I OSK 1184/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Monika Nowicka (sprawozdawca) Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 1855/23 w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr SKO.4000-1633/2023 w przedmiocie nienależnie pobranego dodatku węglowego i zobowiązania do jego zwrotu oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 12 stycznia 2024 r. (sygn. akt I SA/Wa 1855/23) - orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a") - oddalił skargę J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr SKO.4000-1633/2023 utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 23 czerwca 2023 r. nr GOPS.4443.2923.2023 orzekającą o tym, że dodatek węglowy przyznany J. G. - zgodnie z wnioskiem z dnia 19.08.2022 r. - w kwocie 3000,00 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym i zobowiązującą do jego zwrotu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła J. G.. Zaskarżając wyrok w całości, zarzuciła Sądowi Wojewódzkiemu: l . naruszenie prawa materialnego, tj. a) art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny (dalej: k.c.) - poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że adres podany we wniosku o przyznanie dodatku węglowego nie był miejscem zamieszkania skarżącej w okresie od dnia złożenia wniosku o wypłatę dodatku węglowego, tj. od 19 sierpnia 2022 r. do dnia jego wypłaty tj. do 30 września 2022 r., b) art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym - poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżącej dodatek węglowy nie przysługuje, bowiem w okresie od dnia złożenia wniosku o wypłatę dodatku węglowego (od 19 sierpnia 2022 r.) do dnia jego wypłaty (do 30 września 2022 r.) nie posiadała ona miejsca zamieszkania pod adresem podanym we wniosku o przyznanie dodatku węglowego i nie prowadziła na stałe gospodarstwa domowego pod wskazanym adresem, c) art. 30 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że przyznanie skarżącej dodatku węglowego nastąpiło w wyniku wprowadzenia w sposób świadomy GOPS w [...] w błąd i do wypłaty nieuprawnionego świadczenia doszło z winy skarżącej, wobec czego pobrane świadczenie miało charakter nienależnego, w sytuacji gdy w momencie składania wniosku skarżąca miała słuszne przekonanie, że jej adresem zamieszkania jest: [...], a nadto nie miała świadomości o nienależności pobrania świadczenia, skoro zaniechano pouczenia skarżącej w tym przedmiocie, bowiem zarówno we wniosku o wypłacenie świadczenia w postaci dodatku węglowego, jak i w samej informacji o przyznaniu jej tego dodatku nie było żadnej informacji, czym jest świadczenie nienależne; II. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego art. 25 k.c., art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, art. 30 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, które miały istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię tych przepisów i przyjęcie, że skarżąca pod adresem wskazanym we wniosku o dodatek węglowy nie zamieszkiwała i nie prowadziła jednoosobowego gospodarstwa domowego, a nadto, że skarżąca świadomie wprowadziła w błąd GOPS w [...] i do wypłaty nieuprawnionego świadczenia doszło z winy skarżącej, wobec czego pobrane świadczenie miało charakter nienależnego, w sytuacji gdy w momencie składania wniosku skarżąca miała słuszne przekonanie, że jej adresem zamieszkania jest: [...], a nadto nie miała świadomości o nienależności pobrania świadczenia, skoro zaniechano pouczenia skarżącej w tym przedmiocie, bowiem zarówno we wniosku o wypłacenie świadczenia w postaci dodatku węglowego, jak i w samej informacji o przyznaniu jej tego dodatku nie było żadnej informacji, czym jest świadczenie nienależne, b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania art. 7, 8, 77 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), które miały istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz pominięcie dowodów i okoliczności z nich wynikających przemawiających na korzyść skarżącej świadczących, że: miejscem zamieszkania i prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa domowego w okresie od dnia złożenia wniosku o wypłatę dodatku węglowego tj. od 19 sierpnia 2022 r. do dnia jego wypłaty tj. do 30 września 2022 r., był adres wskazany we wniosku o wypłatę dodatku a nadto, że skarżąca nie wprowadziła świadomie w błąd GOPS w [...], wobec czego do wypłaty świadczenia doszło bez winy skarżącej, w szczególności poprzez: - pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy okoliczności wynikających z dowodów, tj. planu zajęć skarżącej na uczelni oraz umowy o pracę skarżącej, potwierdzających jednoczesne uczęszczanie przez z nią na studia stacjonarne dzienne na kierunku chemia na Uniwersytecie [...] w [...] oraz wykonywania pracy na stanowisku sprzedawcy w sklepie w [...], świadczących, o tym, że skarżąca zobligowana była do codziennego dojazdu i przebywania przez zdecydowaną większość dnia poza miejscem swojego zamieszkania w [...], z uwagi na wykonywane obowiązki edukacyjne i zawodowe, będące powszechną praktyką wśród osób zamieszkujących na terenach wiejskich i uczących się oraz pracujących w miastach, co bezpośrednio wpłynęło na negatywne rozstrzygnięcie sprawy, obdarzenie walorem wiarygodności i bezwzględne oparcie okoliczności faktycznych na dowodach osobowych z zeznań S.G. i sołtys Z.G., w sytuacji gdy S. G. (posiadający prawo służebności mieszkania pod adresem [...]) pozostając w wieloletnim konflikcie ze skarżącą i jej rodziną, posiadał interes faktyczny i prawny w negatywnym dla skarżącej rozstrzygnięciu sprawy, a nadto w sytuacji, gdy Z. G. mogła nie być na bieżąco zorientowana w niniejszej sytuacji na posesji, którą od wielu lat zamieszkiwał wyłącznie S. G., ze względu na stosunkowo krótki okres czasu między podjęciem przez skarżącą decyzji o zamieszkaniu w miejscu wskazanym we wniosku o wypłatę dodatku węglowego a przeprowadzoną czynnością przesłuchania; stylu życia skarżącej związanym z uczestnictwem w jednoczesnym realizowania obowiązków zawodowych i akademickich w innej miejscowości, który nie pozwalał na dokonanie wiarygodnych spostrzeżeń przez tego świadka na temat zamieszkania skarżącej, zwłaszcza, że skarżąca nie mieszkała wcześniej w tej miejscowości, a jej zamieszkanie nie spowodowało jakiś zewnętrznych zmian w sposobie zagospodarowania posesji, obdarzenie walorem wiarygodności i bezwzględne oparcie okoliczności faktycznych na dowodach z notatki służbowej z dnia 9 stycznia 2023 r. oraz wywiadu środowiskowego z dnia 5 stycznia 2023 r, przy jednoczesnym pominięciu istotnych okoliczności życiowych skarżącej związanych z jednoczesną realizacją obowiązków zawodowych i akademickich, z których wynikała nieobecność skarżącej podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w godzinach urzędowych, bardzo krótkim okresem czasu między podjęciem przez skarżącą decyzji o zamieszkaniu w miejscu wskazanym we wniosku o wypłatę dodatku węglowego i trybem życia skarżącej, która w ciągu tygodnia do miejsca zamieszkania wracała dopiero późnym wieczorem, co nie pozwalało na poczynienie i przekazanie przez mieszkańców prawidłowych ustaleń zwłaszcza, iż skarżąca nie była dotychczas mieszkanką wsi [...], - dokonanie dowolnej, sprzecznej z regułami logiki i doświadczenia życiowego oceny dowodów polegającej na nieuwzględnieniu przez Sąd zeznań świadków wskazanych przez skarżącą, zwłaszcza zobiektywizowanego świadka B.N. nie zainteresowanej konkretnym rozstrzygnięciem w sprawie, którzy potwierdzili fakt zamieszkiwania skarżącej pod wskazanym adresem, c) art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. - poprzez nieodniesienie się przez Sąd I instancji do wszystkich dowodów i okoliczności sprawy, oparcia rozstrzygnięcia na niepełnym i wybiórczo ocenionym materiale dowodowym, nie dokonaniu szczegółowego zbadania stanu faktycznego sprawy, nie uwzględniając kluczowych dowodów przedłożonych przez Skarżącą, m.in.: dokumentacji fotograficznej i korespondencji przychodzącej pod adres zamieszkania w okresie objętym kontrolą, świadczących o stałym pobycie skarżącej w miejscu wskazanym we wniosku o wypłatę dodatku węglowego; przedłożonej dokumentacji w postaci faktur i nagrań potwierdzającej dokonywanie przez skarżącą prac remontowych miejsca zamieszkania, świadczących o zamiarze stałego pobytu pod adresem we wniosku o wypłatę dodatku węglowego, d) art. 141 § 4 i art. 135 p.p.s.a. - wyrażające się w zaniechaniu dokonania ustaleń faktycznych i prawnych, czy nieuprawnione pobranie świadczenia nastąpiło z winy strony i w konsekwencji, że świadczenie to miało charakter nienależnego, poprzestając jedynie na ustaleniach, że skarżąca nie zamieszkuje i nie prowadzi gospodarstwa domowego pod wskazanym przez nią adresem; błędne przyjęcie, że uzasadnione jest wydanie decyzji zobowiązującej do zwrotu pobranego dodatku węglowego, mimo że w chwili składania wniosku skarżąca miała słuszne i usprawiedliwione przekonanie oparte na faktycznych okolicznościach, że miejscem jej zamieszkania był adres wskazany we wniosku. Wobec powyższych zarzutów, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 23 czerwca 2023 r. a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Ponadto skarżąca wnosiła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozszerzono argumentację towarzyszącą ww. zarzutom. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych. Zarzuty te oparte zostały na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. czyli na obrazie prawa materialnego oraz na istotnym naruszeniu przepisów procesowych a zmierzały do zakwestionowania, przyjętego przez Sąd Wojewódzki (a wcześniej organy obu instancji) stanowiska, że dodatek węglowy, przyznany J. G.- zgodnie z wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2022 r. w kwocie 3000,00 zł - był świadczeniem nienależnie pobranym. Mając zaś na względzie fakt, że zarzuty te były ze sobą ściśle powiązane, celowym było ich łączne rozpoznanie. Przed przystąpieniem jednak do merytorycznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej, ze względu na sformalizowany charakter rozpoznawanego środka odwoławczego, koniecznym było w pierwszej kolejności zwrócenie uwagi na wadliwość konstrukcyjną niektórych z tych zarzutów. I tak po pierwsze, błędnie autor skargi kasacyjnej wskazał wśród zarzutów, opartych na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (tj. odnoszącej się do naruszenia przepisów postępowania) na: art. 25 k.c., art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym i art. 30 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Przepisy te mają bowiem niewątpliwie charakter materialny (i jako takie zostały zresztą także wymienione zarzutach opartych na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast powiązany z nimi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. ma jedynie charakter wynikowy a zatem jego zastosowanie czy niezastosowanie przez sąd administracyjny jest wyłącznie następstwem przyjęcia określonej oceny prawnej w stosunku do zaskarżonego aktu prawnego. Po drugie, jednym z wymogów formalnych skargi kasacyjnej jest, zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez podstawy kasacyjne należy zaś rozumieć nie tylko wskazanie określonych przepisów prawa i aktu w którym one się znajdują, ale też daty jego publikacji i miejsca. Tego wymogu skarga kasacyjna nie spełnia, bowiem zarówno co do ustawy o dodatku węglowym, jak i ustawy o świadczeniach rodzinnych, autor skargi kasacyjnej podał jedynie daty tych aktów prawnych, nie wskazał natomiast stosownych dzienników ustaw te akty promulgujących. Okoliczność ta jest była zaś na tyle istotna, że obie ustawy podlegały nowelizacji, wobec tego mogła powstać wątpliwość, który stan prawny autor skargi kasacyjnej starał się uwzględnić konstruując przytoczone wyżej zarzuty. W zaistniałej zatem sytuacji, mając na uwadze treść towarzyszącej tym zarzutom kasacyjnym argumentacji oraz okoliczność, że te dotyczyły konkretnych przepisów prawa, skład orzekający przyjął, iż wzorzec kontroli stanowiły w tym przypadku – zgodnie z zasadą tempus regit actum - przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W związku z tym wskazać należy, że - jak to wyjaśniono na wstępie - zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia 3 sierpnia 2023 r., Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 23 czerwca 2023 r. orzekającą o tym, że dodatek węglowy przyznany J. G. zgodnie z wnioskiem z dnia 19.08.2022 r. w kwocie 3000,00 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym z uwagi na spełnienie się przesłanki z art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm., dalej "u.ś.r.") i zobowiązującą do jego zwrotu. Organy obu instancji uznały bowiem, że przyznanie skarżącej dodatku węglowego nastąpiło w wyniku wprowadzenia Wójta Gminy [...] w błąd co do okoliczności zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa domowego przez stronę pod wskazanym we wniosku adresem: [...] w okresie od dnia złożenia wniosku o wypłatę dodatku węglowego tj. od 19.08.2022 r. do dnia jego wypłaty tj. do 30.09.2022 r. Pogląd ten został następnie zaakceptowany przez Sąd Wojewódzki, który zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę strony na ww. decyzję Kolegium. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji i orzekających w sprawie organów zasługiwało na akceptację a co prowadziło do wniosku, że skarga kasacyjna nie była uzasadniona. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że tryb przyznawania, wypłacania i wysokość dodatku węglowego oraz właściwość organów w tych sprawach reguluje ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm., dalej "u.d.w."). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia. kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 1 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. W myśl natomiast art. 2 ust. 2 ustawy, przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2 osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe). Z powyższych przepisów wynika zatem, że jedną z przesłanek przyznania dodatku węglowego jest faktyczne zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego w danym miejscu, którego dotyczy wniosek o przyznanie tego rodzaju świadczenia. Ponieważ u.d.w. nie zawiera legalnej definicji pojęcia "zamieszkanie", należy w tym zakresie odwołać się do treści art. 25 k.c. Przepis ten stanowi zaś, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O miejscu zamieszkania decydują więc, zgodnie z przedmiotową definicją, dwa podstawowe czynniki, które muszą wystąpić łącznie: po pierwsze, samo przebywanie danej osoby (czynnik zewnętrzny) i po drugie zamiar tej osoby przebywania w konkretnym miejscu, inaczej nazywany zamiarem stałego pobytu (czynnik wewnętrzny). O zamiarze stałego pobytu można jednak mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby i w którym ześrodkowana jest także jej aktywność życiowa, w tym zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych. Uwzględniając powyższą definicję w kontekście charakteru dodatku węglowego (jednorazowość świadczenia) oraz braku określenia przez ustawodawcę ram czasowych, jakie winien wziąć pod uwagę organ przy weryfikacji prawa do tego świadczenia, przyjąć należy, że ustalenia te powinny obejmować okres od dnia wszczęcia postępowania w sprawie przyznania dodatku węglowego do dnia jego zakończenia (tj. wypłaty świadczenia). Słusznie zatem wskazał Sąd I instancji, że warunkiem otrzymania dodatku węglowego przez wnioskodawcę jest faktyczne jego zamieszkiwanie i gospodarowanie pod adresem wskazanym we wniosku, przy czym aby można było mówić o "zamieszkiwaniu" w danym miejscu (w danej nieruchomości) przez mieszkańca - na dzień złożenia wniosku - nieruchomość ta musiała faktycznie stanowić dla wnioskodawcy miejsce jego stałego pobytu (w sposób dostrzegalny na zewnątrz dla innych osób) i być wykorzystywana w celu zaspokojenia jego podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Takie rozumienie zdefiniowanego pojęcia wyklucza zatem możliwość uznania danej nieruchomości za miejsce życiowego pobytu danej osoby w sytuacji, gdy przebywanie jej w tym miejscu nie ma charakteru stałego a ma charakter jedynie doraźny, przemijający, okazjonalny i epizodyczny. W takiej bowiem sytuacji w konsekwencji głównym celem przebywania danej osoby w tym miejscu nie jest zaspokajanie podstawowych potrzeb mieszkaniowych, a jest nim np. rekreacja, wypoczynek czy też organizowanie uroczystości okolicznościowych. Ponadto planowanie w przyszłości przejęcia i zasiedlenia rodzinnej nieruchomości także nie oznacza, że nieruchomość ta w chwili obecnej stanowi miejsce stałego pobytu. Odnosząc więc powyższe do stanu niniejszej sprawy, zgodzić się należy z Sądem Wojewódzkim, iż poczynione przez organy ustalenia faktyczne oraz zgromadzone w toku postępowania administracyjnego dowody nie pozwalały na stwierdzenie, że w okresie od dnia złożenia wniosku o wypłatę dodatku węglowego tj. od 19.08.2022 r. do dnia jego wypłaty tj. do 30.09.2022 r. ( jak i zresztą w okresie późniejszym w całym 2022 roku) skarżąca zamieszkiwała i prowadziła na stałe gospodarstwo domowe pod adresem: [...], gdyż należało uznać, że (i to tylko ewentualnie) miała ona dopiero taki zamiar. Wbrew zatem twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, skład orzekający uznał, że stan faktyczny został w niniejszej sprawie ustalony oraz oceniony przez organy w sposób zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.pa. Z akt administracyjnych sprawy wynikało bowiem, że materiał dowodowy został zgromadzony w sposób szczegółowy i wyczerpujący a następnie został on poddany rzetelnej i logicznej ocenie, pozwalającej na stwierdzenie, że omawiana przesłanka zamieszkiwania nie została przez skarżącą w tym przypadku spełniona. Podkreślić przy tym wypada, że zasadnicze znacznie w niniejszej sprawie miały dowody z zeznań świadków, które zostały przez organ I instancji przeprowadzone w celu ustalenia powyższej okoliczności. Jako świadkowie zostały przy tym przesłuchane zarówno osoby wskazane przez skarżącą (J.S., R. S., M. G., K.G., M. G., B.N.), jak i przez organ (Z. G. i S. G.). Świadkowie: J.S.(dziadek skarżącej) i R. S. (ciotka skarżącej) oświadczyli, że skarżąca zamieszkiwała w okresie od 19.08.2022 r. do 30.09. 2022 r. pod adresem [...]. Natomiast M.G. (matka) podała, że J. G. w ww. okresie zamieszkiwała i prowadziła gospodarstwo domowe pod adresem [...], zaś M.G. (brat) oświadczył jedynie, że w badanym okresie odwiedzał siostrę pod adresem [...]. Z kolei B.N., pracownik MODR w [...] oświadczyła, że na początku września 2022 r. była u J. G. pod adresem [...] w celu lustracji gospodarstwa, które strona planowała dopiero przejąć. S.G. - stryj skarżącej (który w dniu 27 grudnia 2022 r. złożył do organu I instancji pismo, w którym oświadczył, iż J. G. nie zamieszkuje pod adresem [...] i oświadczyła nieprawdę we wniosku o wypłatę dodatku węglowego), ponownie składając zeznania, wskazał, że J. G. w okresie od 19.08.2022 r. do 30.09.2022 r. nie zamieszkiwała i do dnia złożenia zeznań nie zamieszkuje pod adresem [...]. Jednocześnie świadek dodał, że od 84 lat zamieszkuje pod adresem [...]. Natomiast Z.G. - sołtys miejscowości [...] zeznała, iż nie jest jej wiadome by skarżąca w okresie od 19.08.2022 r. do 30.09.2022r. zamieszkiwała czy prowadziła gospodarstwo domowe pod wskazanym adresem. Biorąc powyższe pod uwagę skład orzekający ocenił, że zgodzić się należy z Sądem I instancji, iż organy prawidłowo przypisały zasadnicze znacznie zeznaniom S.G. i Z.G., uznając, iż zeznania ich były wiarygodne. S. G. był osobą, która zamieszkiwała cały czas pod tym adresem (od urodzenia). Natomiast Z.G., była osobą obcą dla strony i - jak wynikało to z jej zeznań - zamieszkując po przeciwnej stronie drogi, w odległości zaledwie około 40 metrów od spornej posesji, posiadała - z racji pełnionej funkcji sołtysa – pełne rozeznanie w sytuacji mieszkańców. Zeznania pozostałych osób stanowiły zaś: po pierwsze, zeznania najbliższej rodziny skarżącej a po drugie, osoby te pod tym adresem nie zamieszkiwały. Sugerowanie zaś istnienia konfliktu skarżącej ze stryjem miało miejsce dopiero w postępowaniu kasacyjnym. W związku z tym, niezależnie, że fakt ten budził zatem uzasadnione wątpliwości, to przede wszystkim (ze względów na ograniczenia dowodowe) nie mógł wywołać żadnych skutków procesowych. Nie można było także zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że zeznania B.N. potwierdzały fakt zamieszkiwania skarżącej pod wskazanym adresem, a co nie zostało przez organy uwzględnione. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało bowiem, że ww. była wprawdzie osobą postronną, ale spotkała się ona ze stroną pod adresem: [...] jedynie jednorazowo in to służbowo na początku września 2022 r. Ponadto zeznania jej nie potwierdzały okoliczności zamieszkiwania skarżącej pod wskazanym adresem w spornym okresie czasu a tym samym nie wnosiły do sprawy żadnych istotnych informacji. Konkludując, zgodzić się wreszcie trzeba z Sądem I instancji, że dla wyniku niniejszej sprawy istotne znaczenie miała również ocena skumulowanych działań podejmowanych przez skarżącą od dnia 28 grudnia 2022 r. tj. od złożenia w OPS przez stryja S.G. oświadczenia, że J. G. nie zamieszkuje pod adresem [...]. Jak wynikało zaś z ustaleń organów, w dniu 18 stycznia 2023 r. skarżąca złożyła do organu pismo, w którym podkreśliła fakt stałego zamieszkiwania w [...] od lipca 2022 r. Poinformowała również o prowadzeniu remontu w części domu (nie zamieszkałej przez stryja). Oświadczyła także, że właścicielem nieruchomości jest jej matka a jako dowód, że w domu tym na stałe zamieszkuje i prowadzi w nim własne gospodarstwo domowe, przedstawiła materiał zdjęciowy z przyjęcia urodzinowego z dnia 6 stycznia 2023 r. Ponadto strona przedstawiła także organowi deklarację dotyczącą odpadów komunalnych z nieruchomości położonej w [...], złożoną przez siebie wraz z wpłatą za pierwszy kwartał 2023 r. Nadto oświadczyła także, że pod tym adresem jest zameldowana, przy czym po weryfikacji stwierdzono, że do zameldowania doszło dopiero w dniu 28 grudnia 2022 r. Mimo jednak przedstawionych wyżej działań skarżącej, żadne z nich nie potwierdzało jednak, że w badanym okresie skarżąca zamieszkiwała pod wskazanym adresem. Działania te - jak słusznie skonstatował to Sąd Wojewódzki - stanowiły natomiast reakcję skarżącej na fakt złożenia wspomnianego wyżej oświadczenia przez jej stryja, a które to oświadczenie skutkowało wszczęciem w stosunku do niej postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie kwestii zamieszkiwania przez skarżącą pod adresem: [...]. Dodać także trzeba, że również z wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w dniu 5 stycznia 2023 r. i notatki służbowej z dnia 9 stycznia 2023 r. wynikało, że skarżąca nie była w 2022 r. mieszkańcem wsi [...]. Wskazywane zaś w skardze kasacyjnej okoliczności (uczęszczanie przez stronę na studia chemiczne na Uniwersytecie [...] w [...] oraz wykonywania przez nią pracy na stanowisku sprzedawcy w sklepie w [...]), a które - w ocenie jej autora - zostały przez organy wadliwie całkowicie pominięte nie były w ogóle podnoszone przez stronę w toku postępowania administracyjnego. Z tego zatem powodu organy nie mogły do tych kwestii się ustosunkować i ocenić ich znaczenia w tej sprawie. Poza tym, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji odniósł się również do przedstawionych przez skarżącą przy odwołaniu nowych dowodów, w postaci: dwóch kopert i pocztówki, a na których widniały daty stempla pocztowego: 27.09.2022 r. (list nadany w [...]), 08.09.2022 r. (list nadany w [...]) i 25.08.2022 r. (pocztówka) a które zostały wysłane do skarżącej na adres: [...]. Słusznie przy tym wskazał, iż okoliczność skierowania korespondencji wakacyjnej do skarżącej w okresie wakacyjnym nie miała w tej sprawie żadnego znaczenia a pogląd ten podziela w pełni skład orzekający. Skierowanie bowiem na adres dawnego domu rodzinnego skarżącej, sporadycznej korespondencji, i to jak wyżej wspomniano, o charakterze wakacyjnym, nie mogło być traktowane jako mające w tym przypadku charakter rozstrzygający. W okresie wakacji skarżąca mogła bowiem istotnie czasowo przebywać w domu matki, co jednak nie mogło być utożsamiane z miejscem jej stałego zamieszkiwania. W tym stanie rzeczy, mając na względzie powyższe rozważania, zgodzić się należało z Sądem Wojewódzkim, iż w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające wydanie decyzji w przedmiocie uznania, że dodatek węglowy, przyznany skarżącej zgodnie z jej wnioskiem z dnia 19.08.2022 r. w kwocie 3000,00 zł był świadczeniem nienależnie pobranym z uwagi na spełnienie się przesłanki z art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. Stosownie bowiem do treści tego przepisu, a który w niniejszej sprawie znajdował zastosowanie na mocy art. 3 ust. 1 u.d.w., za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia. Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu (ust. 1). Całokształ zaś okoliczności niniejszej sprawy, w tym przede wszystkim postawa samej skarżącej i sekwencja czynności, jakie podejmowała w toku całego prowadzonego postępowania wszczętego na skutek oświadczenia złożonego przez jej stryja, prowadziły bowiem do konkluzji, iż przyznanie J. G. dodatku węglowego nastąpiło - co do przesłanki zamieszkiwania, o której mowa w art. 2 ust. 1 u.d.w.- w wyniku ewidentnie świadomego wprowadzenia przez nią organu w błąd. Dodać też w tym miejscu trzeba, że - wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej – uznanie świadczenia za nienależnie pobrane - na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. - (w odróżnieniu od podstawy wskazanej w art. 30 ust. 2 pkt 1 ) nie jest uzależnione od dokonania stosownego w tym zakresie pouczenia. Okoliczność zatem związana z ewentualnym brakiem owego pouczenia pozostawało bez wpływu na wynik sprawy. Z tych wszystkich zatem względów, zarzuty naruszenia prawa materialnego w postaci: art. 25 k.c., art. 2 ust. 1 i 2 u.d.w., art. 30 ust. 1 i 2 pkt 2 u.ś.r., oraz ściśle w z nimi powiązane zarzuty istotnego naruszenia przepisów procesowych, tj. art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 i 107 § 3 k.p.a., art. 133 § 1 p.p.s.a. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 i art. 135 p.p.s.a.(za pomocą którego autor skargi kasacyjnej w sposób nieuprawniony podważał przyjęte w sprawie ustalenia faktyczne i ocenę prawną) nie mogły zastać uwzględnione. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuprawnioną i - na podstawie art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.