Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OSK 2306/21

Wyrok NSA z 14 stycznia 2025 r., I OSK 2306/21 – klasyfikacja gruntów

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
14 stycznia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk (spr.) sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Kuklińska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 208/20 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 29 listopada 2019 r. nr 230/2019 w przedmiocie klasyfikacji gruntów I. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 28 lutego 2018 r. nr 147/2018, II. zasądzono od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" kwotę 1240 (jeden tysiąc dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 4 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 208/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "Sąd I instancji") oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w likwidacji z siedzibą w [...] (dalej: "Skarżąca") na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 29 listopada 2019 r. nr 230/2019 w przedmiocie klasyfikacji gruntów. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 29 listopada 2019 r., nr 230/2019 po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] w likwidacji utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z 28 lutego 2018 r. 147/2018. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. W dniu 17 marca 2017 r. do Biura Geodezji i Katastru Urzędu Miasta [...] wpłynęło pismo Zastępcy Burmistrza [...] o potrzebie zmiany użytku z "Bi" na "Ls" na działce nr [...] z obrębu [...], wskazujące, że przeważająca część ww. nieruchomości faktycznie porośnięta jest drzewostanem, który wraz z działkami sąsiednimi tworzy jednolity kompleks leśny. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ustalił, że grunt stanowiący przedmiotową działkę, oznaczony w ewidencji gruntów jako użytek "Bi" - inne tereny zabudowane, nie był dotychczas objęty gleboznawczą klasyfikacją gruntów. W związku z powyższą informacją, zawiadomieniem z dnia 23 sierpnia 2017 r., z urzędu, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 2012 poz. 1246, dalej: "rozporządzenie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji") zostało wszczęte postępowanie w sprawie przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], położonej na terenie [...]. W dniu 14 września 2017 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] wystąpiła o umorzenie postępowania. Do wniosku załączono zaświadczenie nr 2670/2017 z dnia 8 września 2017 r. wydane przez Lasy [...], z którego wynika, że m. in. dla działki nr [...] nie został sporządzony uproszczony plan urządzania lasu oraz nie była wydana decyzja, o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2017 r. poz. 788 ze zm., dalej: "ustawa o lasach"). Prowadzący postępowanie Prezydent [...] uznał, że na ówczesnym etapie postępowania nie można w sposób oczywisty stwierdzić braku podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a tym samym nie można stwierdzić, czy występują przesłanki potwierdzające bezprzedmiotowość niniejszego postępowania, o czym zawiadomił Spółdzielnię pismem z 6 października 2017 r. Wskazano, że operat klasyfikacyjny obejmujący m.in. działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 19 października 2017 r. pod identyfikatorem ewidencji materiału zasobu nr P. 1465.2017.13162. Z opracowania tego wynika, że czynności klasyfikacyjne na gruncie zostały wykonane 19 września 2017 r., o czym zawiadomieniem z 23 sierpnia 2017 r., zostały powiadomione strony postępowania. Do zawiadomienia stron zastosowano tryb, o którym mowa w § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji. W protokole przeprowadzenia klasyfikacji gruntów w oparciu o wizję terenową oraz wykonane opisy profili glebowych nr 3 i 4 stwierdzono, że działka objęta klasyfikacją pokryta jest drzewostanem leśnym, w części istnieją budowle ziemne - dawna strzelnica oraz budowle podziemne. Obszar w części stanowi siedlisko leśne, na którym występuje gleba bielicowa z piasków luźnych przewarstwiona piaskiem słabo gliniastym; siedlisko leśne to bór świeży; drzewostan: sosna, dąb, robinia akacjowa, brzoza i zgodnie z Urzędową tabelą klas gruntów część IV dział V rozdział 5 oddział 1 -i grunt, ten stanowi grunt pod lasami w V klasie bonitacyjnej. Protokół wraz z opisami odkrywek i mapa klasyfikacyjna stanowią część operatu klasyfikacyjnego nr P.1465.2017.13162. W wykazie zmian danych ewidencyjnych załączonym do części ewidencyjnej ww. operatu wskazano, że dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] w miejsce dotychczas wykazanego użytku "Bi" - inne tereny budowlane o powierzchni 4,9254 ha należy wykazać następujące użytki: "LsV"- lasy o powierzchni 3,0210 ha, i "Bi" – inne tereny budowlane o powierzchni 1,9044 ha. Prezydent [...] decyzją z 28 lutego 2018r., nr 147/2018 orzekł o ustaleniu V klasy bonitacyjnej gruntu dla użytku leśnego o symbolu "Ls" o powierzchni 3,0210 ha na części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o całkowitej powierzchni 4,9254 ha, położonej na terenie dzielnicy [...], zgodnie z mapą klasyfikacyjną, wchodzącą w skład operatu klasyfikacyjnego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 19 października 2017 r. pod nr identyfikatora ewidencji materiału zasobu P.1465.2017.13162, stanowiącą załącznik do tej decyzji oraz o umorzeniu postępowania klasyfikacyjnego dla pozostałej części działki nr [...] z obrębu [...] dla powierzchni 1,9044 ha, w związku z występowaniem użytku nieklasyfikowanego ("Bi" - inne tereny zabudowane). Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą w [...] w likwidacji. Decyzją z dnia 28 maja 2018 r., nr 129 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił ww. decyzję organu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Na skutek wniesionego sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1847/18 uchylił decyzję organu odwoławczego skutkiem czego ponownego rozpatrzenia wymagało odwołanie Spółdzielni Mieszkaniowej od decyzji Prezydenta [...] z 28 lutego 2018 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 29 listopada 2019 r., nr 230/2019 po ponownym rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] w likwidacji utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z 28 lutego 2018 r., 147/2018. W uzasadnieniu wskazano, że w toku postępowania odwoławczego, zgodnie z zaleceniem zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2018 r. organ II instancji ustalił w oparciu o informację Biura Geodezji i Katastru Urzędu Miasta [...] (pismo z 22 sierpnia 2018 r.), że użytek "Bi" dla działki nr [...] z obrębu [...] został określony w ramach prac związanych z odnowieniem operatu ewidencji gruntów i budynków i był wykazany w operacie KEM-W-E-19/97 przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 14 maja 1997 r, w miejsce wcześniej wykazywanego użytku "Tr"- tereny różne wykazanego w operacie KEM-W-E-15/70. Był to zatem obszar, który dotychczas nie został sklasyfikowany co potwierdza, że spełnia warunki § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji. Podkreślono, że cechy gruntów i inne przesłanki, które decydują o zaliczaniu gruntów do poszczególnych użytków gruntowych zostały wymienione w tabeli załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454, ze zm., dalej: "rozporządzenia w sprawie egib"). Zdaniem organu należy mieć na uwadze, że w przypadku określenia rodzaju użytku gruntowego - las, decydującą rolę odgrywa stan faktyczny na gruncie, zaś kryteria gruntu, który może być sklasyfikowany jako las, zostały określone w art. 3 ustawy o lasach. Ponadto wskazano, że według załącznika nr 6 pkt. 10 rozporządzenia w sprawie egib, do lasów zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie o lasach, tj. lasem jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi); drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a/ przeznaczony do produkcji leśnej lub b/ stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo cl wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Podkreślono również, że w postępowaniu odwoławczym uzyskano wydruki zdjęć lotniczych z lat 2001-2018 znajdujących się na portalu "[...]" w zakładce "mapa historyczna", na podstawie których jednoznacznie zdaniem organu można stwierdzić, że przedmiotowa działka nr [...] w tych latach, w całej części zachodniej pokryta jest drzewostanem. Zalesienie tego obszaru potwierdzają także protokoły oględzin i zdjęcia sporządzone we wrześniu i październiku 2018 r przez Wydział Ochrony Środowiska dla [...], w postępowaniu o zezwolenie na usuniecie drzew lub krzewów, które zostały przedłożone w postępowaniu odwoławczym przez organizację społeczną Stowarzyszenie [...] w [...]. Istotne znaczenie ma również stanowisko zawarte w piśmie Lasów [...] z 20 grudnia 2018 r, że przedmiotowa część działki nr [...] o powierzchni 3,0210 ha jest zalesiona i może stanowić wartościowy przyrodniczo drzewostan leśny położony w kompleksie leśnym "[...]". W ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala uznać, że ustalenia w protokole klasyfikacyjnym z 19 września 2017 r. sporządzonym w oparciu o wizję terenową oraz wykonane opisy profili glebowych nr 3 i 4 wskazujące, że działka objęta klasyfikacją w części stanowi siedlisko leśne, na którym występuje gleba bielicowa z piasków luźnych przewarstwiona pasiakiem słabo gliniastym; siedlisko leśne to bór świeży; drzewostan: sosna, dąb, robinia akacjowa, brzoza i zgodnie z Urzędową tabelą klas gruntów część IV dział V rozdział 5 oddział 1-i, grunt ten stanowi grunt pod lasami w V klasie bonitacyjnej, są prawidłowe. Skargę na powyższą decyzję do Sądu I instancji wniosła Skarżąca. Opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 4 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 208/20 – Sąd I instancji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), oddalił wniesioną skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że zgodnie z treścią § 7 ust. 7 rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie obejmuje zaliczenie gruntów do odpowiedniego typu, rodzaju i gatunku gleby, rodzaju użytku gruntowego oraz klasy bonitacyjnej. Natomiast Sąd I instancji odnosząc się do najistotniejszego zarzutu, że projekt ustalenia klasyfikacji gleboznawczej gruntów został sporządzony dla nieruchomości, która nie jest lasem, gdyż niespełnione są przesłanki wskazane w art. 3 ustawy o lasach. Charakter lasu w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach, należy w pierwszej kolejności dokonać analizy pojęcia las. Definicja tego pojęcia zawarta jest w art. 3 ustawy o lasach. Lasem w rozumieniu ustawy jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Sąd I instancji wskazał przy tym, że w kwestii wykładni cytowanego przepisu nadal aktualny jest wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2009 r. (IV CSK 353/08, LEX 527250), zgodnie z którym lasem jest także grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną, drzewami i krzewami oraz runem leśnym. W cytowanym wyroku SN podkreślił, że las nie musi spełniać żadnego dodatkowego kryterium z art. 3 pkt 1 lit. a, b czy c ustawy o lasach. Dodatkowe kryteria, wskazane w tym przepisie, dotyczą gruntów o obszarze co najmniej 0,10 ha, przejściowo pozbawionych roślinności leśnej. Trafny, zdaniem Sądu I instancji, jest też pogląd, że przeznaczenie do produkcji leśnej nie wyklucza zaliczenia do lasów również takich gruntów, o których mowa w art. 3 pkt 1, dla których inwentaryzacja stanu lasów nie została jeszcze wykonana i decyzja określająca zadania z zakresu gospodarki leśnej nie została jeszcze wydana. Również brak uproszczonego planu urządzenia lasu dla danego terenu nie powoduje, że grunty tracą charakter gruntów leśnych. Nie ma również znaczenia przeznaczenie gruntów w planie miejscowym na cele inne niż leśne: nie stanowi to o pozbawieniu tych gruntów ich faktycznego, dotychczasowego charakteru: w tym wypadku leśnego. W ocenie Sądu I instancji, jak słusznie zauważył organ, protokół przeprowadzenia klasyfikacji gruntów z 19 września 2017 r., wykonany w oparciu o wizję terenową oraz wykonane opisy profili glebowych stwierdza, że działka objęta klasyfikacją pokryta jest drzewostanem leśnym w części istnieją na niej budowle ziemne - dawna strzelnica oraz budowle podziemne. Obszar w części stanowi siedlisko leśne, na którym występuje gleba bielicowa z piasków luźnych, przewarstwiona piaskiem słabo gliniastym; siedlisko to bór świeży i grunt ten stanowi grunt pod lasami w V klasie bonitacyjnej. W aktach sprawy administracyjnej znajdują się wydruki zdjęć lotniczych z lat 2001-2018 z portalu "[...]", z których wynika, że przedmiotowa działka nr [...] w ww. okresie w całej zachodniej części pokryta była drzewostanem. Okoliczności te potwierdziły protokoły oględzin i zdjęcia sporządzone we wrześniu i październiku 2018 r. przez Wydział Ochrony Środowiska dla [...]. Nadto Lasy [...] w piśmie z 20 grudnia 2018 r. wskazały, że przedmiotowa część działki nr [...] o powierzchni 3,0210 ha jest zalesiona i może stanowić wartościowy przyrodniczo drzewostan leśny położony w kompleksie leśnym "[...]". Zdaniem Sądu I instancji, zatem zarzut skargi, że przedmiotowa działka nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 3,0210 nie spełnia warunków z art. 3 pkt 1 a ustawy o lasach – czyli zdaniem Skarżącej Spółdzielni nie jest lasem są gołosłowne i przeczą ustaleniom dokonanym przez organy w toku prowadzonego postępowania. Jednocześnie Sąd I instancji podniósł, że organy dokonały prawidłowej i opartej na obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa oceny czynności klasyfikacyjnych. Zdaniem Sądu I instancji należy zauważyć, że nawet jeśli las utracił niektóre swoje cechy, takie jak np. runo leśne, to las nie traci przez to swojego charakteru. Z art. 24 ustawy o lasach wynika bowiem ciążący na właścicielu lasu obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lasu poprzez ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych) i doprowadzenia np. do odtworzenia leśnego charakteru gruntu (np. runa leśnego). Innymi słowy nawet jeśli z jakichkolwiek przyczyn nieruchomość pozbawiona zostałyby drzewostanu, nie prowadzi to do utraty przez nią leśnego charakteru. Co więcej, należy doprowadzić do odtworzenia leśnego charakteru gruntu, gdyż właściciel obowiązany jest dbać o swój las. Czasowy brak roślinności leśnej nie jest podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny. Dodatkowo zdaniem Sądu I instancji, na marginesie można wskazać, że gdyby dopuścić taką możliwość, każdy właściciel lasu poprzez wykarczowanie go (pozbawienie lasu roślinności) mógłby doprowadzić swój teren do utraty charakteru leśnego, a taka sytuacja z punktu widzenia ratio legis ustawy o lasach jest niedopuszczalna. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] (będącej następcą prawnym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w Likwidacji z siedzibą w [...]). Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 3 ust. 1 ustawy o lasach w zw. z art. 20 ust 3a ustawy dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019, poz. 725, dalej: "prawo geodezyjne i kartograficzne") oraz § 68 ust. 1 pkt. 6 i załącznikiem nr 6 (rubryka 10) rozporządzenia w sprawie egib, polegające na błędnym ustaleniu cech gruntu i przesłanek, które decydują o zaliczaniu gruntów do użytków oznaczonych jako lasy - Ls. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania. Nadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie stosownie do art. 181 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. W skardze kasacyjnej zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach w zw. z art. 20 ust 3a ustawy dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 68 ust. 1 pkt. 6 i załącznikiem nr 6 (rubryka 10) Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, polegające na błędnym ustaleniu cech gruntu i przesłanek, które decydują o zaliczaniu gruntów do użytków oznaczonych jako lasy - Ls. Sąd I instancji wskazał, że projekt ustalenia klasyfikacji gleboznawczej gruntów został sporządzony dla nieruchomości, która nie jest lasem, gdyż niespełnione są przesłanki wskazane w art. 3 ustawy o lasach. Charakter lasu w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach, należy w pierwszej kolejności dokonać analizy pojęcia las. Definicja tego pojęcia zawarta jest w art. 3 ustawy o lasach. Lasem w rozumieniu ustawy jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygniecie na wykładni art. 3 ustawy o lasach zawartej w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2009 r. (IV CSK 353/08, LEX 527250), zgodnie z którym lasem jest także grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną, drzewami i krzewami oraz runem leśnym. W cytowanym wyroku SN podkreślił, że las nie musi spełniać żadnego dodatkowego kryterium z art. 3 pkt 1 lit. a, b czy c ustawy o lasach. Dodatkowe kryteria, wskazane w tym przepisie, zdaniem Sądu Najwyższego, dotyczą gruntów o obszarze co najmniej 0,10 ha, przejściowo pozbawionych roślinności leśnej. Skarga kasacyjna zasadnie wskazuje, że przywołana w wyroku wykładnia definicji pojęcia "las" nie może zostać zaakceptowana. Nie można się zgodzić z twierdzeniem, że warunki określone w literach, a, b oraz c art. 3 ust 1 ustawy o lasach odnoszą się wyłącznie do gruntów przejściowo pozbawionych roślinności. Przywołany na poparcie tego stanowiska wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2009 r., jest sprzeczny ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazującym że dla ustalenia, czy grunt jest lasem w znaczeniu prawa administracyjnego, konieczne jest spełnienie nie tylko kryterium przyrodniczego (pokrycie roślinnością̨ leśną) i kryterium przestrzennego (zwarta powierzchnia co najmniej 0,10 ha), lecz także kryterium przeznaczenia (do produkcji leśnej; art. 3 pkt 1 lit. a), bądź jednej z pozostałych przesłanek - z lit. b (grunt stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego) lub lit. c (grunt wpisany do rejestru zabytków). Z punktu widzenia rozumienia pojęcia lasu istotne jest czy spełnia on wszystkie kryteria określone w art. 3 pkt 1 lit. a-c ustawy o lasach. Kryteria podstawowe: przyrodnicze, przestrzenne i przeznaczenia, muszą być́ spełnione łącznie, by można było mówić́ o lesie w znaczeniu art. 3 pkt 1 ustawy o lasach (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1983/11; z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 215/12; z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt II OSK 308/14; z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1006/19, orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). W świetle powyższego ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego decydujące dla określenia, czy przedmiotowy grunt miał charakter leśny, było nie tylko ustalenie, czy miał on odpowiednią powierzchnię (kryterium przestrzenne) oraz czy był pokryty roślinnością leśną (kryterium przyrodnicze), ale także, czy był on przeznaczony do prowadzenia produkcji leśnej (kryterium przeznaczenia). Takich ustaleń nie poczyniono, w związku z powyższym na obecnym etapie postepowania nie można stwierdzić, czy na przedmiotowej nieruchomości znajduje się las. Dopiero przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie, w odniesieniu do wszystkich 3 kryteriów składających się na definicję lasu pozwoli na ustalenia czy mamy do czynienia z lasem zlokalizowanym na przedmiotowej nieruchomości. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznając skargę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
15 grudnia 2021
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Sędziowie
Karol Kiczka /przewodniczący/ Maria Grzymisławska-Cybulska Piotr Niczyporuk /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny