I OSK 162/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] Stowarzyszenia[...] z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 865/19 w sprawie ze skargi B. K. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: dopuścić [...] Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. do udziału w postępowaniu.

Wyrokiem z 9 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. K. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z [...] marca 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania dotyczącego przetwarzania danych osobowych skarżącego przez Kurię Metropolitalną w L. oraz Parafię pw. Najświętszego Zbawiciela w L. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył B. K.. Pismami z 10 stycznia 2020 r. i 23 marca 2020 r. [...] Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. (KRS nr [...]) wniosło o dopuszczenie do postępowania w sprawie z powyższej skargi kasacyjnej. Jak wskazało Stowarzyszenie, jest ono organizacją osób areligijnych, żywiących światopogląd humanistyczny, wolnomyślicielski lub ateistyczny. Duża działalność dotyczy spraw takich jak samokształcenie, prelekcje, wykłady, rozwijanie zainteresowań. Poczucie wielu członków lekceważenia ich praw a nawet dyskryminowania przez władze publiczne sprawiło, że poczesne miejsce zajmuje refleksja nad prawem i relacją państwo-obywatel. W ostatnich latach na Stowarzyszeniu niejako wymuszono, by sprawa "kognicji GIODO" stała się jednym z jego najważniejszych obszarów działalności. Stowarzyszenie przedstawiło listę swoich działań podjętych w tej materii i podniosło, że jest w stanie wnieść rzeczywisty i konkretny wkład w wyjaśnienie i załatwienie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 § 2 zdanie pierwsze ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) "[u]dział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności". Zgodnie z kolei z art. 25 § 4 P.p.s.a. "[z]dolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób". W świetle art. 33 § 2 P.p.s.a. każdy cel działania określony w statucie nadanym, czy przyjętym zgodnie z obowiązującym prawem może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do postępowania sądowego, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Celem wymienionym w statucie (regulaminie) organizacji społecznej, uzasadniającym dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowym, może być nie tylko obrona indywidualnych interesów i praw swoich członków, ale także na przykład propagowanie określonej działalności, czy pewnych idei, ochrona wartości materialnych i niematerialnych, zapobieganie niekorzystnym zjawiskom społecznym lub ekonomicznym. Organizacja społeczna może działać na rzecz jednej ze stron, wzmacniając jej pozycję w postępowaniu, może też nie wiązać swoich czynności procesowych z interesami żadnej ze stron, mając na uwadze tylko zachowanie wymagań interesu społecznego. O tym zaś, że sprawa dotyczy zakresu statutowej działalności organizacji społecznej mówimy, gdy przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Zwrócić także należy uwagę na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2005 r. sygn. akt II OPS 4/05, w której stwierdzono, że "udział organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych i sądowych ma na celu umożliwianie tym organizacjom prezentowanie własnego stanowiska w kwestiach, które mają znaczenie dla sposobu załatwienia sprawy. W samym założeniu więc celem udziału organizacji społecznej w postępowaniu jest nie tyle wspieranie strony, której interesu prawnego sprawa dotyczy, co przedstawianie własnego stanowiska odnośnie rozpoznawanej sprawy, z wykorzystaniem środków procesowych przysługujących stronie. Taki też jest cel udziału organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, na podstawie art. 25 § 4 i art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (zob. również postanowienie NSA z 30 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2063/17). Uwzględniając cele Stowarzyszenia (§ 9 statutu) oraz zasady realizacji tych celów (§ 10 statutu) oraz mając na uwadze przedmiot niniejszej sprawy administracyjnej, uznać należało, że sprawa dotyczy statutowej działalności Stowarzyszenia, której istota dotyka jego aktywności. Skoro zatem cele statutowe Stowarzyszenia wpisują się w przedmiot niniejszego postępowania, to zaistniały przesłanki dopuszczenia go do udziału w postępowaniu określone w art. 33 § 2 P.p.s.a. Stanowisko to pozostaje zbieżne w poglądami wyrażonymi przez Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie spraw tożsamych z niniejszą i dotyczących tego samego Stowarzyszenia (por. postanowienia NSA z 5 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 2019/18, I OSK 2109/18, I OSK 2347/18). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.