I OSK 1258/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant starszy asystent sędziego A. S. po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 471/16 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 471/16 oddalił skargę A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne: Starosta W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj.: Dz. U. z 2015 r., poz. 155), orzekł o skierowaniu A. B. na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., po rozpoznaniu odwołania A. B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wskazało, że w okresie od 3 lutego 2013 r. do 16 października 2013 r., odwołujący się wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego przez co otrzymał łącznie 28 punktów za naruszenie tych przepisów (wniosek o sprawdzenie kwalifikacji z dnia 9 marca 2015 r. Komendanta [...] Policji). Skarżący w odwołaniu kwestionuje fakt, iż w dniu 3 lutego 2013 r. prowadził samochód ciężarowy, przez co nie powinien mieć wówczas naliczonych punktów karnych. Jednakże organ prowadzący niniejsze postępowanie nie ma uprawnienia do badania prawidłowości postępowania, w związku z którym naliczone zostały określonemu kierowcy punkty karne. Kolegium jest związane wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji z dnia 9 marca 2015 r. i nie może czynić samodzielnych ustaleń i przeprowadzać dowodów, które miałyby wykazać, że odwołujący się rzekomo nie prowadził samochodu ciężarowego w dniu 3 lutego 2013 r. Zdaniem Kolegium, organ I instancji miał podstawę do skierowania skarżącego na badania psychologiczne na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami. Przekroczenie liczby 24 punktów (co miało miejsce w niniejszej sprawie) w ciągu roku od pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego, z którym wiązało się przypisanie odpowiedniej liczby punktów skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na badania psychologiczne, jeżeli liczba punktów znajduje oparcie we wpisach ostatecznych istniejących na dzień sporządzenia wniosku. Stąd nie było podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. A. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję SKO, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci naruszenia art. 136 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, pozwalającego organowi dokonać rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Ponadto, skarżący wnosił o zwrócenie się do Komendy [...] Policji w W., Wydziału Ruchu Drogowego, o przedłożenie dokumentacji wykroczenia drogowego z dnia 3 lutego 2013 r. w M.; przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka W. O., na okoliczność wykazania, iż prowadził przedmiotowy samochód ciężarowy w dniu 3 lutego 2013 r. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za nieuzasadnioną i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Sąd I instancji wskazał, że zgodnie ze stanowczym brzmieniem dyspozycji art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, starosta jest zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył on liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Starosta nie prowadzi w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego, gdyż zgodnie z art. 96 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, jego nadzór ograniczony jest wyłącznie do spełniania przez kierującego wymagań określonych dla uzyskania i posiadania dokumentu stwierdzającego posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem. Nadzór nad przestrzeganiem przepisów ruchu drogowego leży w wyłącznej kompetencji organów kontroli ruchu drogowego – art. 96 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy. Starosta nie ma uprawnień do badania prawidłowości wniosku organu kontroli ruchu drogowego w zakresie podstaw do skierowania na badania psychologiczne kierowcy, który – w ocenie tego organu nadzoru ruchu drogowego – przekroczył limit ustawowy 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Starosta jest więc związany wnioskiem i nie prowadzi żadnego postępowania zmierzającego do ustalenia, czy kierowca wykroczenia popełnił, czy tez nie. SKO kontroluje prawidłowość wydania przez starostę decyzji, ale wyłącznie pod względem przepisów, regulujących kompetencje starostów. Sąd I instancji wskazał, że orzekając w niniejszej sprawie, również jest związany ustaleniem przez właściwy organ Policji liczby punktów karnych za wykroczenie w ruchu drogowym. Nie może w tym zakresie prowadzić postępowania dowodowego, zmierzającego do badania prawidłowości wniosku Komendanta [...] Policji o skierowanie skarżącego na badania psychologiczne; również i z tej przyczyny, że w niniejszym postępowaniu Sąd kontroluje wyłącznie poprawność decyzji organów obu instancji, a nie zasadność i liczbę punktów karnych, przypisanych skarżącemu przez organ nadzoru ruchu drogowego za naruszenie przepisów ustawy o ruchu drogowym. Organy obu instancji orzekły zaś zgodnie z prawem, wydając poprawne decyzje. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł A. B. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 136 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie nieprawidłowości polegających na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego, pozwalającego dokonać rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przy wydawaniu wyroku. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wydanie decyzji w niniejszej sprawie wymaga zwrócenia się do Komendy [...] Policji w W., Wydziału Ruchu Drogowego, o przedłożenie dokumentacji wykroczenia drogowego z dnia 3 lutego 2013 r. w M., na drodze krajowej [...], z udziałem samochodu [...]. Skarżący kasacyjnie zakwestionował ukaranie mandatem i punktami przy okazji rzekomego prowadzenia samochodu ciężarowego w dniu 3 lutego 2013 r. Oświadczył, że nie miał wiadomości o nałożeniu takiej grzywny i ukaraniu punktami karnymi, dlatego nie mógł się wcześniej od niego odwołać. Skarżący, pomimo iż posiada prawo jazdy kategorii C, nie prowadzi samochodów ciężarowych. We wskazanym dniu samochód prowadził jego pracownik W. O. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Jej jedyny zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 136 K.p.a., który w istocie odnosi się do okoliczności faktycznych związanych z naliczeniem skarżącemu punktów karnych, okazał się niezasadny. Mimo, że autor skargi kasacyjnej nie stawia zarzutu naruszenia prawa materialnego, nie sposób całkowicie pominąć normy materialnoprawnej (art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.), która była podstawą zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Kognicję organu administracji publicznej określa bowiem norma prawa materialnego, wskazująca na fakty istotne z punktu widzenia dyspozycji normy materialnoprawnej (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 456-457 nb 1, 2). Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem, na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzja ta wydawana jest z urzędu na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, zgodnie z art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Zastosowana konstrukcja przepisu – "starosta wydaje" wskazuje na zobligowanie organu do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badanie, w sytuacji zaistnienia okoliczności wskazanych w przepisie, a więc w przypadku wniosku innego organu, który stwierdził przekroczenie dopuszczalnej ilości punktów karnych za naruszenia przepisów prawa drogowego. Spełnienie tej przesłanki powoduje wystąpienie stanu faktycznego, który daje podstawy do nałożenia, w drodze decyzji, obowiązku poddania się badaniu psychologicznemu. W tak określonym zakresie badania faktów istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jej stan faktyczny został odpowiednio ustalony i nie było podstaw do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego przez Kolegium na podstawie art. 136 K.p.a. Wszystkie okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, zostały należycie wyjaśnione. Z ustaleń organów wynika, że skarżący w okresie od dnia 3 lutego 2013 r. do dnia 16 października 2013 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co łącznie otrzymał 28 punktów karnych. Stanowiło to podstawę do skierowania go na badania psychologiczne, zgodnie z wnioskiem Komendanta [...] Policji z dnia 9 marca 2015 r. Poza kompetencją Sądu I instancji kontrolującego decyzję w tym przedmiocie pozostawała kwestia wpisu ilości punktów karnych do ewidencji prowadzonej przez Policję. Kontrola zasadności wpisów do ewidencji pozostawała także poza kompetencją starosty wydającego decyzję na podstawie wymienionego przepisu, jak i organu odwoławczego, gdyż w tym postępowaniu organy nie mogły prowadzić samodzielnych ustaleń w zakresie objętym ewidencją. Na organach tych nie ciążyła powinność wyjaśnienia okoliczności, których wynikiem było wprowadzenie do ewidencji punktów za poszczególne naruszenia przepisów ruchu drogowego, gdyż to nie do ich kompetencji należało umieszczenie ich w ewidencji. Kwestia ta nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia (w sprawie skierowania kierowcy na badanie psychologiczne, o jakim mowa w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p.), ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach. W sprawie tej organy i sąd badają tylko formalną poprawność wniosku organu Policji. W świetle powyższego Sądowi I instancji nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z 136 K.p.a., bowiem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie miała informacja od Komendanta [...] Policji o liczbie punktów karnych uzyskanych przez skarżącego kasacyjnie. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.