I OSK 1346/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 7 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A.B. i M.M. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej A.B. i M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 148/24 w sprawie ze skarg E.M. i A.M. oraz M.M. i A.B. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 29 listopada 2023 r. nr DO3.7611.37.2022.OC w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej "Sądem I instancji", wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 148/24, oddalił skargi E.M. i A.M. oraz M.M. i A.B. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 29 listopada 2023 r., nr DO3.7611.37.2022.OC, w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli M.M. i A.B.. W skardze kasacyjnej sformułowano wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", do czasu rozstrzygnięcia przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy o sygn. akt K 2/22 dotyczącej zgodności z Konstytucją art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491), powoływanej dalej jako "ustawa nowelizująca". W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazano, że rozstrzygnięcie powyższego zagadnienia będzie miało decydujące znaczenie w sprawie ponieważ Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnie o konstytucyjności rozwiązania zawartego w art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej w oparciu o te same normy konstytucyjne co powołane w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Warunkiem zastosowania powyższego przepisu jest stwierdzenie przez sąd takiego związku pomiędzy sprawami, że wynik już toczącego się postępowania przed jednym z wymienionych w przepisie organów będzie miał charakter prejudycjalny w stosunku do sprawy sądowoadministracyjnej. Należy przy tym zauważyć, że z powyższego przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została uznaniu sądu, który winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomiki procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić też należy, że poza wynikającym z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 P.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Nawet zatem w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Jak wynika z udostępnionych publicznie przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt K 2/22 (https://trybunal.gov.pl/s/k-2-22) od dnia wpływu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, tj. od 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy. Kierując się zatem powołaną we wcześniejszych rozważaniach zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela aktualnie wyrażane stanowisko, m.in. w postanowieniach tego Sądu: z dnia 26 września 2025 r., sygn. akt I OSK 1287/25; z dnia 23 września 2025 r., sygn. akt I OSK 1256/25; z dnia 18 września 2025 r., sygn. akt I OSK 1270/25; z dnia 4 września 2025 r., sygn. akt I OSK 1120/25; z dnia 4 lipca 2025 r., sygn. akt I OSK 853/25; z dnia 5 czerwca 2025 r., syn. akt I OSK 711/25, z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt I OSK 647/25 – orzeczenia powoływane w uzasadnieniu dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Równocześnie podkreślić należy, że w przypadku wydania orzeczenia na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, uczestnik postępowania nie zostanie pozbawiony możliwości obrony swoich praw. W art. 272 § 1 P.p.s.a. przewidziano bowiem możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdyby Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Wobec tego interes strony jest należycie zabezpieczony (por. postanowienia NSA: z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1297/23; z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt I OSK 461/23; z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 2367/22). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.