I OSK 1762/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku, zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Olsztyna z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 275/25 w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: 1. odrzucić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku; 2. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Olsztyna z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...].

Wyrokiem z dnia 8 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 275/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Olsztyna z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] o uchyleniu decyzji Prezydenta Olsztyna z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. R., zawierając w niej wniosek na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku, zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Olsztyna z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...]. Skarżąca kasacyjnie wskazała, że wykonanie ww. orzeczeń pozbawia ją i jej niepełnosprawnego syna źródła utrzymania, co grozi niepowetowaną szkodą, a konieczność zwrotu wypłaconego świadczenia w jej obecnej sytuacji materialnej jest niemożliwe i nie pozostanie bez uszczerbku dla utrzymania i egzystencji syna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Artykuł 61 § 3 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przepis ten odnosi się wyłącznie do aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że nie może on stanowić podstawy wstrzymania wykonania wyroku, którego dotyczy skarga kasacyjna złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak jest również innych przepisów w p.p.s.a., jak również w ustawach szczególnych, które pozwalałyby na wstrzymanie wykonania nieprawomocnego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadku wniesienia od tego wyroku skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przepisy przewidują jedynie możliwość wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego w przypadku wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 284 p.p.s.a.). W świetle powyższego, skoro skarżąca w skardze kasacyjnej wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wniosek ten należało odrzucić jako niedopuszczalny, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a., w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Przechodząc natomiast do oceny wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Olsztyna z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] zauważyć należy, że użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. Z treści przepisu wynika bowiem, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest istniejące realne niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Celem omawianej instytucji jest zatem ochrona strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że przedmiotowy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżąca kasacyjnie nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. warunkujących udzielenie przez Sąd ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Olsztyna z dnia [...] grudnia 2024 r. Skarżąca kasacyjnie twierdzi, że wykonanie przedmiotowych decyzji doprowadzi do wyrządzenia jej i jej niepełnosprawnemu synowi znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca kasacyjnie ogólnikowo powołała się na niepowetowaną szkodę, gdyż będzie musiała zwrócić wypłacone świadczenie, co jest w jej ocenie nie tylko szkodą materialną, ale także zagraża egzystencji. Taka jednak argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie służy ochronie przed jakimikolwiek ujemnymi konsekwencjami ani nie eliminuje każdego niebezpieczeństwa. Sam negatywny wpływ na sytuację materialną strony nie jest wystarczający dla zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy zwrócić uwagę, że decyzje objęte przedmiotowym wnioskiem dotyczą uchylenia decyzji Prezydenta Olsztyna z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Decyzje te nie dotyczą kwestii zwrotu wypłaconego świadczenia, a jedynie rozstrzygają kwestię zasadności przyznania skarżącej świadczenia. Oczywiście, dalszym skutkiem takiej decyzji może być żądanie przez organ zwrotu wypłaconego świadczenia, ale skarżąca kasacyjnie nie wykazała, aby na obecnym etapie postępowania sądowego organ prowadził postępowanie w sprawie wyegzekwowania od skarżącej nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego. To z kolei oznacza, że obawy skarżącej co do zwrotu świadczenia i wyrządzenia z tego tytułu szkody mają charakter wyłącznie potencjalny a nie realny. Skarżąca nie wykazała zatem, że wykonanie przedmiotowych decyzji jeszcze przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej, rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 61 § 3 w zw. z art. 165 oraz art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.