I OSK 1215/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie sędzia NSA Piotr Niczyporuk (sprawozdawca) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant asystent sędziego Magdalena Skrodzka po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. D., R. D., J. D., W. D., K. D., S. D. i G. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 893/22 w sprawie ze skargi D. D., R. D., J. D., W. D., K. D., S. D. i G. D. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 13 kwietnia 2022 r. nr NWXIV.7581.3.18.2021 w przedmiocie odmowy zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/GI 893/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "Sąd I instancji"), oddalił skargę D. D., R. D., J. D., W. D., K. D., S. D. i G. D. (dalej: "Skarżący", "Skarżący kasacyjnie") na decyzję Wojewody Śląskiego (dalej: "Wojewoda") z 13 kwietnia 2022 r. nr NWXIV.7581.3.18.2021 w przedmiocie odmowy zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli Skarżący wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie: I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej: "p.u.s.a.") poprzez bezzasadne oddalenie skargi, podczas gdy prawidłowa analiza sprawy i prawidłowe wykonanie przez Sąd I instancji obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej powinny były doprowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody, co odpowiada również temu samemu zarzutowi naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., które błędnie nie zostały przez Sąd I instancji zastosowane, mimo naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i materialnego, jakich dopuścił się Wojewoda przy wydawaniu decyzji w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; 2. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022 r. poz. 2000, dalej: "k.p.a."), art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez bezzasadne oddalenie skargi, będące skutkiem przyjęcia za prawidłowy stan faktyczny sprawy, ustalony przez orzekający w sprawie organ administracji publicznej, wobec niedostrzeżenia przez Sąd I instancji istotnego naruszenia przez nie ww. przepisów k.p.a. przy jego ustalaniu, polegającego na tym, że: a. nie został dopełniony obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, organy administracji zaniechały w szczególności wyjaśnienia, czy na nieruchomości, co do których odmówiono Skarżącym prawa do zwrotu, tj. na działkach [...] na pewno został zrealizowany cel wywłaszczenia (naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), zwłaszcza, że nie wskazano żadnej konkretnej decyzji lokalizacyjnej oraz planów strategicznych wraz z załącznikami graficznymi (por. wyrok. NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt: I OSK 2625/16); b. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób pełny i wyczerpujący zebrać materiał dowodowy bowiem dopiero zbadanie całokształtu materiału dowodowego sprawy pozwala na stwierdzenie, że dana okoliczność została udowodniona lub też nie. Natomiast w niniejszej sprawie organ nie dokonał pełnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, gdyż zakończył badanie okoliczności sprawy w momencie ustalenie rzekomego zrealizowania celu wywłaszczenia określonego w orzeczeniu wywłaszczeniowym na podstawie opracowania K. W. "[...]" oraz na podstawie planszy studialnej "[...]", a więc dokumentów sporządzonych wiele lat po wywłaszczenie nieruchomości, co uniemożliwiło ustalenie treści jakiejkolwiek decyzji lokalizacyjnej dla tego terenu, a w konsekwencji oznaczało potwierdzenie tezy organu lecz było sprzeczne z zasadą wynikającą z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.; c. organ administracji publicznej bezpodstawne uznał, że wystarczającym doprecyzowaniem celu wywłaszczenia w postaci realizacji narodowych planów gospodarczych jest bardzo szerokie i ogólne ustalenie, że na nieruchomości zrealizowany został cel wywłaszczenia, podczas gdy nieruchomość nie jest wciąż zagospodarowana i fakt ten wynika bezpośrednio z twierdzeń organu (w skarżonej decyzji organ wskazuje, że nieruchomość stanowi "teren zielony" podczas gdy w rzeczywistości to tereny przypadkowo zorganizowane; podczas gdy prawidłowa analiza sprawy powinna była doprowadzić Sąd I instancji do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody, co uprawnia również tym samym do postawienia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., który błędnie nie został przez Sąd I instancji zastosowany; a także odpowiada zarzutowi naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. poprzez nienależyte wykonanie przez Sąd I instancji obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej. Przedmiotowe naruszenia przepisów prawa procesowego miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby Sąd I instancji dokonał prawidłowej analizy sprawy, to zauważyłby, jak wiele było błędów w prowadzeniu postępowania wyjaśniającego i ustalaniu stanu faktycznego przez obydwa organy administracji (Wojewoda, a wcześniej Starosta) i jak wiele kwestii o charakterze podstawowym nie zostało wszechstronnie wyjaśnionych zgodnie z podstawowymi zasadami uregulowanymi w art. 7, 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., z pewnością nie przyjąłby ustaleń organów za kompletne i własne, co przełożyłoby się na uchylenie zaskarżonej decyzji, jak domagała się tego skarżąca (szczegółowe wykazanie wpływu każdego z naruszeń znajduje się w uzasadnieniu skargi); 3. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez bezzasadne oddalenie skargi, będące skutkiem przyjęcia za prawidłowy stan faktyczny sprawy, ustalony przez orzekające w sprawie organy administracji publicznej obu instancji, wobec niedostrzeżenia przez Sąd I instancji istotnego naruszenia przez nie ww. przepisu k.p.a. przy jego ustalaniu, polegającego na tym, że: pominięto fakt, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na nieruchomościach, mimo iż fakt ten wynika bezpośrednio z oznaczenia poszczególnych nieruchomości m.in. w księdze wieczystej, a w konsekwencji nierozpatrzenie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób odpowiednio wnikliwy; podczas gdy prawidłowa analiza sprawy powinna była doprowadzić Sąd I instancji do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody, co uprawnia również tym samym do postawienia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., który błędnie nie został przez Sąd I instancji zastosowany; a także odpowiada zarzutowi naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. poprzez nienależyte wykonanie przez Sąd I instancji obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej; 4. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez wybiórcze i sprzeczne z materiałem dowodowym zebranym w sprawie przedstawienie stanu faktycznego sprawy i akceptację nieprawidłowości dokonanych przez organ administracyjny ustaleń faktycznych, a w szczególności poprzez brak odniesienia się w sposób szczegółowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów i argumentów przedstawionych przez Skarżących w skardze do Sądu I instancji (podczas gdy obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w skardze do wszystkich zarzutów wobec utrwalonej w tej kwestii linii orzeczniczej sądów administracyjnych jest niepodważalny), w tym do zarzutu braku realizacji celu wywłaszczenia na działkach objętych niniejszym postępowaniem; 5. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odzwierciedlenia oceny zarzutów skargi w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, podczas gdy, jak słusznie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym pod sygn. akt I OSK 249/07 wyroku z dnia 23 czerwca 2008 r.: "zobowiązanie sądu administracyjnego do rozstrzygnięcia sprawy w jej granicach, a nie tylko w ramach sformułowanych zarzutów wniosków skargi wskazuje, że sąd ten obowiązany jest szczególnie skrupulatnie ocenić zarzuty skargi, co na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. wymaga odzwierciedlenia tej oceny w sporządzonym przez niego uzasadnieniu wyroku, a uchybienie temu obowiązkowi stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Przedmiotowe naruszenia przepisów prawa procesowego miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż brak wypowiedzenia się co do części zarzutów oznacza, że kwestia ewentualnego uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia nie była w ogóle kontrolowana, a gdyby była, wówczas musiałoby nastąpić uchylenie decyzji ze względów procesowych (szczegółowe wykazanie wpływu każdego z naruszeń znajduje się w uzasadnieniu skargi). II. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, a to: 1. art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm., dalej: "u.g.n."), poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przypadku, gdy cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na całej nieruchomości to niemożliwy jest zwrot niewykorzystanej części, podczas gdy: a. z treści art. 137 ust. 2 u.g.n. nie wynika zakaz zwrotu części niewykorzystanej nieruchomości, dopuszczalny jest zatem zwrot części nieruchomości wywłaszczonej, jeśli stała się zbędna na cel wywłaszczenia jedynie w części; b. wykładania art. 137 ust. 2 u.g.n. w sposób jasny wskazuje, iż w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część; c. błędnie wskazano (d) wykładania taka prowadzi do naruszenia prawa do zwrotu części wywłaszczonej, a niewykorzystanej na cel wywłaszczenia nieruchomości, a tym samym również prawa własności; 2. zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego nr 40 z dnia 11 marca 1955 r. w sprawie zasad wyboru i trybu uzgadniania lokalizacji inwestycji w zw. z uchwałą nr [...] Rady Ministrów z dnia 29 lipca 1957 r. w sprawie lokalizacji inwestycji. dalej jako "uchwała" (M.P. nr 67, poz. 407) poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Starosty, podczas gdy zgodnie z powyższymi przepisami zatwierdzenia lokalizacji szczegółowej wymagały wszystkie inwestycje, a wiec również zabudowa terenów użyteczności publicznej czyli także "terenów zielonych", czy jak bezzasadnie nazwał organ "zaprojektowanej zieleni izolacyjnej", co w niniejszym wypadku wskazuje, że nieruchomość powinna zostać zwrócona, gdyż zaświadczenie o lokalizacji szczegółowej dla tego terenu określające je jako budowa obiektu użyteczności publicznej w postaci "terenów zielonych" - "zaprojektowanej zieleni izolacyjnej", (nie będących parkami, czy skwerami) nie zostało nigdy wydane przez PWRN w [...], a przynajmniej organy administracji publicznej w niniejszej sprawie nie załączyły do materiału dowodowego sprawy takich zaświadczeń lub decyzji; 3. art. 136 ust. 1 i 3 u.g.n. poprzez ich błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że nie kreują one po stronie Skarżących roszczenia o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, tj.: działki nr [...] , ponieważ zostały one wykorzystane na cel wywłaszczenia określony w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 23 stycznia 1956 r. nr SA.IV/28-51/55 podczas gdy: a. przedmiotowy stan faktyczny nie uprawniał do odmowy zwrotu nieruchomości, a w szczególności tych obszarów, które nie zostały wykorzystane w ogóle, gdyż nawet w takiej sytuacji na organie nadal spoczywał obowiązek zbadania realizacji skonkretyzowanego w decyzji lokalizacyjnej (której brak) celu wywłaszczenia na przedmiotowych nieruchomościach; b. okoliczność, iż na nieruchomości zrealizowana została inna inwestycja niż ta, która miała być celem wywłaszczenia, nie może stanowić przesłanki odmowy zwrotu nieruchomości, gdyż jedyną podstawą odmowy zwrotu jest realizacja celu wywłaszczenia; c. błędnie wskazane (e) nawet w przypadku przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i uznania, że konkretny cel wywłaszczenia został zrealizowany na części nieruchomości, w każdym przypadku zwrotowi podlega jej pozostała niezagospodarowana część, wbrew bezzasadnym twierdzeniom organu II instancji, że chociaż niezabudowane i niezagospodarowane dotychczas części działek o nr [...] stanowiące w dacie wywłaszczenia fragment znacznie większej całości, w ramach której miał funkcjonować teren przeznaczony dla mieszkańców, nie może zostać zwrócona pomimo braku realizacji celu wywłaszczenia konkretnie na ich obszarze, pomimo, że przez wiele lat nieruchomości te oddawana w dzierżawę podmiotom prywatnym, a więc były zbędne na cele publicznym; d. błędnie wskazane (f) -odmowa zwrotu nieruchomości może nastąpić dopiero po ustaleniu przez organ, jaki był rzeczywisty cel wywłaszczenia oraz czy cel ten został na nieruchomości zrealizowany (działka ta pomimo upływu prawie 70 lat nadal jest niezagospodarowana, doszło jedynie do fragmentarycznego i przypadkowego jej zaadaptowania pod parasole ogródkowe lub dzikie ścieżki, zagospodarowanie to nie stanowiło jednakże "realizacji celu wywłaszczenia", gdyż; e. błędnie wskazane (g) nieuwzględnienie faktu, iż przedmiotowa nieruchomość przez cały okres wywłaszczenia, aż do wydania skarżonej decyzji nie była wykorzystywana na żądne urządzone cele publiczne, tym bardziej z przeznaczeniem jako teren jakiejkolwiek użyteczności publicznej, na co wskazuje fakt oddania działek sąsiednich w dzierżawę osobom prywatnym i przypadkowe zorganizowanie tej przestrzeni, tak więc przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła terenu powszechnie dostępnego, a więc przeznaczonego na cele publiczne; 4. art. 136 ust. 1 u.g.n. poprzez pominięcie, iż Skarżący nie zostali zawiadomieni o zamiarze wykorzystania nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji wywłaszczeniowe), podczas gdy celem wywłaszczenia nieruchomość była budowa miasta [...], natomiast przedmiotowa nieruchomość oddana była osobie prywatnej w dzierżawę, a więc przez wiele lat nie pełniła celu publicznego w żadnym zakresie; 5. art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., poprzez ich błędne niezastosowanie, polegające na pominięciu ww. regulacji przy dokonywaniu subsumcji i uznaniu, że w okolicznościach niniejszej sprawy (ewentualny) zwrot części nieruchomości niewykorzystanych na cel wywłaszczenia (a z całą pewnością cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na każdej z tych działek i na pełnym ich obszarze) jest niemożliwy pomimo, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w ustawowych terminach (w ciągu 7 lat nie rozpoczęto realizacji, a w ciągu 10 lat od wydania przedmiotowego orzeczenia celu nie zrealizowano), których upływ nakłada obowiązek zwrotu części niewykorzystanych nieruchomości, co doprowadziło Sąd I instancji do naruszenia art. 137 ust. 2 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wywłaszczona nieruchomość mimo jej braku wykorzystania (na pełnym obszarze) nie podlega zwrotowi; 6. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. poprzez niewyjaśnienie sprawy w sposób wszechstronny i zgodnie z tzw. zasada proporcjonalności (wyrażoną w art. 7 k.p.a. i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP — zob. artykuł Huberta Izdebskiego "Zasada proporcjonalności a władcza dyskrecjonalna administracji publicznej w świetle polskiego orzecznictwa sądowego" w: Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 1(28)/2010) oraz nie uwzględniając słusznego interesu strony skarżącej (art. 7 k.p.a.) i odmówienie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, podczas gdy zasada proporcjonalności nakazuje taką interpretację przepisów, aby w jak najmniejszym stopniu naruszane były podstawowe prawą konstytucyjne obywateli, takie jak prawo własności; 7. art. 1 sporządzonego w dniu 20 marca 1952 r. Protokołu Nr 1 ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 roku (Dz. U. z 1995 r., Nr 26, poz. 175) do sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku, a następnie zmienionej Protokołem Nr 3, Nr 5 i Nr 8 oraz uzupełnionej Protokołem Nr 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284) poprzez jego niezastosowanie, a przez to pozbawienie skarżącej prawnie uzasadnionego oczekiwania uzyskania efektywnego korzystania z nieruchomości stanowiącej własność jej spadkodawcy (por. uzasadnienie decyzji Europejskiego Trybunału Traw Człowieka z dnia 27 stycznia 2000 roku, nr 33752/96, LEX nr 41130, orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 23 listopada 2000 r. w sprawie nr 25701/94 - Case of the Former King of Greece and Others vs. Greece - dostępne na stronie internetowej Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasbourgu — www.echr.coe.int., w którym Trybunał stwierdził, że dokonane w latach 60-tych XX wieku wywłaszczenie byłego króla Grecji z jego majątku prywatnego bez odszkodowania jest niezgodne z normami międzynarodowymi i narusza podstawowe prawa obywatelskie; tak samo Trybunał w Strasburgu w orzeczeniu z lutego 2001 roku w sprawie Dan Brumarescu vs. Rumunia); 8. postanowień Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej zgodnie z brzmieniem sporządzonej do niniejszego dokumentu preambuły jest ona dodatkowym potwierdzeniem praw wynikających z Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Zgodnie z art. 17 KPP: "(...) każda osoba ma prawo do władania, używania, dysponowania i przekazania w drodze spadku swego mienia nabytego zgodnie z prawem. Nikt nie moje być pozbawiony swego mienia, chyba, że w interesie publicznym, w przypadkach i na warunkach przewidzianych w ustawie, za uczciwym odszkodowaniem wypłaconym we właściwym terminie/...)." Wobec powyższego Skarżący wnieśli o uchylenie w całości wyroku i uwzględnienie skargi poprzez uchylenie skarżonej decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji Starosty, względnie o uchylenie w całości wyroku i przekazanie sprawy ponownego rozpoznania, a w każdym przypadku zasądzenie kosztów postępowania. Nadto, wnieśli o przeprowadzenie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 193 zd. drugie p.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji - w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Niezasadnie Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono naruszenie art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art.7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zarzuty te zostały uzasadnione oddaleniem skargi w następstwie przyjęcia za prawidłowy stanu faktycznego ustalonego przez organy. W ocenie Skarżących kasacyjnie nie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny sprawy, a konkretnie cel wywłaszczenia. Zaakcentowano, brak decyzji o lokalizacji szczegółowej, która powinna była zostać wydana przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]. W skardze kasacyjnej podniesiono, że w odniesieniu do spornej działki nie została wydana decyzja o lokalizacji szczegółowej, określająca konkretny cel wywłaszczenia. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej na poparcie stawianych zarzutów, należy zauważyć, że w sprawie bezsporne pozostaje to, że orzeczeniami Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 3 marca 1956 r., z dnia 23 stycznia 1956 r. oraz z dnia 28 maja 1956 r. wywłaszczono za odszkodowaniem na rzecz Państwa – Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w [...], nieruchomość rolną P. D., obejmującą obszar o łącznej powierzchni 18,5503 ha. Celem wywłaszczenia działek o nr [...] położonych w [...], będących przedmiotem niniejszego postępowania była realizacja narodowych planów gospodarczych. Poza sporem pozostaje również, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie miał dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r., Nr 4, poz. 31). Przepis art. 1 tego dekretu stanowił, że nieruchomości lub ich części mogą podlegać wywłaszczeniu, jeżeli są niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Unormowania dekretu nie przewidywały szczegółowego określenia przez organ celu wywłaszczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2565/18, wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA"). Niekwestionowane pozostaje ponadto, że organ dysponował zachowanymi aktami wywłaszczeniowymi. Wyraźnie wskazuje na to organ I instancji i ustalenie to pozostaje bezsporne. Jak wskazał Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w sprawie miała miejsce analiza zamierzeń, które miały miejsce ponad 60 lat wcześniej. W tej sytuacji, z uwagi na braki w dokumentacji uzasadnione było skorzystanie z opracowań sporządzonych po wywłaszczeniu, na potrzeby uściślenia celu wywłaszczenia. Sąd Wojewódzki wskazał na czym oparł poczynione ustalenia oraz jakie na ich podstawie wyciągnął wnioski. Rolą organu w toku postępowania administracyjnego jest: podjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz udokumentowanie poczynionych ustaleń w aktach sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie uzasadnienie w sposób przewidziany w art. 107 § 3 k.p.a. wydanej decyzji. Dokumentacja akt niniejszej sprawy wskazuje, że prawidłowo Sąd I instancji ocenił, że organy prowadzące postępowanie tym standardom sprostały. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie to, bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Dokonana ocena materiału dowodowego może być, bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie. Odnosząc się natomiast do kwestii zarzucanych w skardze kasacyjnej braków dowodowych, wskazać trzeba, że stanowisko skargi kasacyjnej koncentruje się wokół braku decyzji o lokalizacji szczegółowej. Jednocześnie, bezsporne jest, że organy dysponowały zachowanymi aktami wywłaszczeniowymi, a od wywłaszczenia minęło 60 lat. Skarga kasacyjna poza zarzutem dotyczącym braku decyzji o lokalizacji szczegółowej nie wskazuje, jakich konkretnie jeszcze działań w tej sprawie zabrakło. Natomiast argumentacja przedstawiona na poparcie skargi kasacyjnej wymaga zaakcentowania, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie dotyczyło zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej nie była natomiast legalność decyzji wywłaszczeniowej. Dlatego argumenty odnoszące się wprost do zarzucanych decyzji wywłaszczeniowej wad nie mogły przynieść pożądanego rezultatu na gruncie niniejszej sprawy. W kwestii uściślonego przez organy celu wywłaszczenia (tereny zieleni izolacyjnej) należy wskazać, że organy powołały się na: fragment planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] – planu etapowego z 9 lipca 1964 r. wraz z częścią opisową, z którego wynika że sporny teren oznaczony był symbolem NIZP oznaczający tereny zieleni izolacyjnej wymagające wykonania robót ziemnych i częściowego usunięcia zwałki ziemi kolejowej, a także zaczerpnięte z książki [...] (generalnych projektantów miasta [...]), schematy planów ogólnych miasta [...] z lat 1953 i 1955. W toku postępowania wykorzystano również planszę studialną "[...]. Plan miasta zatwierdzony 1961 r.". Dowody jednoznacznie potwierdzają, że sporny teren miał pozostać obszarem zielonym, niezabudowanym. Nie ma wątpliwości, że cel wywłaszczenia należy wykładać literalnie, ale nie oznacza to jednak, że należy to czynić to bez uwzględnienia specyfiki okoliczności towarzyszących danej inwestycji i bez oceny jej całokształtu. W judykaturze konsekwentnie wyrażany jest pogląd, który Sąd sprawę niniejszą rozpoznający podziela, a mianowicie, że w przypadku, gdy na wywłaszczonych nieruchomościach miało powstać założenie złożone to nie można przyjmować, iż celem wywłaszczenia było zabudowanie w konkretny sposób poszczególnych elementów budowlanych, czy też infrastrukturalnych tego założenia, ale należy w takiej sytuacji - jako cel wywłaszczenia - traktować w sposób ogólny tę złożoną infrastrukturę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1370/22, źródło CBOSA). Uwzględniając treść decyzji wywłaszczeniowych z dawnego okresu Państwa Polskiego (PRL), zauważa się, że w ogólny sposób określony cel wywłaszczenia nie stanowi ani nowości, ani rzadkości. Przyjmuje się, że w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2023 r., sygn. akt I OSK 3378/19, źródło CBOSA). Nie ma wątpliwości, że w badanym przypadku, realizacja celów w postaci terenów zieleni izolacyjnej, mogła następować w ramach realizacji osiedla mieszkaniowego. Jedno ustalenie nie wyklucza zatem drugiego. Skarżący kasacyjnie jakkolwiek kwestionują ustalenia organów, zaakceptowane przez Sąd Wojewódzki, to jednocześnie nie wskazują w czym, poza odmienną od dokonanej przez Sąd Wojewódzki ocena, poczynionych ustaleń faktycznych, upatrują wad przeprowadzonego postępowania. Z tych przyczyn niezasadnie Sądowi zarzucono również naruszenie art. 141 § 4 w. z art. 134 § 1 p.p.s.a. Ustalenia faktyczne przyjęte przez organy i zaakceptowane przez Sąd Wojewódzki nie zostały przez Skarżących kasacyjnie podważone. Natomiast na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FSP 8/09 (źródło CBOSA), przesądzono, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taki stan rzeczy w niniejszej sprawie nie miał miejsca, co pozostaje kwestią bezsporną. Uzasadnienie wyroku nie musi zawierać kazuistycznego odniesienia się do wszelkich tez i zarzutów strony (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt II FSK 3919/17, źródło CBOSA). Zakres koniecznych rozważań sądu wyznaczają przesłanki zawarte w przepisach prawa. W badanej sprawie uzasadnienie wyroku Sądu Wojewódzkiego nie jest ani ogólnikowe, ani lakoniczne. Niesłusznie natomiast skarga kasacyjna zasadności podniesionego zarzutu upatruje w odmiennej, od przyjętej przez Sąd Wojewódzki, ocenie materiału dowodowego. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez Skarżących kasacyjnie nie oznacza, że uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym. Zarzut skargi kasacyjnej sprowadza się w istocie do polemiki ze stanowiskiem Sądu I instancji, co do prawidłowości, rzetelności i wnikliwości przeprowadzonej przez ten sąd oceny zebranego materiału dowodowego. Polemika z oceną materiału dowodowego dokonaną przez Sąd I instancji nie może jednak uzasadniać zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Niezasadnie Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono też naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. Przepis art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. jest przepisem ustrojowym normującym zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne i jako taki, co do zasady, nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. W badanym przypadku zarzut ten został powiązany z zarzutem naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Do naruszenia wskazanych przepisów mogłoby zatem dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej, bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Z kolei przepis art. 151 p.p.s.a. jest przepisem wynikowym. W badanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stwierdziwszy naruszenia prawa, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. W konsekwencji, oczekiwanego skutku przynieść nie mogły zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zarzuty te zbudowane zostały w oparciu o stan faktyczny, który sama strona skarżąca kasacyjnie uznaje za prawidłowy. Zasadności tych zarzutów, tj.: błędnej wykładni art. 136 ust. 1 i 3 u.g.n., a także art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n. Skarżący kasacyjnie upatrują de facto w odmiennej od przyjętej przez organy i zaakceptowanej przez Sąd Wojewódzki ocenie materiału dowodowego. Skarżący kasacyjnie podnoszą, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na całej nieruchomości; uznają, że "zabudowa terenów użyteczności publicznej czyli także "terenów zielonych", czy jak bezzasadnie nazwał organ "zaprojektowanej zieleni izolacyjnej". Podobnie, zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji RP, Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Karty Praw Podstawowych oparte zostały na odmiennym od przyjętego przez Sąd Wojewódzki stanu faktycznego. Skarżący kasacyjnie usiłują w ten sposób sferę ustaleń faktycznych zwalczać poprzez zarzuty naruszenia prawa materialnego. Tymczasem, zasadność naruszenia prawa materialnego nie może zostać skutecznie wykazana na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca uznaje za prawidłowy. Pożądanych efektów przynieść nie mógł również zarzut dotyczący naruszenia zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego nr 40 z dnia 11 marca 1955 roku w sprawie zasad wyboru i trybu uzgadniania lokalizacji inwestycji w zw. z uchwałą nr 270 Rady Ministrów z dnia 29 lipca 1957 roku w sprawie lokalizacji inwestycji dalej jako "uchwała" (M.P. nr 67, poz. 407) poprzez jego niezastosowanie. Przede wszystkim ponownie powtórzyć trzeba, że przedmiotem sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją był zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Przedmiotu kontroli sądowoadministracyjnej nie stanowiła decyzja wywłaszczeniowa, ani prawidłowość przeprowadzonej procedury wywłaszczeniowej. Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona była z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwrotowe (tj. 13 kwietnia 2022 r.). Tymczasem, uchwała nr [...] Rady Ministrów z dnia 29 lipca 1957 r. w sprawie lokalizacji inwestycji (Monitor Polski Nr 67, poz. 407) utraciła moc 27 listopada 1962 r. Mając na uwadze, że zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.