I OSK 1871/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant asystent sędziego Monika Ziębicka po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1604/21 w sprawie ze skarg A.P. i J.K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 maja 2021 r. nr SZ.gn.625.30.2021 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skarg A.P. (dalej: skarżąca A.P.) i J.K. (dalej: skarżąca J.K.) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: organ) z 25 maja 2021 r., nr SZ.gn.625.30.2021, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, wyrokiem z 8 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1604/21, oddalił skargi. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożyła skarżąca J.K., zastępowana przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 7 ust. 1, art. 39 pkt 2 ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu niektórych nieruchomości rolnych w zagospodarowanie lub na własność Państwa oraz o zaopatrzeniu emerytalnym właścicieli tych nieruchomości i ich rodzin (Dz.U. z 1962 r., Nr 38, poz. 166) w brzmieniu obowiązującym na dzień 8 lipca 1966 r., w związku z § 2 ust. 1, 2, 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych (tekst jedn. Dz.U. z 1970 r. Nr 24, poz. 199), poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegającą na stwierdzeniu, że K.P. przekazał na rzecz Skarbu Państwa w całości wszystkie nieruchomości rolne wchodzące w skład jego gospodarstwa rolnego oraz że nieruchomości rolne w miejscowości R. i W. nie stanowiły całości gospodarczej i figurowały w dokumentach jako odrębne gospodarstwa rolne K.P., w sytuacji, gdy w rzeczywistości nieruchomości rolne w miejscowości R. i W. stanowiły jedno gospodarstwo rolne należące do K.P. i jego żony Ł.P., 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu niektórych nieruchomości rolnych w zagospodarowanie lub na własność Państwa oraz o zaopatrzeniu emerytalnym właścicieli tych nieruchomości i ich rodzin (Dz.U. z 1962 r., Nr 38, poz. 166) w brzmieniu obowiązującym na dzień 8 lipca 1966 r. w związku z art. 21 § 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1950 r. Kodeks rodzinny (Dz.U. 1950.34.308 z dnia 1950.08.22), poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na stwierdzeniu, że wydanie decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa na wniosek tylko jednego ze współwłaścicieli nieruchomości K.P. ujawnionego w księdze wieczystej nie narusza rażąco prawa, 3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2204) oraz art. 18 § 1 dekretu z dnia 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe, poprzez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest wiążące w postępowaniu administracyjnym lub postępowaniu sądowo-administracyjnym, nie może zostać podważone przez organ administracji publicznej, a jedynym sposobem na wzruszenie tego domniemania jest powództwo o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym, 4) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skarg, będące konsekwencją niedostrzeżenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że organy administracyjne I i II instancji naruszyły normy art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów istotnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, nieustalenie statusu majątkowego nieruchomości rolnej w R., tj. czy wchodziła ona do majątku osobistego K.P., czy do majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską K.P. i Ł.P., nieustalenie, czy nieruchomości rolne w miejscowości R. i W. stanowiły jedno gospodarstwo rolne, w wyniku czego błędnie ustalono, że K.P. był jedynym właścicielem osobnego gospodarstwa rolnego we wsi R., co miało istotny wpływ na wydanie i treść decyzji administracyjnych, gdyż doprowadziło do niezasadnego wydania decyzji o przejęciu nieruchomości rolnej we wsi R. na rzecz Skarbu Państwa, w postępowaniu administracyjnym które toczyło się bez udziału Ł.P., a także na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, poprzez uznanie w oparciu o niepełny materiał dowodowy, na podstawie którego dokonano błędnych ustaleń faktycznych, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Mieście Lubawskim z 8 lipca 1966 r., znak: PBGo.52-17/66 nie narusza rażąco prawa, w związku z czym oddalono skargi na decyzję w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Podnosząc powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi J.K. Wniesiono również o zasądzenie na rzecz skarżącej J.K. zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm prawem przepisanych Ponadto wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Organ, skarżąca A.P. oraz uczestnicy postępowania nie złożyli odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony skarżącej kasacyjnie do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia lub właściwe zastosowanie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji (por. postanowienia NSA z: 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04). Należy podkreślić, że trzeba wskazać indywidualne uzasadnienie dla każdego zarzutu formułowanego wobec każdego z tych przepisów, który w ocenie kasatora naruszył sąd pierwszej instancji (wyrok NSA z 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18). W świetle art. 174 p.p.s.a. wskazanie szeregu przepisów prawnych, których naruszenia miał dopuścić się sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie, na czym polega naruszenie każdego z nich, jest nieprawidłowe. Pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. wyrok NSA z 19 grudnia 2014 r., II FSK 2957/12 i powołane tam orzecznictwo). Obowiązek wskazania w skardze kasacyjnej naruszonych przepisów oczywiście nie wyłącza możliwości objęcia jednym zarzutem kilku przepisów. Takie wyliczenie musi jednak być połączone z wykazaniem, że wymienione przepisy tworzą normę zachowania, której naruszenie jest zarzucane sądowi pierwszej instancji. Przyjmowane w doktrynie i orzecznictwie rozróżnienie między przepisem i normą prawną każe uznać taką praktykę za dopuszczalną, wymienione przepisy muszą jednak pozostawać ze sobą właśnie w takim związku normatywnym, a jego wykazanie obciąża sporządzającego skargę kasacyjną, który powinien przedstawić treść naruszonej normy, czyli wskazać, jaka reguła zachowania ustanowiona tymi przepisami została naruszona. Zarzut pozbawiony takiego sprecyzowania nie poddaje się rozpoznaniu, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie budować zarzutów, a taki byłby skutek ustalania przez Sąd Kasacyjny we własnym zakresie treści normy prawnej objętej zarzutem. Skarga kasacyjna powinna zawierać stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 p.p.s.a. nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie. Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych. Ponadto dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny (zob. np. wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., II FSK 3864/17). Kwalifikowane wymogi formalne skargi kasacyjnej, unormowane w art. 174 - art. 176 p.p.s.a., wiążą się z tym, że ten środek zaskarżenia nie tylko inicjuje postępowanie przed sądem administracyjnym drugiej instancji, ale także wyznacza jego merytoryczny zakres. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny być ujęte ściśle i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 3133/16, "w przypadku skargi kasacyjnej – będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia – czytelność sformułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym faktem wniesienia tego pisma (jak w przypadku skargi czy zażalenia), ale także z jego treścią. Określenie podstaw zaskarżenia, wymienionych w art. 174 p.p.s.a., sprecyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie w drodze racjonalnej argumentacji prawniczej, determinuje bowiem zakres zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym, co w konsekwencji wpływa na zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego". Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej lub odniesienie się do nich w sposób pobieżny skutkuje brakiem możliwości zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy administracji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia. Wprawdzie wadliwość w sformułowaniu zarzutów nie musi jednocześnie uniemożliwiać rozpoznania skargi kasacyjnej i Naczelny Sąd Administracyjny może zbadać jej podstawy (zob. uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r. sygn. I OPS 10/09), jednakże może w znacznym stopniu ograniczyć kontrolę Sądu. Poczynienie powyższych uwag na temat wymogów, jakie powinna spełniać skarga kasacyjna, było konieczne ze względu na to, że oceniana skarga kasacyjna w znacznej mierze ich nie spełnia. Wywód przedstawiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej luźno nawiązuje do zarzutów sformułowanych w jej petitum. Kasator zarzucając naruszenie grupy przepisów nie wykazuje, że wskazane przepisy pozostają ze sobą w związku normatywnym i tworzą pewną normę zachowania, której naruszenie jest zarzucane. Kasator w znaczącym stopniu manifestuje niezadowolenie z rozstrzygnięcia Sądu I instancji polemizując ze wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentacją Sądu pierwszej instancji. Mimo tych wadliwości zarzuty skargi kasacyjnej nadawały się do rozpoznania (zob. uchwała NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt: I OPS 10/09). Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz ograniczenia wynikające z wadliwej konstrukcji ocenianej skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, co ma istotne znaczenie. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z jednolitym i utrwalonym orzecznictwem sądowym postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem, którego przedmiotem jest wyłącznie badanie zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ orzekający nie jest natomiast władny rozstrzygnąć sprawy zakończonej kontrolowaną decyzją co do jej istoty. Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest bowiem merytoryczne, ponowne rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Jednocześnie dla oceny przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji punktem odniesienia jest stan faktyczny i prawny z chwili jej podjęcia. Wobec tego, w trybie stwierdzenia nieważności, badaniu podlega wyłącznie wystąpienie kwalifikowanych wad decyzji enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. Wśród przesłanek tych nie znalazły się kwestie związane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, te bowiem związane są z możliwością wznowienia postępowania na podstawie art. 145 k.p.a., o ile zostały w nim wymienione. W pozostałym zakresie naruszenie przepisów postępowania może pośrednio być przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji, o ile wady postępowania doprowadziły do rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę wydanej decyzji. Należy w tym miejscu podkreślić, że o tym, czy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury decydują łącznie trzy przesłanki: i) oczywistość naruszenia prawa, ii) charakter przepisu, który został naruszony oraz iii) skutki, które wywołuje decyzja, są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Ocena decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa wymaga przede wszystkim ustalenia stanu prawnego i faktycznego, w którym badana decyzja została wydana (por. wyrok NSA z 20 listopada 2018 r., II OSK 952/17). Jednym z warunków koniecznych uznania decyzji za wydaną z rażącym naruszeniem prawa jest stwierdzenie, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o nadanie jednoznacznemu przepisowi prawa takiego rozumienia, które jest oczywiście błędne. Stwierdzenie takiej wadliwości nie wymaga dokonywania ustaleń faktycznych, a jedynie oceny prawidłowości wykładni przepisów prawa przyjętej przez organ, który wydał decyzję kontrolowaną w postępowaniu nadzorczym. Z kolei zakres postępowania wyjaśniającego w przypadku zarzutu rażącego naruszenia prawa poprzez błędne zastosowanie jest ograniczony do ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla stwierdzenia, że określony przepis prawa został w sposób oczywisty błędnie zastosowany. Nie ma zatem podstaw do zarzucania organowi prowadzącemu postępowanie nadzorcze, że nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, jeżeli nie mają one znaczenie dla oceny, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu niektórych nieruchomości rolnych w zagospodarowanie lub na własność Państwa oraz o zaopatrzeniu emerytalnym właścicieli tych nieruchomości i ich rodzin (Dz.U. Nr 38, poz. 166; dalej: ustawa o przejmowaniu nieruchomości rolnych) nieruchomość rolna mogła być w całości przejęta na rzecz Państwa na wniosek jej właściciela. Poza wymogiem złożenia przez właściciela nieruchomości rolnej wniosku o jej przejęcie w całości, powołana ustawa nie zawierała innych przesłanek umożliwiających wydanie (w ramach uznania administracyjnego) przez właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej w tym względzie decyzji. Zgodnie z art. 39 pkt 2 tej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o przejęciu lub przekazaniu nieruchomości rolnej, należy przez to rozumieć przejęcie bądź przekazanie wszystkich gruntów wchodzących w skład danego gospodarstwa rolnego i należących do właściciela gospodarstwa. Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że rozpoznawana sprawa dotyczy zbadania prawidłowości wydania decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Mieście Lubawskim z 8 lipca 1966 r. z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Kontrolowana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja dotyczyła przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości rolnej bez budynków o ogólnej powierzchni 3,97 ha, składającej się z działek nr [...] i [...], zapisanej w księdze wieczystej pod nr [...]., położonej na terenie wsi R., gromada [...], powiat [...] (obecnie gmina [...] w powiecie [...]) stanowiącej własność K.P. Decyzja została wydana na wniosek K.P. z 8 maja 1966 r. zawierający prośbę o przejęcie na rzecz Skarbu Państwa jego gospodarstwa rolnego. Postawienie organowi orzekającemu w 1966 r. zarzutu rażącego naruszenia prawa jest możliwe wówczas, gdy z akt prowadzonego wówczas postępowania bądź z innych oczywistych i nie budzących wątpliwości okoliczności (dokumentów) wynika, że organ pomimo posiadanej wiedzy i określonych ustaleń faktycznych orzekł wbrew przepisom ustawy. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Należy zwrócić uwagę, że tryby nadzwyczajne uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego stanowią istotny wyłom w zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, w związku z czym przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą podlegać interpretacji ścisłej. Tym samym niedokonanie w postępowaniu zakończonym decyzją z 1966 r. ustaleń w zakresie ustroju majątkowego małżonków K. i Ł.P. – w sytuacji uzyskania dowodów na to, że wyłącznie K.P. jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości rolnej, nie mogło zostać uznane za oczywiste naruszenie przepisów świadczące o rażącym ich naruszeniu. Z art. 7 ust. 1 ustawy o przejmowaniu nieruchomości rolnych wynika, że na wniosek właściciela nieruchomość rolna może być przejęta na własność Państwa w całości. Fakt, że K.P. pozostawał w związku małżeńskim, nie wyklucza, że był on jedynym właścicielem tego gospodarstwa. Z decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Mieście Lubawskim z 12 kwietnia 1962 r. nr R.V.26/25/62 o nadaniu na własność K.P. nieruchomości o pow. 3,9701 ha, położonej we wsi R. oraz odpisu skróconego księgi wieczystej nr [...] wynika jednoznacznie, że jest on jedynym właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Nieznany przy tym zostaje majątkowy ustrój małżeński łączący małżonków, który mógł wykluczać wejście tego gospodarstwa do majątku wspólnego. Okoliczności te są o tyle istotne dla sprawy nieważnościowej, że wykluczają możliwość stwierdzenia, że niezłożenie przez małżonkę K.P. wniosku o przejęcie przedmiotowej nieruchomości stanowi o oczywistym naruszeniu art. 7 ust. 1 ustawy o przejmowaniu nieruchomości rolnych, które jest wymagane do stwierdzenia, że naruszenie takie miało charakter rażący. Organ nie miał bowiem podstaw do przyjęcia, że treść ww. dokumentów nie odpowiada prawdzie. W ocenie Sądu Kasacyjnego nie ma również podstaw do uznania, że przedmiotowa nieruchomość wraz z nieruchomością rolną położoną w miejscowości W., powiat [...], stanowiła jedno gospodarstwo rolne należące do K.P. i jego żony Ł.P. Organ ustalił, że nieruchomość w miejscowości W. była oddalona ok. 15 km od przedmiotowej nieruchomości, obie nieruchomości zostały nabyte w różnym czasie jako odrębne gospodarstwa i dla każdej z tych nieruchomości jest prowadzona odrębna księga wieczysta. W ocenie organu, zaakceptowanej przez Sąd I instancji, zasadne było zatem przyjęcie, że obie te nieruchomości są odrębnymi gospodarstwami rolnymi. Strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje powyższą ocenę stwierdzając, że obie te nieruchomości stanowiły jedno gospodarstwo rolne, jednakże nie wskazuje okoliczności potwierdzających taką ocenę, poza stwierdzeniem, że "(...) do uznania nieruchomości rolnych za wchodzące w skład gospodarstwa rolnego wystarczy sama hipotetyczna możliwość stanowienia przez nie zorganizowanej całości gospodarczej. Dla przyjęcia, że nieruchomość wchodziła w skład gospodarstwa rolnego nie jest konieczne, aby była ona wówczas wykorzystywana rolniczo, a wystarczającym jest jedynie stwierdzenie, że sama lub z innymi nieruchomościami mogła stanowić zorganizowaną całość gospodarczą. Ponadto dla przyjęcia, iż poszczególne grunty stanowią jedno gospodarstwo rolne nie może mieć decydującego znaczenia ich wzajemne położenie, a więc to czy tworzą one zwarty kompleks, czy też są rozproszone. Tym bardziej, dla dokonania tej oceny nie może mieć znaczenia to, czy grunty te znajdują się w granicach administracyjnych jednej lub kilku gmin. Istotne jest bowiem ich funkcjonalne powiązanie, które pozwala na stwierdzenie, że stanowią one albo mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą." Kasator nie wyjaśnia jednak, jakie okoliczności wskazują na istnienie funkcjonalnego powiązania obu nieruchomości rolnych pozwalającego na uznanie ich za zorganizowaną całość gospodarczą. Należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy obie nieruchomości rolne są oddalone od siebie o ok. 15 km, to prima facie jest zasadna ocena, że nie stanowią one jednego gospodarstwa rolnego. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera argumentacji wykazującej błędność takiej oceny. Zarzuty skargi kasacyjnej w odniesieniu do omawianej kwestii należy zatem ocenić jako polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji, nieodpowiadającym oczekiwaniom strony skarżącej kasacyjnie. Na koniec należy odnotować na marginesie, że strona skarżąca kasacyjnie wskazując na naruszenia prawa mające miejsce przy wydawaniu decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Mieście Lubawskim z 8 lipca 1966 r. nie zarzuciła naruszenia art. 156 § 1 k.p.a. i nie zakwestionowała oceny organu, zaakceptowanej przez Sąd I instancji, że nie ma podstaw do przyjęcia, że ww. decyzja obarczona była jakąkolwiek kwalifikowaną wadą prawną opisaną w art. 156 § 1 k.p.a., prowadzącą do jej nieważności. W takiej sytuacji nawet w przypadku wykazania naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji z 1966 r. nie byłoby dopuszczalne uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji. Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.