I OSK 1066/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 1020/23 w sprawie ze skargi I.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 8 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 1020/23, oddalił skargę I.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła I.B. zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu zarzucono: - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie - art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na lakonicznym i ogólnikowym uzasadnieniu skarżonego wyroku, pozbawiające informacji o posłankach rozstrzygnięta w szczególności, ustosunkowania się do zgłaszanych przez skarżącą argumentów, - naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 134 w zw. z art. 141 § 1 i 2 k.p.a poprzez ustalenie, że strona wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji z uchybienie terminu w sytuacji gdy zażalenie zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu za pośrednictwem Poczty Polskiej, w szczególności gdy sam organ odwoławczy pismem z dnia 20 września 2023 r. wydłużył termin do załatwienia sprawy wskazując na konieczność analizy stanu faktycznego i prawnego w oparciu o obowiązujące orzecznictwo, a sama przesyłka zawierająca postanowienie niezostała odebrana osobiście przez skarżącą, Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o: - uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 lutego 2024 roku, sygn. akt II SA/Sz 1020/23 oddalającego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] listopada 2023 roku, sygn. [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, - zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pismem z 19 kwietnia 2024 r. skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a żadna z pozostałych stron postępowania w ustawowym terminie nie zażądała jej przeprowadzenia. Dlatego też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu I instancji było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie świadczenia wychowawczego. Jego podstawę prawną stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z kolei zgodnie z art. 144 k.p.a. do zażaleń, w sprawach nieuregulowanych odpowiednie zastosowanie mają przepisy dotyczące odwołań. Zauważyć należy, że kontrola dopuszczalności zażalenia jest pierwszą czynnością, jaką podejmuje organ drugiej instancji po jego otrzymaniu. Z kolei warunkiem skuteczności czynności procesowej, w tym przypadku wniesienia zażalenia, jest zachowanie ustawowego terminu do jego złożenia. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bowiem bezskuteczność zażalenia. Organ drugiej instancji był zatem zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, co też w niniejszej sprawie zostało uczynione. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Tak więc skoro w toku prowadzonego postępowania ustalono, że postanowienie organu I instancji z dnia [...] lipca 2023 r. zostało doręczone skarżącej (za pośrednictwem dorosłego domownika) w dniu 27 lipca 2023 r. (zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki w aktach administracyjnych k. 1), to termin do wniesienia zażalenia w niniejszej sprawie upływał z dniem 3 sierpnia 2023 r. Przepisy postępowania pozwalają- w przypadku nieobecności adresata - na doręczenie pisma, za pokwitowaniem m.in. dorosłemu domownikowi (art. 43 k.p.a.). Skoro mąż skarżącej odebrał pisma adresowane do skarżącej i zobowiązał się do ich przekazania adresatowi, przyjąć należało że nastąpiło skuteczne doręczenie przesyłki. Zażalenie skarżącej zostało natomiast nadane w placówce pocztowej w dniu 4 sierpnia 2023 r., co w sprawie jest bezsporne, a zatem po upływie 7 dniowego terminu przewidzianego do wniesienia zażalenia. Tym samym słusznie postanowieniem z dnia [...] listopada 2023 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, na podstawie art. 134 w związku z art. 141 § 2 k.p.a, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez skarżącą, bowiem zostało wniesione po ustawowym, 7-dniowym terminie. W konsekwencji brak jest też podstaw do kwestionowania prawidłowości orzeczenia Sądu pierwszej instancji, który zaaprobował kontrolowane postanowienie organu odwoławczy. Dla skuteczności doręczenie prawnie relewantne są natomiast okoliczności związane z długością trwania postępowania przed organem. Przedstawiona powyżej argumentacja powoduje, że za niezasadny uznać należy też zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie nie jest lakoniczne i ogólnikowe. Kwestionowane uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z uzasadnienia orzeczenia w sposób niebudzący wątpliwości wynikają motywy rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Ponadto skarżąca kasacyjnie nie wykazała w uzasadnieniu, w jaki sposób naruszenie powyższego przepisu mogłoby wpłynąć na wynik tej konkretnej sprawy. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał więc, że organy ustaliły wszystkie istotne do załatwienia sprawy okoliczności faktyczne, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, zaś jego ocena nie nosi znamion dowolności, czego dał wyraz w uzasadnieniu. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a..