I OSK 1449/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 5 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. H., B. G. i D. R. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej A. H., B. G. i D. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1525/23 w sprawie ze skargi A. H., B. G. i D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1525/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. H., B. G. i D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 maja 2023 r. w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zawarli wniosek o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 8 grudnia 2022 r. nr LXXIII/2417/2022 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Kamionka – część II toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2590/23. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Mocą art. 193 P.p.s.a. powołany przepis znajduje odpowiednie zastosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Zależność pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym a kwestią będącą przedmiotem innego toczącego się postępowania musi zatem polegać na tym, że rozstrzygnięcie tzw. zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Przepis art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ma więc zastosowanie wówczas, gdy sąd administracyjny nie może samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego (por. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2008 r. sygn. akt II FPS 4/08 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2019 r. sygn. akt II OZ 949/19, z dnia 23 września 2020 r. sygn. akt I OZ 577/20, z dnia 18 listopada 2020 r. sygn. akt I OZ 926/20 oraz z dnia 13 lipca 2021 r. sygn. akt II OZ 403/21). Ponadto, w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, ustalając, czy ma miejsce zależność, o której wyżej mowa, należy mieć na względzie kontrolny charakter postępowania przed Sądem II instancji. Z uwagi natomiast na panującą w postępowaniu przed Sądem administracyjnym I instancji zasadę, według której sąd ocenia zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w chwili jej wydania, nie można stwierdzić, aby zmiana (ewentualna zmiana) prawa, która była podstawą rozstrzygnięcia organu administracji, a co za tym idzie wzorcem kontroli dla wojewódzkiego sądu administracyjnego, mogła stanowić zagadnienie wstępne w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną od wyroku Sądu I instancji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2021 r. sygn. akt II OSK 95/19). Mając na uwadze powyższe rozważania przyjąć należało, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania. Rozstrzygnięcie o zasadności skargi skarżących na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 8 grudnia 2022 r. nr LXXIII/2417/2022 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Kamionka – część II w zakresie postanowień § 4 ust. 2 pkt 1, § 4 ust. 13 pkt 2, § 17 ust. 1 pkt 1, § 6 ust. 3 pkt 1 lit. d oraz § 6 ust 3 pkt 2 lit. a planu miejscowego, w części, w jakiej ww. postanowienia odnoszą się do nieruchomości, której następcami prawnymi są skarżący, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], położoną w Warszawie, przy ul. [...] nie wpływa bowiem bezpośrednio na dokonanie oceny legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 maja 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lutego 2023 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest bezpośredniego związku pomiędzy orzeczeniem o legalności ww. uchwały we wskazanym wyżej zakresie, a możliwością dokonania oceny czy decyzja o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, której materialnoprawną podstawę stanowił m.in. art. 214a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.), odpowiada prawu. W postępowaniu zakończonym powołaną decyzją z dnia 23 maja 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie odwołało się do § 4 ust. 2 oraz ust. 13 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Rejonu Kamionek część II zatwierdzonego uchwałą Rady m.st. Warszawy z dnia 8 grudnia 2022 r. nr LXXIII/2417/2022, wskazując że działka nr [...] z obrębu [...] znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem 1c.U-CP – usługi za zakresu inwestycji celu publicznego takie jak oświaty, służby zdrowia, opieki nad dziećmi do l. 3 (żłobek), sportu lub kultury, a w takiej sytuacji organ I instancji nie mógł orzec inaczej jak tylko odmówić przyznania prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. Spełnione bowiem zostały przynajmniej dwie negatywne przesłanki zwrotu zawarte w ustawie o gospodarce nieruchomościami, tj. art. 214a ust. 1 pkt 1 i pkt 7 ustawy. To zatem te przepisy stanowiły punkt odniesienia dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kontrolującego legalność decyzji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności planu miejscowego nie wpływa na obecnie dokonywaną ocenę legalności zaskarżonej decyzji, czyli aktualnie zbadanie legalności decyzji w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nie zależy od wyniku zainicjowanego dopiero postępowania ze skargi skarżących na ww. plan miejscowy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.