, że z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. wynika, że ciężar dowodu spoczywa na organie administracji. Jednak strona składająca wniosek powinna aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. To na niej spoczywa bowiem ciężar dowodu w znaczeniu obiektywnym (materialnym), sprowadzający się do obciążenia strony składającej wniosek skutkami prawnymi nieudowodnienia okoliczności, których stwierdzenie jest podstawą wydania decyzji zgodnie ze zgłoszonym żądaniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1560/10). Skarżący w trakcie prowadzonego przez organy postępowania miał możliwość składania dokumentów uzasadniających jego wydatki, i na żadnym etapie organy administracji nie ograniczały mu powyższej możliwości. Skarżący nie wykazał ani przed organami administracji ani na etapie postępowania przed Sądem I instancji ponoszonych wydatków z tytułu odpłatności za prywatnie świadczoną opiekę w wysokości 1.100 zł miesięcznie, a zatem zasadnie twierdzeń tych nie uznano za wiarygodne. Odnosząc się zaś do argumentów, że koszty utrzymania, w tym wyżywienia ulegają systematycznemu wzrostowi z uwagi na inflację zauważyć trzeba, że istotnie inflacja umniejsza siłę nabywczą kwoty pieniężnej, na którą składał się w dacie wydania zaskarżonej decyzji dochód strony, jednakże skarżący kasacyjnie pominął, że dochód ten jest waloryzowany z uwagi na coroczną waloryzację emerytury polegającą na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji, który stanowi średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym zwiększony o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym (wskaźnik waloryzacji od 2022 r. wyniósł 107%, od 2023 r. - 114,8%, a od 2024 r. - 112,12%), a także waloryzację dodatku pielęgnacyjnego, który w okresie od marca 2022 r. do marca 2023 r. wynosił - 256,44 zł, od marca 2023 r. do marca 2024 r. - 294,39 zł, a od marca 2024 r. - 330,07 zł. Sytuacja Z. W. nie była zatem na tyle nadzwyczajna i wyjątkowa uniemożliwiająca zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku zwrotu należności i kwalifikująca się jako przypadek "szczególnie uzasadniony", o którym mowa w art. 104 ust. 4 u.p.s. Również okoliczność wydania przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie w dniu 15 września 2022 r. oraz w dniu 14 marca 2023 r. kolejnych orzeczeń o [...] nie miała istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Przede wszystkim skarżący nie wykazał aby w związku z orzeczonymi dodatkowymi wskazaniami przyczyn niepełnosprawności nastąpiła zasadnicza zmiana w wysokości ponoszonych wydatków, w tym kosztów leczenia mająca wpływ na możliwość zwrotu należności z tytułu sprawowanych specjalistycznych usług opiekuńczych. Fakt ten nie wpłynął także na sytuację dochodową Z. W. bowiem w dalszym ciągu pobierał on świadczenie emerytalne wraz z dodatkami. Ponadto orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie z dnia 14 marca 2023 r. zostało złożone przez stronę wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, a zatem organy nie dysponowały wskazanym dokumentem na etapie postępowania administracyjnego. Powyższe ma istotne znaczenie gdyż organy pomocy społecznej, jak i Sąd oceniają stan faktyczny i prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Z tych względów nie można było skutecznie zarzucić nieprawidłowych ustaleń związanych z pogorszeniem stanu zdrowia skarżącego i jego wpływem na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. oraz art. 79a § 1 K.p.a. Przepis art. 79a § 1 K.p.a. stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 K.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2023 r. sygn. akt I GSK 1343/22 oraz z dnia 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 928/20). W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie miał podstaw do stwierdzenia uchybienia powyższemu przepisowi w stopniu skutkującym uchyleniem decyzji. Jak zasadnie wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pismem z dnia 27 lipca 2021 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N. poinformował skarżącego o konieczności dostarczenia odcinka emerytury, a ponadto wskazano, że istotne znaczenie w sprawie ma dostarczenie faktur, rachunków za wykupione lekarstwa czy inne ponoszone wydatki. Wskazane pismo zostało co prawda przesłane skarżącemu przed wydaniem przez Wójta Gminy N. decyzji z dnia 9 sierpnia 2021 r., która następnie została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie z dnia 31 grudnia 2021 r., jednakże nie ulega wątpliwości, że informację wystosowano w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem Z. W. z dnia 12 marca 2021 r. o odstąpienie od zwrotu należności z tytułu sprawowania specjalistycznych usług opiekuńczych. W tej sytuacji skarżący nie został pozbawiony możliwości udowodnienia swoich twierdzeń, czy też możliwości złożenia wyjaśnień. Sąd I instancji badając legalność zaskarżonej decyzji stwierdził natomiast, że w postępowaniu administracyjnym uchybiono obowiązkowi pouczenia strony o zebraniu materiału dowodowego jednakże powyższe nie mogło zostać uznane za uchybienie mające wpływ na wynik sprawy. Z. W. wobec uzyskania pełnej wiedzy o motywach rozstrzygnięcia zawartych w uzasadnieniach decyzji Wójta Gminy N. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie nie przywołał dodatkowych okoliczności uzasadniających jego żądanie w kontekście wykazania, że w jego przypadku zachodził "przypadek szczególnie uzasadniony", pozwalający organom na odstąpienie od żądania zwrotu należności. Jak wskazano we wcześniejszych rozważaniach za takie nie można było uznać argumentów związanych ze stanem zdrowia wnioskodawcy oraz kosztami bieżącego utrzymania. Z tych względów stwierdzone uchybienie przepisów postępowania nie mogło doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie budzi również zastrzeżeń, że wydając kontrolowane rozstrzygnięcia organy miały na względzie zarówno interes indywidualny, jak i społeczny. Skarżący kasacyjnie zobowiązany do ponoszenia części opłat za specjalistyczne usługi opiekuńcze na podstawie decyzji ostatecznej oraz nie będąc w sytuacji "szczególnej" w rozumieniu art. 104 ust. 4 u.p.s. nie może żądać od gminy, aby to ona zrealizowała ciążące na nim zobowiązania. W tym kontekście nie bez znaczenia jest także treść art. 96 ust. 2 u.p.s., zgodnie z którą z obowiązku zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej zwalniają zobowiązanego niskie dochody, nieprzekraczające kryteriów ustawowych, a te, jak wynika z niespornych ustaleń faktycznych, zostały w odniesieniu do skarżącego przekroczone. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 - 261 P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine P.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a.