I OSK 1798/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku D.Ł. o wstrzymanie wykonania postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 13 czerwca 2023 r. nr 55/2023 w sprawie ze skarg kasacyjnych Burmistrza Miasta i Gminy P. oraz D.Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lutego 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1565/23 w sprawie ze skarg Burmistrza Miasta i Gminy P. oraz D.Ł. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 13 czerwca 2023 r. nr 55/2023 w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków postanawia: odmówić wstrzymania wykonania postanowienia.

Postanowieniem z 13 czerwca 2023 r. nr 55/2023 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: "organ II instancji") uchylił postanowienie Starosty Piaseczyńskiego (dalej także: "organ I instancji") z 6 kwietnia 2023 r. nr 17/2023 w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skargi od powyższego postanowienia wnieśli Burmistrz Miasta i Gminy P. oraz D.Ł. (dalej także: "skarżący"). Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 grudnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1566/23 sprawy z powyższych skarg połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wyrokiem z 29 lutego 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1565/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi. Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wywiedli Burmistrz Miasta i Gminy P. oraz D.Ł.. W skardze kasacyjnej D.Ł. zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał na oczywistą nieważność czynności prawnej udokumentowanej aktem notarialnym z 23 listopada 2022 r. Nadto wywiódł, że konsekwencją wpisu do katastru danych wynikających z wadliwego aktu notarialnego będzie powielenie wadliwego i nieprawdziwego stanu faktycznego i prawnego, niezgodnego z rzeczywistym stanem, co spowoduje chaos w katastrze i będzie miało wpływ na ograniczenie prawa skarżącego do pełnoprawnego dysponowania swoją nieruchomością. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "ppsa"), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Nie ulega wątpliwości, że wniosek o wstrzymanie wykonania aktu może zostać złożony także na etapie postępowania kasacyjnego (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I GPS 1/07). W takiej sytuacji nie ma formalnych przeszkód przed rozpoznaniem złożonego wniosku. Pomimo tego, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 ppsa mogą być wyłącznie takie akty lub czynności, które mogą być wykonane i wymagają wykonania. W doktrynie wskazuje się, że wstrzymanie wykonania może dotyczyć aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. wyd. IX, Warszawa 2024, art. 61). Wstrzymanie wykonania dotyczy więc sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje określone skutki materialnoprawne. Tymczasem nie każdy akt z zakresu administracji publicznej wywołuje tego rodzaju skutki. Zaskarżone w sprawie postanowienie, którego wstrzymania wykonania domaga się skarżący, zapadło na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572). Jest ono zatem rozstrzygnięciem o charakterze procesowym, które nie przyznało skarżącemu żadnych uprawnień, ani nie nałożyło na niego żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w drodze przymusu. Zaskarżonym postanowieniem organ II instancji uchylił jedynie postanowienie Starosty Piaseczyńskiego i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Rozstrzygnięcie tego rodzaju nie wywołało zatem skutków prawnych, których wykonanie mogłoby podlegać wstrzymaniu na podstawie art. 61 § 3 ppsa, ma ono bowiem wyłącznie skutek o charakterze procesowym, w postaci zobowiązania organu I instancji do ponownego rozpoznania sprawy. Tego rodzaju skutek nie rodzi jednak żadnych materialnoprawnych konsekwencji dla strony, co wyklucza udzielenie stronie ochrony tymczasowej. Pogląd o braku wykonalności aktów o charakterze kasatoryjnym jest ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 sierpnia 2024 r. sygn. akt II OSK 1367/24 i powołane tam orzecznictwo). Jedynie na marginesie można jeszcze dodatkowo zauważyć, że przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie mogą być jakiekolwiek merytoryczne zarzuty co do jego prawidłowości czy też co do istoty sprawy administracyjnej. Celem instytucji z art. 61 § 3 ppsa jest wyłącznie udzielenie ochrony tymczasowej, w ramach tego postępowania wpadkowego sąd nie może zatem czynić jakichkolwiek ocen co do istoty sprawy. Z tego względu wskazywana przez skarżącego oczywista nieważność czynności prawnej udokumentowanej aktem notarialnym z 23 listopada 2023 r. nie ma wpływu na rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ppsa postanowił, jak w sentencji.