I OSK 1758/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 403/17 o odrzuceniu skargi A. S. na decyzję Prokuratora Regionalnego w L. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wysokości wynagrodzenia i dodatku wyrównawczego dla prokuratorów będących żołnierzami zawodowymi postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

W dniu 12 kwietnia 2017 r. A. S., reprezentowany przez radcę prawnego P. C., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosek o rozpoznanie sprawy z jego skargi z dnia 30 stycznia 2017 r. na decyzję Prokuratora Regionalnego w L. z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie wysokości wynagrodzenia i dodatku wyrównawczego dla prokuratorów będących żołnierzami zawodowymi – na podstawie odpisu skargi. Skarżący wyjaśnił, że skarga wpłynęła do organu w dniu 1 lutego 2017 r., mimo to do chwili obecnej nie została Sądowi przekazana. W dniu 10 marca 2017 r. pełnomocnik skarżącego otrzymał natomiast pismo zastępcy dyrektora Biura Kadr Prokuratury Krajowej z dnia 20 lutego 2017 r., przy którym zwrócono mu skargę wraz z dwoma odpisami i przekazano dwa postanowienia oraz decyzję Prokuratora Generalnego z dnia [...] lutego 2017 r. Z wymienionej korespondencji jednoznacznie wynika, że skarga nie została przesłana do WSA w Lublinie lecz to Prokuratora Generalnego, który następnie zwrócił ją stronie skarżącej. W związku z tym skarżący obecnie wnosi o rozpoznanie tej skargi na podstawie jej odpisu. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił jednocześnie, że nie składa wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z odpowiedzią i aktami, gdyż grzywna taka ma na celu przymuszenie organu do wykonania tego obowiązku, co w niniejszej sprawie byłoby niemożliwe, gdyż skarga została zwrócona skarżącemu. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 403/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił przedmiotową skargę stwierdzając, że wniesienie skargi wraz z żądaniem jej rozpoznania na podstawie nadesłanego odpisu skargi, przed rozpoznaniem przez Sąd wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi do WSA powoduje, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Sąd I instancji uznał, że taka sytuacja miała miejsce w sprawie, dlatego odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej: P.p.s.a.). Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiódł A. S. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50, art. 53 § 3 i art. 54 § 1 P.p.s.a., polegające na odrzuceniu skargi w sytuacji, gdy w ocenie Sądu I instancji, wniosek o rozpoznanie sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi był niedopuszczalny, co nie czyni niedopuszczalnej samej skargi, a jedynie ewentualnie ten wniosek. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarga została złożona w sposób prawidłowy, tj. w ustawowym terminie i za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję, w wyniku czego zostało wszczęte postępowanie sądowoadministracyjne z tej skargi. W takim przypadku złożenie wniosku o wymierzenie organowi grzywny lub kolejno - wniosku o rozpoznanie sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi, nie jest dodatkową ustawową przesłanką dopuszczalności skargi, w związku z czym niezłożenie jednego z tych wniosków nie jest równoznaczne z niedopuszczalnością skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę składa się w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przepis art. 54 P.p.s.a. wskazuje, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (§ 1). Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (§ 2). W myśl art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości (art. 55 § 2 P.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz piśmiennictwie wyrażany jest pogląd, który legł u podłoża zaskarżonego postanowienia, że wniesienie skargi wraz z żądaniem jej rozpoznania na podstawie nadesłanego do WSA odpisu skargi, przed rozpoznaniem przez WSA wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi do WSA powoduje, iż przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu (M.Jagielska, K.Wiktorowska, P.Wajda w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, C.H. Beck 2011, s. 303 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 2 października 2008 r., II SAB/Wa 130/08). Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego i nie znajdowała zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy. Przede wszystkim należy zauważyć, że w art. 55 § 2 P.p.s.a. mowa jest o nieprzekazaniu skargi, natomiast w analizowanym przypadku wraz z wnioskiem o rozpoznanie sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi, pełnomocnik skarżącego złożył w Sądzie I instancji oryginał skargi opatrzony własnoręcznym podpisem i oryginalnymi pieczęciami i adnotacjami Prokuratora Regionalnego w L., do którego skarga ta pierwotnie została przesłana. W tej sytuacji nie można żądać od Prokuratora Regionalnego w L., aby zrealizował ciążący na nim ustawowy obowiązek i przesłał do Sądu skargę, której faktycznie nie posiada. Wcześniejsze złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi do WSA nie było więc warunkiem do rozpoznania sprawy w okolicznościach przewidzianych art. 55 § 2 P.p.s.a. W istocie Sąd I instancji dysponował oryginałem, a nie odpisem skargi. W świetle art. 54 § 1 P.p.s.a. skuteczność skargi jako czynności procesowej skarżącego wymagała wniesienia jej za pośrednictwem właściwego organu administracji i w realiach rozpoznawanej sprawy ten warunek został przez stronę spełniony, poprzez wcześniejsze złożenie skargi przez A. S. za pośrednictwem skarżonego organu. To wskutek nieuprawnionych działań Prokuratora Regionalnego w L. skarga nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie a zwrócona skarżącemu przez Prokuratora Krajowego. Odrębną kwestią pozostaje okoliczność, iż Prokurator Regionalny w L. nie wywiązał się z pozostałych obowiązków przewidzianych w art. 54 § 2 P.p.s.a., tzn. nie przekazał Sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę. Braki w tym względzie nie mogą jednak negatywnie obciążać skarżącego i prowadzić do odrzucenia jego skargi. Sąd I instancji dysponował instrumentami proceduralnymi aby zobligować organ do realizacji wskazanych obowiązków, skorzystanie z nich nie wymagało wniosku strony. Przewodniczący wydziału lub wyznaczony sędzia jest zobligowany zarządzić przedstawienia przez organ akt, jeśli jest to niezbędne do rozpoznania sprawy (art. 62 pkt 1 P.p.s.a.). W razie niewykonania wezwania i nieprzekazania akt sprawy Sąd I instancji możliwe jest wymierzenie grzywny organowi. Rozważania te prowadzą do wniosku, że Sąd I instancji nie miał podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Ponownie badając sprawę WSA w Lublinie uwzględni poczynione powyżej rozważania, jak również okoliczność, że w dniu 29 września 2017 r. Prokurator Regionalny w L. złożył do akt niniejszej sprawy odpowiedź na skargę wraz z kopią akt administracyjnych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.