I OSK 1224/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 477/22 w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 31 marca 2022 r. nr WIGK-II.7513.1.2022.MJ w przedmiocie zatwierdzenia projektu ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 3 lutego 2023 r., sygn. III SA/Gd 477/22 oddalił skargę P.K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 31 marca 2022 r., nr WIGK-II.7513.1.2022.MJ, w przedmiocie zatwierdzenia projektu ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie: I. prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), polegające na: a) naruszeniu § 3 w zw. z § 4 pkt 4 w zw. z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów z dnia 12 września 2012 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 1246) poprzez ich zastosowanie, podczas gdy postępowanie prowadzone w trybie ww. przepisów i szerzej, w trybie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, nie może prowadzić do zmiany grupy użytków gruntowych, tj. z grupy "grunty rolne" na grupę "grunty leśne" – jak to przewiduje wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki i dokumentacja przygotowana przez klasyfikatora – a jedynie do zmiany rodzaju w ramach danej grupy użytków; b) naruszeniu art. 3 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r. (Dz.U. Nr 101, poz. 444), tj. z dnia 16 czerwca 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1275) w związku z art. 20 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z dnia 17 maja 1989 r. (Dz.U. Nr 30, poz. 163), tj. z dnia 1 października 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1990), poprzez przyjęcie, że obszar działki A, objęty projektem ustalenia klasyfikacji gruntów leśnych, jest lasem w rozumieniu ww. ustawy. II. przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do stwierdzenia naruszeń przez organ prawa materialnego, o których mowa w pkt I zarzutów; b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji niedostrzeżenia przez Sąd, że postępowanie administracyjne przed organem administracji dotknięte było uchybieniami, tj. przeprowadzono je z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o toczącym się postępowaniu i zaniechanie umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie w związku z bezpodstawnym przyjęciem, że strona ma obowiązek aktualizacji swoich danych dotyczących miejsca pobytu stałego w ewidencji gruntów i budynków. Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, a także zasądzenie od strony przeciwnej na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024, poz. 935 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.", wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Niezasadnie skarżący kasacyjnie zarzuca naruszenie przepisów postępowania, podnosząc, że nie był prawidłowo zawiadomiony o trwającym postępowaniu ani o wyłożeniu do wglądu projektu ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Zaakcentować trzeba, że dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (w pkt II.a-b rozpatrywanej skargi kasacyjnej) nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny (zob. np. wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., II FSK 3864/17). Należy też podkreślić, że trzeba wskazać indywidualne uzasadnienie dla każdego zarzutu formułowanego wobec każdego z tych przepisów, który w ocenie kasatora naruszył Sąd pierwszej instancji (wyrok NSA z 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18). W badanym przypadku związku takiego nie wykazano. Niezasadnie również, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, skarga kasacyjna zarzuca Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego. Z przyczyn opisanych poniżej zarzuty podniesione w pkt. I.a-b skargi kasacyjnej nie mogły przynieść pożądanego rezultatu. Jakkolwiek, argumentacja skargi kasacyjnej jest, co do zasady prawidłowa, to nie jest ona adekwatna do okoliczności tej konkretnej sprawy. Skarga kasacyjna, niesłusznie bowiem pomija się, że w okolicznościach niniejszej sprawy równolegle dokonano zarówno zmian w ewidencji gruntów i budynków, jak i klasyfikacji gleboznawczej gruntów. Podkreślenia wymaga, że sporne zmiany w ewidencji gruntów i budynków, jak i Operat Techniczny klasyfikacji gleboznawczej gruntów, zostały przyjęte do ewidencji materiałów zasobu w dniu 6 listopada 2020 r. Rację ma skarga kasacyjna, że postępowanie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów nie może prowadzić do zmian grupy użytków. Pomija jednak ona całkowicie, że w rozpatrywanej sprawie doszło do opracowania Uproszczonego planu urządzenia lasu w obrębie ewidencyjnym: [...] na okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2030 r., a planem tym objęto m.in. dz. nr B. Na podstawie art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w ewidencji gruntów uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Skoro zatem nie ma w sprawie wątpliwości, że sporna działka została objęta Uproszczonym planem urządzenia lasu, to należy przyjąć, że ten dokument stanowił podstawę ujawnienia wynikających z niego ustaleń w ewidencji budynków i gruntów. Trafnie podnosi skarga kasacyjna, że odrębną kwestią pozostaje gleboznawcza klasyfikacja gruntów, która nie może prowadzić do zmian grupy użytków. Analiza akt sprawy wskazuje jednak, że do zmiany grupy użytków na terenie spornej działki doszło na skutek opracowania Uproszczonego planu urządzenia lasu w obrębie ewidencyjnym: [...] na okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2030 r. Prace związane z ujawnieniem tych zmian w ewidencji prowadzono równolegle z pracami nad gleboznawczą klasyfikacją gruntów. Dokonywanie zmian wpisów w ewidencji gruntów i budynków ma charakter wtórny wobec dotyczących danej nieruchomości zmian natury prawnej i faktycznej, a organ ewidencyjny ma obowiązek ocenić zasadność wprowadzenia zmian (aktualizacji informacji) na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2021 r., sygn. II OSK 368/17). Jakkolwiek, zgodzić się trzeba, że rozwiązanie polegające na równoległym ujawnieniu zmian w ewidencji gruntów oraz sporządzaniu klasyfikacji gleboznawczej gruntów prowadzi do braku przejrzystości w tej sprawie, to z całą pewnością – biorąc pod uwagę konkretne okoliczności – nie daje ono podstaw do przyjęcia, iż na skutek gleboznawczej klasyfikacji gruntów doszło do zmian grupy użytków. Jakkolwiek skarga kasacyjna kwestionuje prawidłowe rozumienie lasu, to podniesiony zarzut naruszenia art. 3 ustawy o lasach nie mógł przynieść oczekiwanego rezultatu, bowiem przepis ten składa się z 2 punktów, przy czym pkt 1 dzieli się na dalsze jednostki redakcyjne. W skardze kasacyjnej nie wskazano jednoznacznie jakie jednostki redakcyjne powołanego przepisu miałyby zostać naruszone w niniejszej sprawie. Jest to tymczasem wymóg istotny, gdyż jak już wskazano, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w granicach skargi kasacyjnej, granice te musi wywieść właśnie ze złożonego środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie może wyjść poza granice (zarzuty) skargi kasacyjnej i nie może zarzutów skargi kasacyjnej domniemywać. Na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej nie sposób ustalić, w czym skarżący kasacyjnie upatruje naruszenia wskazanych przepisów. Z tych też przyczyn zarzut naruszenia art. 3 ustawy o lasach nie mógł przynieść pożądanego rezultatu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna, i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.