I OSK 1264/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Województwa Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2178/18 w sprawie ze skargi Województwa Mazowieckiego na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za wydanie dokumentów z ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 stycznia 2019 r. oddalił skargę Województwa [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] maja 2018 r. w przedmiocie ustalenia opłaty za wydanie dokumentów z ewidencji gruntów i budynków. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Województwo [...], zaskarżając to rozstrzygnięcie w całości i wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania za obie instancje. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciło naruszenie art. 40b ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2101), dalej: Prawo geodezyjne, przez uznanie, że wypisy z rejestru gruntów i wyrysy z mapy zasadniczej wydane na potrzeby postępowania administracyjnego przed Wojewodą [...] celem wydania decyzji na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998 r. poz. 133 nr 872, z późn. zm.), dalej: ustawa komunalizacyjna, nie są wydawane Województwu w związku z jego działaniami mającymi na celu ujawnienie prawa własności Województwa w księdze wieczystej, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu powinna prowadzić do wniosku, że celem przedmiotowych przepisów było stworzenie możliwości nieodpłatnego udostępnienia danych ewidencyjnych w celu realizacji celu publicznego, przez wszelkie działania mające na celu ujawnienie prawa do nieruchomości Województwa w księdze wieczystej, czego skutkiem było uznanie, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 40b ust. 2 pkt 4 lit. a Prawa geodezyjnego nie pobiera się opłaty za wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego sporządzane i wydawane na żądanie organów administracji rządowej oraz jednostek samorządu terytorialnego, w związku z ich działaniami mającymi na celu ujawnienie prawa do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w księdze wieczystej. Przepis ten stanowi wyjątek od zasady odpłatności za sporządzenie i wydanie wypisów oraz wyrysów z operatu ewidencji gruntów i budynków przewidzianej w art. 40b ust. 1 pkt 2 Prawa geodezyjnego. Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy przepis art. 40b ust. 2 pkt 4 lit. a Prawa geodezyjnego stosuje się wyłącznie do czynności mających na celu bezpośrednio ujawnienie prawa własności nieruchomości w księdze wieczystej, czy również obejmuje wszelkie czynności poprzedzające złożenie wniosku o ujawnienie takiego prawa. Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego działki, których dotyczyły wypisy wskazane we wniosku Województwa [...], nie stanowią jego własności, a ich nabycie ma nastąpić w przyszłości na podstawie decyzji administracyjnej wydanej w trybie art. 73 ustawy komunalizacyjnej. Oceniane w tej sprawie działanie strony skarżącej kasacyjnie nie ma zatem na celu ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej. Jak to wynika z wniosku Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z dnia [...] września 2016 r., k. [...] akt administracyjnych, wypisy z rejestru gruntów oraz z mapy ewidencyjnej są niezbędne dla wnioskodawcy celem wystąpienia z wnioskiem do Wojewody [...] o wydanie deklaratoryjnej decyzji potwierdzającej nabycie działek z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Województwa [...] w trybie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 z późn. zm.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 40b ust. 2 pkt 4 lit. a) Prawa geodezyjnego nie może podlegać wykładni rozszerzającej, a zatem może on być stosowany wyłącznie do czynności mających na celu ujawnienie prawa własności w księdze wieczystej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt I OSK 888/19). Powyższe oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowanie zwolnienie z opłaty za wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego, o którym mowa w art. 40b ust. 2 pkt 4 lit. a Prawa geodezyjnego. Cel pozyskania wypisów przez Województwo [...] (zamiar wszczęcia procedury uwłaszczeniowej, stwierdzenie nabycia własności z mocy prawa) nie jest bowiem tożsamy z hipotezą analizowanego przepisu (ujawnienie prawa własności w księdze wieczystej). Z przedstawionych powyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie podziela poglądu prawnego wyrażonego w wyroku tego Sądu z 7 września 2021 r., sygn. akt I OSK 4386/18. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną.